Իսլամի մարգարեն՝ արևելագետների տեսանկյունից(24)

Այն ժամանակ , երբ տգիտությունն ու խավարամտությունը պատել էր մարդկանց սրտերն ու մտքերը և նրանց հեռու պահել կյանքի և արարչագործության փաստերից ու իրողություններից, Իսլամի մեծ մարգարեն լույս սփռեց և հոգևոր նոր հեղափոխության հիմք դրեց միլիոնավոր մարդկանց կյանքում։

Իսլամի մեծ  մարգարեն «Ալլահից բացի այլ Աստված չկա» կարգախոսով ժողովրդին հրավիրեց դեպի միաստվածություն  և նրանց կոչ արեց սովորել  գիտություն , մարդկայնություն և բարոյականություն:

 Մուհամմեդ մարգարեն հրավիրելով դեպի Իսլամ  ,համայն  աշխարհը լցրեց աստվածապաշտության լույսով, և ահավասիկ այսօր  այս կրոնի հիմնադրումից ավելի քան 14 դար անց, նրա գլոբալացման ձայնը լսելի է  աշխարհի արևելքից ու արևմուտքից և Մուհամմեդը  գեղեցկագույն  անունն է, որ մարդիկ ընտրում են իրենց որդիների համար:

Ժամանակակից հետազոտող և գիտահետազոտող Loura Vaccia Vaglieri-ն, իտալացի արևելագետ է:Նա եղել է արաբական գրականության պրոֆեսոր և Նեապոլի համալսարանի իսլամական քաղաքակրթության պատմության դասախոս և ուսումնասիրել է արաբերեն, ինչպես նաև իսլամ կրոնը:Վագլիերին  իսլամի հանրագիտարանի խմբագիրներից  էր ,ով  իսլամի մասին գիրք էր հրատարակել  «Իսլամի արագ առաջընթացը» վերնագրով:Այս գիրքը գրելիս նա փորձել է հետազոտական ու գիտական հայացքով վերլուծել  Մուհամմեդ մարգարեի անհատականությունն ու նրա պատգամը :

Իր գրքում Վալգիերին անդրադառնում է   Մուհամմեդի առաքելությանն և մարդկության կողմից աստվածապաշտության հարցով նրա թողած ազդեցությանը,   նրան համարելով  մեծ ու ազնիվ բարեփոխիչ և գրում է.«Որքան ազնիվ և պատվաբեր էր   այս մեծ մարդու՝ Մուհամմեդի գործողությունը,ով  մի քանի տարվա ընթացքում կռապաշտ ու վայրենի հասարակությանը  վերածեց միաստվածության միասնական հասարակության, նրան հասցնելով բարոյական զգացումների  ամենաբարձ մակարդակի»: ..Նա ավելացնում է.« Մուհամմեդ մարգարեն բացարձակապես պայքարում էր մարդկության հին ու հետադիմական հակումների   դեմ ,քանի որ նրանք այդ մոտեցումներով  արարչի հետ էին դասում այլ արարածներին : Մուհամմեդ մարգարեն  խոնարհաբար և համեստաբար  ոտքի ելավ  ՝ փշրելու համար  եսասիրության և փառամոլության պատնեշը:Նա ,որպես աստվածային կրոնի քարոզիչ և առաքյալ , նույնիսկ բարությամբ և կարեկցանքով էր մոտենում սեփական թշնամիներին :Այս մարգարեի անհատականության մեջ միաձուլված են  արդարության և  գթության  երկու առանձնահատկությունները, որոնք հարգված են մարդկային մտքի կողմից:

