Ընտելանանք (36)
Լավ կյանք ունենալու համար կարևոր է ֆիզիկական և հոգեկան առողջությունը։ Երբեմն ցանկալի կյանքին հասնելու համար անհրաժեշտ է ապրելակերպի փոփոխություն։ «Ընտելանանք» հաղորդաշարի շրջանակներում միասին փորձում ենք սխալ սովորությունները փոխարինել ճիշտ սովորություններով։
Հարկ է նշել, որ հաղորդաշարի շրջանակներում ներկայացված խորհուրդներն ընդհանուր են, և հնարավոր է, որ դրանցից մի քանիսը հարմար չլինեն բոլորի համար: Անհրաժեշտության դեպքում ձեր կենսակերպում փոփոխություններ մտցնելու համար կարող եք խորհրդակցել ձեր բժշկի կամ խորհրդատուի հետ:

Ողջույն ձեզ հարգարժան բարեկամներ: Նախորդ հաղորդման ընթացքում քննարկեցինք քննադատության հմտությունը և դրա սկզբունքներն ու վարքագծային հմտությունները, այս հաղորդման ընթացքում կներկայացնենք այս հմտությունը բարձրացնելու ուղիները և դրան հասնելու տեխնիկան:
Երբ մեզ քննադատում են, մենք, ամենայն հավանականությամբ, կունենանք տհաճ զգացողություններ։ Այս զգացմունքները նվազեցնելու և մեր հոգեկան առողջությունը պահպանելու համար պետք է ուշադրություն դարձնել որոշ կետերի: Այս կետերը կօգնեն բարձրացնել մեր քննադատական ոգին և բարելավել մեր սոցիալական հարաբերությունները։

Մեզանից շատերը պաշտպանվում են, երբ քննադատվում են, և դա նորմալ է: Բայց հուսահատություն զգալը և թույլ տալ, որ այս էմոցիաները հաղթահարեն մեզ, չեն օգնի փոխել իրավիճակը: Բոլորը կարող են սխալվել, և մենք միաժամանակ սխալվելով սովորում ենք նոր հմտություններ: Քննադատությունն անխուսափելի է բոլորի կյանքում, բայց եթե դրան կառուցողական վարվեք, դրանից արժեքավոր դասեր կքաղեք։ Արդյունքում, երբ ձեզ քննադատում են, ավելի լավ է հանգստություն պահպանեք ու կենտրոնանաք դիմացինի խոսքերի վրա, որպեսզի նրա խոսքերից դրական միավորներ կորզեք։
Քննադատության ոգին բարձրացնելու համար աշխատեք այդ պահին չարձագանքել։ Դուք կարող եք ժպտալով ձեր դիմացինին հայտնել, որ կմտածեք նրա խոսքերի մասին։ Փորձեք լինել մեկ այլ տարածքում առնվազն 20-30 րոպե և նույնիսկ ուշադրություն մի դարձրեք ձեր մտքում ասվածին։ Այս ժամանակն անցնելուց և ավելի հանգիստ դառնալուց հետո կարող եք իրատեսորեն մտածել այս հարցի շուրջ և որոշում կայացնել։ Նաև, երբ որևէ մեկը ձեզ քննադատության է ենթարկում, փորձեք քննադատությունը կենտրոնացնել հենց այն պահվածքի վրա, որին նա ուղղել է և նրա խոսքերը մի՛ կիրառեք ընդհանրապես ձեր բնավորության վրա:
Քննադատության ոգին բարձրացնելու մեկ այլ միջոց է անձի մոտիվացիայի մասին տեղյակ լինելը: Ուստի արագ արձագանքելու կարիք չկա։ Փոխարենը, ինքներդ ձեզ հարց տվեք և պատասխանեք դրան։ Օրինակ՝ կարո՞ղ եք վերահսկել այն, ինչ քննադատել է ձեր դիմացի մարդը։ Ձեզ քննադատող անձի կարծիքը ձեզ հետաքրքրու՞մ է։ Դուք մրցակցո՞ւմ եք դիմացինի հետ: Այս հարցերին պատասխանելը կօգնի ձեզ պարզել, թե արդյոք դուք պետք է մտածեք քննադատության մասին, թե ոչ, և եթե մտածեք, որքանով պետք է հոգ տանեք դրա մասին: Ավելի լավ է այս դեպքերում քննադատությունն ավարտվելուց հետո խոսեք մի մարդու հետ, ում վստահում եք և ով լավ է հասկանում ձեզ։ Դուք պետք է կիսվեք ձեր զգացմունքներով և մտքերով ինչ-որ մեկի հետ, ինչպես նաև ավելի լավ է օգտագործել առաջնորդությունն ուտեսակետները, որոնք տրված են ձեզ:
Երբ որևէ մեկը քննադատում է ձեզ, նախ աշխատեք հանգիստ լսել նրան։ Պահպանեք նրա հետ աչքի կապը և ժպտալով ուշադրություն դարձրեք նրա խոսքերին։ Զրույցի ավարտից հետո կրկնեք այն, ինչ ընկալեցիք նրա ասածից։ Սա կվերացնի ձեր միջեւ հնարավոր թյուրիմացությունները։

Ուրիշի քննադատությունները լսելուց հետո փորձեք արձագանքել դիմացինի քննադատություններին այն ժամանակ, երբ կարծում եք, որ տեղին է պատասխանել: Այս արձագանքը պետք է ունենա հատուկ հատկանիշներ: Նախ, դուք պետք է ներողություն խնդրեք ձեր սխալների համար: Երկրորդ, ավելի լավ է ձեր մյուս կողմին արձագանքել, թե նրա քննադատության որ հատվածն է կառուցողական, և դուք կարծում եք, որ նա ճիշտ է: Նման արտահայտությունները կստիպեն ձեր մյուս կողմին դրական զգացողություն ունենալ և ձեր միջև ավելի բարձր փոխգործակցություն հաստատել:
Հաջորդ քայլում խնդրեք դիմացինին ձեզ լուծում առաջարկել: Քննադատության ոգու ամրապնդումը կստիպի ձեզ օգտագործել քննադատությունը ձեր կատարելագործման համար: Եթե քննադատությունը կառուցողական է, կարող եք այն օգտագործել ինքներդ ձեզ բարելավելու համար։
Հետո, երբ դուք առերեսվում եք ձեր թուլությունների ու սխալների հետ, ստացեք օգնություն ուրիշներից՝ դրանք շտկելու համար: Դուք գիրք կարդալով կարող եք նաև սովորել ձեր թույլ կողմերը հաղթահարելու մասին: Սովորաբար այս բոլոր լուծումները ձեզ մոտ չեն աշխատի, ուստի համապատասխան ուղիներն առանձնացրեք մյուսներից։ Ուրիշներից օգնություն ստանալը օգտակար է տարբեր հմտություններ սովորելու համար, ներառյալ հաղորդակցման հմտությունները:
Քննադատություն ստանալիս աշխատեք լինել ընկալունակ, անկողմնակալ և ունենալ ճշմարտությունը փնտրելու ցանկություն:
Դժվար է ընդունել ցանկացած քննադատություն, նույնիսկ եթե այն արդյունավետ է և օգտակար։ Քննադատությունը պետք է լինի դրական, կոնկրետ, օբյեկտիվ և կառուցողական։ Իրական ազդեցությամբ քննադատելը արվեստ է, միգուցե քննադատը բարի նպատակներ ունի, բայց նրա ներկայացումն այնքան թույլ է, որ հանգեցնում է զայրույթի և վրդովմունքի, որպեսզի քննադատությունն իսկապես կառուցողական լինի, այն պետք է նպատակաուղղված լինի բարելավել իրավիճակը՝ առանց անբարյացակամ տոնի կամ անձնական հարձակումների:
Քննադատություն հասկանալն ու ստանալը իրականում կյանքի հմտություն է, որը կարող է օգտագործվել կյանքի բազմաթիվ իրավիճակներում, ներառյալ տանը, դպրոցում, համալսարանում և աշխատավայրում: Քննադատությունը քաղաքավարի ընդունելու համար փորձեք խոստովանել, որ կատարյալ չեք։ Եթե ինչ-որ բան եք սկսում, մտածելով, որ ոչինչ չի ստացվի, դուք ինքներդ ձեզ խաբում եք։ Բոլորը սխալվում են։ Կարևորն այն է, որ սովորեք ձեր սխալներից և չկրկնեք նույն սխալը երկու անգամ։
Փորձեք նաև խուսափել նախապաշարմունքներից։ Ընդունեք այն փաստը, որ ուրիշները կարող են տեսնել մի բան, որը դուք չեք տեսնում: Նույնիսկ եթե դուք համաձայն չեք քննադատությանը, մտածեք, որ ուրիշները կարող են տեսնել մի բան, որի մասին դուք նույնիսկ տեղյակ չեք: Եթե նրանք ասում են, որ դուք բացասական ես կամ ինքնագոհ, և դուք ձեզ այնպիսին չեք զգում, միգուցե դուք այդպիսին եք և պարզապես չեք կարող տեսնել դա: Ուրեմն մի կողմ թողեք ձեր նախապաշարմունքն ու համառությունը և հաշվի առեք այն փաստը, որ գուցե նրանք ճիշտ են և օգտվեք այս հնարավորությունից՝ ինքներդ ձեզ գնահատելու համար։

Եթե չեք նկատում քննադատությունը, ապա դատապարտված եք նույն սխալները կրկնելու։ Հետո գրառում կատարեք քննադատողի խոսքերից և հարցեր տվեք նրան։ Փորձեք ուշադիր ուսումնասիրել քննադատողի տեսակետները և հստակ տեսնեք, թե ձեր աշխատանքի կամ վարքագծի որ մասն է պակասում կամ թերի է նրա տեսանկյունից: Երբեմն խոսելն ավելի հեշտ է, քան գործելը բայց արդյունավետ քննադատություններ ստանալը հնարավորություն է տալիս այլ կերպ տեսնել ձեր շրջապատը, բարելավեք ձեր գործունեությունը և սովորեք ձեր սխալներից:
Քննադատության ոգու ամրապնդումը շատ առավելություններ ունի: Քննադատության ամենակարևոր առավելություններից մեկն այն է, որ այն ստիպում է մեզ մտածել մի բանի մասին, որը մեզ ցավ է պատճառում, և այդպիսով նոր գաղափարներ ծագում մեր մտքում: Շատ արժեքավոր է տաղանդի զարգացումը։ Նաև երբեմն մարդիկ փորձում են, բայց լավ մտածել չգիտեն, որքան ուժեղ լինեն այս մարդիկ քննադատությանը դիմակայելիս, այնքան ուժեղ կլինի նրանց միտքն ու մտածողությունը:

Քննադատության կարևորագույն առավելություններից մեկն էլ այն է, որ այն ստիպում է մեզ սովորել լավ քննադատել և լսել լավ քննադատությունը և հեռու մնալ վատ քննադատությունից: Սովորեք մի կողմ թողնել վրեժը: Քննադատական լինելը կապ չունի վրեժխնդիր լինելու հետ, այնպես որ, եթե նույնիսկ դիմացինի քննադատությունը ձեզ համար անընդունելի է, աշխատեք լռել։ Քննադատություն նշանակում է լսել և վրեժխնդիր չլինել: Յուրաքանչյուր քննադատության հետևում, նույնիսկ եթե դա անձնական թշնամանք է, հույսի և ապաքինման լույս կա: Մեզ ավելի քննադատական դարձնող տեխնիկաները շատ լայն են, պարզապես պետք է ժպտալ և ամեն ինչ քննարկել։