Ընտելանանք (25)

Լավ կյանքի համար կարևոր է ինչպես ֆիզիկական, այնպես էլ հոգեկան առողջությունը: Ձեր ուզած կյանքն ապահովելու համար երբեմն անհրաժեշտ է փոխել ապրելակերպը: «Ընտելանանք» հաղորդաշարի շրջանակներում միասին փորձում ենք սխալ սովորությունները փոխարինել ճիշտ սովորություններով։

Հարկ է նշել, որ  հաղորդաշարի շրջանակներում  ներկայացված խորհուրդներն ընդհանուր են, և  հնարավոր է, որ դրանցից մի քանիսը  հարմար չլինեն բոլորի համար: Անհրաժեշտության դեպքում  ձեր կենսակերպում փոփոխություններ մտցնելու համար կարող եք խորհրդակցել  ձեր բժշկի կամ խորհրդատուի հետ:

Ողջույն Ձեզ հարգելի ունկնդիրներ: Նախորդ հաղորդման ընթացքում անդրադարձանք ինքնատիրապետման հասկացություններին, յուրահատկություններին և ընթացքին: Այս հաղորդման ընթացքում կփորձենք քննարկել, ​​թե ինչպես հասնել այս հմտությանը: Մնացեք մեզ հետ։

Բոլոր աստվածային կրոններում հիշատակված հատկանիշներից մեկը, որը հոգեբանների ուշադրության կենտրոնում է եղել վերջին մի քանի տասնամյակներում, ինքնազսպումն է: Հոգեբան Ֆրեդ Լյութանսը սահմանում է ինքնատիրապետումը հետևյալ կերպ. «Մարդու մեջ այնպիսի վիճակի ստեղծում, որը նրան մղում է իր պարտականությունների կատարման՝ առանց արտաքին գործոնի կողմից վերահսկվելու»:

Ղուրանի շատ այաներում պատվիրված է խոնարհություն և ինքնատիրապետում, քանի որ Ղուրանի այաներից մեկը նկարագրում է բարեպաշտներին և ասում, որ նրանք զսպում են իրենց զայրույթը և խուսափում մարդկանց սխալներից:

Ինքնատիրապետման մեջ հետապնդվող նպատակն է ներկայացնել առողջ անհատականություն, որը հասել է մտավոր հասունության և կկարողանա զսպել իրեն կյանքի բոլոր ասպեկտներում ընդհանրապես բոլոր տեսակի խնդիրների դեմ: Պատկերացրեք, թե ինչ կլիներ, եթե հասարակության մեջ բոլորն ունենային այս ցանկալի առաքինությունը: Նման հասարակության մեջ յուրաքանչյուր մարդ իր առջեւ նպատակ է դնում և ծրագրում հասնել դրան։ Գործատուի կամ ուսուցչի բացակայության դեպքում նման անձը կատարում է իր աշխատանքային և ուսման հետ կապված պարտականությունները՝ չվախենալով վերահսկողության հետևանքներից։ Արդյունքում, նման հասարակության մարդիկ ավելի շատ ապահովություն և բարգավաճում են վայելում և ոտք են դնում առաջընթացի և հոգևոր ու աշխարհիկ գերազանցության ճանապարհին: Նման հասարակություն ունենալը կարող է հեռու թվալ, բայց եթե իմանաք, թե ինչպես ձեռք բերել այս հմտությունը, կտեսնեք, որ ինքնատիրապետման գործընթացն այնքան էլ դժվար չէ, որքան թվում է, և դրան կարելի է հասնել ջանքերի և պրակտիկայի շնորհիվ:

Եթե ​​դուք ինքնատիրապետող անձնավորություն եք, մի փոքր ինքնատիրապետում ունեք կամ ցանկանում եք ինքնատիրապետող անձ դառնալ, ուղեկցեք մեզ որպեսզի միասին վերանայենք ինքնատիրապետման հասնելու քայլերը։

Առաջին փուլը ճանաչողական փուլն է: Դուք ինքներդ շատ լավ գիտեք, թե ձեր կյանքի որ հատվածներում եք  շատ շտապում  կամ ավելի քիչ եք համբերում։ Այստեղ մենք կվերանայենք այն ցանկը, որպեսզի ավելի լավ բացահայտենք այն հանգամանքները, որոնց նկատմամբ դուք պետք է զսպվածություն ցուցաբերեք: Դրանց գտնելը կօգնի ձեզ ավելի լավ ճանաչել ինքներդ ձեզ և գիտակցաբար վերահսկել դրանք: Անձնական կյանքում, մի խոսքով, դրանք կարող են լինել  դիետան, ինքնաընդունումը և ինքնագնահատականը:

Իռացիոնալ և ծայրահեղ վարքագիծը կարող է լինել ուտելու, գնումների, մաքրման, թմրանյութեր ընդունելու, ալկոհոլ օգտագործելու, մոլախաղերի, սեռային հարաբերության, ծխելու, ընկերական հարաբերությունների և քաղցրավենիք ուտելու մեջ: Նաև գործողությունները, որոնք կարող են վերածվել ճգնաժամի, կարող են լինել այնպիսի դեպքերում, ինչպիսիք են չափից ավելի ակտիվությունը և սպորտով զբաղվելը, անվերահսկելի վարքագիծը, ուրիշների հետ հարաբերություններում, ուրիշներից չափազանց կախվածությունը, ուրիշների աշխատանքին միջամտելը, անօգնականությունը և հուսահատությունը, սիրահարվածության սահմանը անցնելը, զգացմունքների վերահսկողության բացակայությունը և պահվածքի չարաշահումը: Բացի այդ, այս անհիմն պահվածքը կարող է լինել նրանց հետ, ովքեր ձեր կարիքն ունեն: Աշխատանքային և ուսումնական ոլորտում ժամանակի կառավարումը, սթրեսի վերահսկումը, գերաշխատանքը, հաջողության վախը և ձախողման վախը և ինքնավստահ լինելը, կարող են լինել այն հանգամանքներից, որոնք վերաիմաստավորման կարիք ունեն:

Հաջորդ քայլն այն է, որ այն բանից հետո, երբ դուք ստեղծեք այն հանգամանքների ցանկը, որոնցում դուք կարծում եք, որ չունեք ինքնատիրապետում, մենք կանցնենք այն զգացողությանը, որ յուրաքանչյուր հանգամանք ձեզ ստիպում է: Մենք միասին վերանայում ենք ցուցակը:

Զայրույթի զգացմունքի հետ կապված կարող ենք նշել այնպիսի դեպքեր, ինչպիսիք են չարությունը, խանդը, զայրույթը, բռնության դրսևորումը, ատելությունը, ինչ-որ բանի նկատմամբ ավելորդ ցանկությունը։ Մեղքի զգացողության հետ կապված, գոյություն ունեն ամոթը, ափսոսանքը, անօգնականությունը, շփոթությունը, ամաչելը, մեղադրելը և դատելը: Վախի հետ կապված կարելի է նշել, անհանգստության, փախուստի, կասկածի, թուլության, ժխտման, նյարդայնության և անհանգստության, ձախողման և շփոթության զգացումները։ Ամոթի վերաբերյալ կարող եք ներառել նաև այնպիսի հանգամանքներ ինչպիսիք են ամոթը, ներողությունը, մերժումը, միայնակ և չսիրված լինելը, իսկ տխրության զգացողության մեջ՝ այնպիսի հանգամանքներ՝ ինչպիսիք են կորուստը,միայնակ մնալը, լքված լինելը, պարտված զգալը, անհանգիստ լինելը, միոտիվացիայի բացակայությունը, քչախոսությունը, ունայնության զգացումն ու արդյունավետության կորուստը։ Իսկ սիրո և երջանկության զգացմունքի վերաբերյալ կարելի է նշել ցանկությունը, առաջընթացը, դինամիզմը, երջանկությունը և բավարարվածությունը։

Մինչև այս փուլը դուք գիտեք, թե որ իրավիճակներում չեք ինքնավերահսկվում և ինչ եք զգում, երբ չեք տիրապետում ձեզ: Այժմ անցնում ենք այն մտքերին, որոնք այս խնդիրների հիմնական պատճառն են։ Այս մտքերը նույն բաներն են, որոնք ձևավորվել են մեր մտքում մանկության տարիներին կամ կրկնվող հարցերի հետևանքով, որոնք ընդհանուր զգացողություն են ստեղծել մեր մեջ և հիմա անհանգստացնում են մեզ։ Մտքեր, ինչպիսին ես չեմ կարող, իսկ եթե նորից ձախողեմ ի՞նչ կլինի: Ես իմ բոլոր գործերը պետք է կատարեմ ճիշտ և անթերի։ Ինչպես կա, ես ոչինչ չեմ կարող անել։ Ես շտապում եմ և դա իմ ձեռքը չէ և այլն։

Դժվար չէ գտնել այս մտքերն ու նման բաները: Դուք կարող եք հեշտությամբ գտնել դրանք ուրիշների հետ ձեր ամենօրյա զրույցի ընթացքում և, իհարկե, ձեր ներքին երկխոսության մեջ, որը անընդհատ մեղադրում և նախատում է ձեզ: Հետո փորձեք այդ խոսակցությունները փոխարինել նոր բաներով։ Իրականում, մենք փորձում ենք փոխել բացասական ներքին երկխոսությունը, որն ինքնաբերաբար ակտիվանում է մեր մտքում, դեպի կառուցողական և դրական: Մենք ստեղծում ենք այն լավ բաները, որոնք մեզ անհրաժեշտ են մեր կյանքը փոխելու համար:

Այժմ, երբ վերանայեցիք ձեր մտքերը, հասկացաք, որ իրականում հենց այս ոչ կառուցողական միտքն ու զգացումն է, որ ստիպում է մեզ վարվել այնպես, որ լավ արդյունք չունենանք մեր կյանքի համար: Այս փուլում մենք ցանկանում ենք մտքերն ու զգացմունքները ամրապնդելու ուղիներ առաջարկել։ Այս քայլերը կատարելով, բացի ինքնատիրապետումից, որը ես գիտեմ, որ փնտրում եք, դուք նաև կհասնեք յուրահատուկ խաղաղության։

Մեդիտացիա անելը, ժամանակը պլանավորելը և կառավարելը, ամենօրյա վարժությունները, ճիշտ սննդակարգն ու ապրելակերպը, երախտագիտությունը, ինքնօգնության խմբերին միանալը և ուրիշներին օգնելը այս մտքերն ամրապնդելու ուղիներից են: Դուք նաև պետք է ինքներդ ձեզ ասեք, որ ինքնատիրապտող եք և աճում եք: Փորձեք գտնել ձեր հիմնական շարժառիթը և քայլեր ձեռնարկեք այն մեծացնելու համար։ Խնդրեք ուրիշներին հուզական աջակցություն: Նայեք ուրիշների հետ ձեր հարաբերություններին և անհրաժեշտության դեպքում փորձեք բարելավել ձեր հարաբերությունները:

Խնդիրներ լուծելու հմտություններ սովորելը այս հմտությունն ամրապնդելու ևս մեկ միջոց է: Միշտ ունեցեք անձնական նոթատետր՝ ձեր խնդիրները գրելու համար: Արեք այնպիսի քայլեր, որոնք օգնում են բարձրացնել ձեր ինքնագնահատականը: Ընկերացեք ձեր ներքին երեխայի հետ և փորձեք ավելի լավ հարաբերություններ հաստատել ձեր ներքին անձի հետ: Սովորեք արդյունավետ զրույցի հմտություններ: Հեռու մնացեք մարդկանցից և վայրերից, որոնք բացասաբար են ազդում ձեր տրամադրության վրա։ Փորձեք տարբեր մտքեր տարբեր տեսանկյուններից, օրինակ՝ իմաստունի կամ համբերատար մարդու մտածելակերպը։ Համապատասխան ու հարմար անհատի թույլ տվեք զգուշացնել ձեզ, եթե ձեր մեջ հին վարքագիծ է տեսնում: Կախվածությունները ինքնատիրապետման բացակայության շատ վառ օրինակ են, փորձ կատարեք դրանք բաց թողնելու համար: Հրաժարվեք հին գայթակղություններից և լուրջ մի ընդունեք դրանք։ Ավելի ուշադիր և խելամտորեն դիտեք այն իրավիճակները, որոնք հանգեցնում են անվերահսկելի վարքագծի վերադարձի: Այդպիսին են այնպիսի իրավիճակներ, ինչպիսիք են ձանձրույթը, սոված լինելը, զայրացած լինելը, միայնակ լինելը և հոգնած լինելը։

Հաջորդ քայլը պլանավորման քայլն է: Այս քայլը կարևոր քայլ է, և դուք պետք է լրջորեն վերաբերվեք դրան: Պլանավորեք ձեր հաջորդ շաբաթը այն տետրում, որը դուք պատրաստում եք ձեր կարիքներին համապատասխան: Բայց հաջորդ քայլը առաջնահերթություններ ճշտելու քայլն է: Պլանավորումից հետո դուք կարող եք ձեր արդյունավետությունը բարձրացնելու համար օգտագործել առաջադրանքների առաջնահերթությունը՝ որպեսզի ձեր ամենօրյա աշխատանքի ընթացքը և արդյունավետությունը մեծանան:

Օրինակ, նախ բարելավեք այն խնդիրները, որոնք շատ լուրջ ռիսկեր են ստեղծում ձեր կյանքում, երբ կորցնում եք ձեր նկատմամբ վերահսկողությունը: Երկրորդ՝ խնդիրներ, որոնք սպառնում են ձեր մտավոր և ֆիզիկական առողջությանը, երբ կորցնում եք ձեր նկատմամբ վերահսկողությունը: Երրորդ՝ խնդիրներ, որ ինքնատիրապետումը կորցնելով, ազդում են ձեր հույզերի ու մտքերի վրա, այնպես որ դրանցում ծայրահեղության եք գնում: Եվ չորրորդ՝ խնդիրներ, որոնք ստիպում են ձեզ կորցնել վերահսկողությունը, բայց ներկայումս առողջության համար էական վտանգ չեն ներկայացնում:

Իսկ վերջին փուլը իրականացման փուլն է։ Երբ դուք առաջնահերթություն եք տալիս այս գործողություններին, կատարեք դրանք որպեսզի դուք ինքներդ կառավարեք ձեր կյանքը և ոչ թե պահի ազդեցության տակ առաջացած մտքերն ու զգացմունքները, որոնք վնասում են ձեզ: Եթե ​​որոշ ժամանակ անց նկատեք, որ ձեր վարքագծի մեջ շատ փոփոխություններ չկան, մի հուսահատվեք ու քայլերն արեք ի սկզբանե։ Մի մոռացեք, որ շատ ժամանակ է ծախսվել այս մտքերի և վարքագծի ձևավորման վրա: Այժմ դրանք շտկելու համար բավականաչափ ժամանակ, համբերություն և հաստատակամություն է պետք։