Սակայն Ղուրանի գրավչությունը չի սահմանափակվել միայն արաբ ժողովրդով և անցյալ դարերով ,այլ մեր ժամանակներում, նույնիսկ նրանց համար, ովքեր տեղեկություններ չունեն արաբական գրականության առեղծվածների մասին, դրա գրավչությունը զարմանալի և հրաշալի է:Իսլամի վերաբերյալ իր ուսումնասիրություններում Նեապոլի համալսարանի պրոֆեսորը, Ղուրանը համարում է մարգարեի մեծագույն հրաշքը: «Իսլամի արագ առաջընթացը» գրքում  նա գրել է.«Իսլամի երկնային գիրքը հրաշքի օրինակ է...Ղուրանը այն  գիրքն է, որը հնարավոր չէ ընդօրինակել...Արաբական գրականության մեջ Ղուրանի ոճն ու եղանակը աննախընթաց է:Այն ազդեցությունը, որ Ղուրանի արտահայտման ոճն   է ստեղծում մարդու հոգում  , առանց որևէ պատահական և կամ հանկարծակի  օգնության, արդյունքն է դրա առավելությունների և արտոնությունների...Ինչպե՞ս կարող էր այս հիասքանչ  գիրքը արդյունքը լինել  Մուհամմեդի:Այն դեպքում ,երբ նա  անուս  արաբ էր, ով իր ամբողջ կյանքի ընթացքում  ընդամենը երկու-երեք բանաստեղծություն է արտասանել, որոնցից և ոչ մեկը   բանաստեղծական արժեք չեն ներկայացնում»:

Նա ավելացնում է.«Այս գրքում մենք տեսնում ենք գիտելիքների այնպիսի հարստություն ,որոնք վեր են ամենաուշիմ մարդկանց ,ամենամեծ փիլիսոփաների և ամենահզոր քաղաքական այրերի կարողականություններից ու ունակություններից:Այս բոլորի պատճառով է, որ Ղուրանը չի կարող մի անուս մարդու ստեղծածը լինել ,այդ էլ մի մարդու,ով իր ամբողջ կյանքը անցկացրել է ոչ կրոնական հասարակության մեջ ,որը շատ հեռու էր կրոնի ու գիտության  մարդկանց շրջանակից:Նա այն մարդն էր , ով միշտ պնդում էր, որ թե ինքը  նման է այլ մարդկանց,այդ պայմաններում  նա չէր կարող հրաշքներ գործել առանց ամենակարող Աստծո օգնության:Մարգարեի ամենամեծ  հրաշքը Ղուրանն է, որի միջոցով մեզ փոխանցվել է  մի շարք չափածո և  հակիրճ պատմվածքներ ու տեղեկություններ հստակ որոշակի տվյալների հիմամբ: Ղուրանի ծագումն ու արմատը կարող էր  ակունք առնել   այն Աստծուց,  որի գիտությունը ներառում է այն ամենն ինչ տիրում  է երկնքում և երկրում»:

Իտալացի այս  գիտնականը, ով ծավալուն աշխատանք  և հետազոտություններ է ունեցել իսլամի  և սուրբ Ղուրանի հասկացությունների ու բովանդակության վերաբերյալ , ասում է.«Չնայած, որ Ղուրանը բազմիցս ընթերցվում է Իսլամ  աշխարհում,սակայն դրա կրկին ընթերցումը չի հոգնացնում  իր հետևորդներին,այլ ընդհակառակը, այն անընդատ կարդալիս, ամեն օր դառնում է ավելի սիրելի:Ղուրանի ընթերցումը կամ լսելը ,ակնածանքի և հարգանքի զգացում է առաջացնում ընթերցողի կամ ունկնդրի մտքում:«Ղուրանի բովանդակությունը  նրա հայտնությունից իվեր դարերի ընթացքում մնացել է նույնը  ,և  դեռ կմնա այնքան ժամանակ ,որ Աստված կամենա, և այնքան ժամանակ, քանի դեռ աշխարհը կշարունակվի»:

Իսլամին ծանոթանալուց հետո տիկին Վագլիերին իր զգացումները այսպես է արտահայտում.«Իմ ծանոթությունը իսլամի և Ղուրանի կենսատու ուսմունքներին  և փայլուն հասկացություններին ,ինձ մոտ նոր և խորը հասկացություն առաջացրեց և  կատարելապես  փոխեց իմ մտածելակերպը արարչական  աշխարհի և գոյության փիլիսոփայության մասին, զգացի, որ Իսլամի ուսմունքը մարդուն ճանաչում է, որպես ազնիվ  և հավասարակշռված էակ.. Այս գրքում հետաքրքիր և իմաստուն ձևով ներկայացված է ապրելակերպը և այս աշխարհի հաճույքները վայելելու ձևաչափը»: