Ferri që minat iraniane do të shkaktojnë për anijet amerikane

Pars Today - Taktika e vendosjes së minave në brigjet e Iranit nuk është vetëm një faktor parandalues për flotat armiqësore, por edhe një kërcënim i madh për to.

Duke zbuluar taktika të reja për vendosjen e minave dhe duke vendosur mina të përparuara, Marina Iraniane (Forca Detare e Iranit) ka lëshuar një paralajmërim serioz operacional për flotat miliarda dollarëshe amerikane në Gjirin Persik. Ky veprim kryhet me shpejtësi të lartë pa pasur nevojë për mjete lundruese luftarake dhe demonstron aftësinë e Iranit për të kufizuar lirinë e veprimit të flotës armike. Në një analizë të detajuar, Agjencia e Lajmeve Fars ka shqyrtuar këtë aftësi ushtarake iraniane në det për të mposhtur anijet amerikane. Pars Today paraqet një fragment nga kjo analizë.

Ndërsa aktivitetet ushtarake amerikane në Azinë Perëndimore rriten dhe prania e flotave të saj detare në ujërat jugore të Iranit forcohet, disa vlerësime strategjike tregojnë se opsionet e parandalimit detar të Republikës Islamike të Iranit do të aktivizohen në rast të një përshkallëzimi të kërcënimeve ushtarake; opsione që përcaktohen brenda kornizës së Doktrinës së Mbrojtjes Asimetrike dhe Strategjisë Kundër Aksesit/Parandalimit Rajonal (A2/AD).

Një nga skenarët që mund të propozohen brenda kësaj kornize është përdorimi i aftësive të luftës me mina detare në Gjirin Persik dhe përreth Ngushticës së Hormuzit; një mjet që njihet në literaturën ushtarake si një nga mjetet më efektive për krijimin e kufizimeve operacionale për flotat kundërshtare.

Gjiri Persik; një mjedis strategjik me cenueshmëri të lartë

Gjiri Persik konsiderohet si një nga mjediset operacionale më komplekse në botë për sa i përket gjeografisë ushtarake. Thellësia e kufizuar e ujit, dendësia e lartë e trafikut të anijeve ushtarake dhe tregtare, korsitë e kufizuara të transportit detar dhe prania e grykës strategjike të Ngushticës së Hormuzit e kanë bërë këtë rajon një mjedis në të cilin zbatimi i strategjive të parandalimit asimetrik është shumë efektiv. Në një mjedis të tillë, çdo çrregullim në sigurinë e linjave të komunikimit detar, përveç pasojave ushtarake, mund të ndikojë gjithashtu edhe në tregun global të energjisë dhe sigurinë ndërkombëtare detare; një çështje që ka bërë që Gjiri Persik të ketë gjithmonë një pozitë të veçantë në llogaritjet gjeopolitike të fuqive të mëdha.

Pozita e "Luftës me Mina" në Doktrinën Detare të Iranit

Shqyrtimi i zhvillimeve në strukturën e mbrojtjes detare të Iranit në vitet e fundit tregon se lufta me mina është vendosur në axhendë si një komponent i rëndësishëm i strategjisë së parandalimit. Kjo strategji përqendrohet në rritjen e kostove operative të forcave agresore, zvogëlimin e lirisë së manovrimit të flotave armike dhe krijimin e pasigurisë në mjedisin operativ. Për shkak të kostos së tyre relativisht të ulët operacionale krahasuar me sistemet e rënda të luftimit, së bashku me ndikimin e tyre të lartë në korsitë e trafikut të anijeve, minat detare luajnë një rol kyç në shumë doktrina të mbrojtjes asimetrike.

Në rast të një përshkallëzimi të kërcënimeve ushtarake, vendosja e synuar e minave në korsitë e kufizuara të transportit detar mund t’i përballë flotat agresore me sfida serioze operacionale. Lufta me mina, si një pjesë e rëndësishme e strategjisë parandaluese të Iranit, përqendrohet në rritjen e kostove operacionale për agresorin, zvogëlimin e lirisë së tij të manovrimit dhe krijimin e pasigurisë. Minat detare, me koston e tyre relativisht të ulët dhe efektivitetin e lartë, luajnë një rol kyç në mbrojtjen asimetrike.

Përvojat operacionale, të tilla si përplasja e anijes cisternë amerikane "Bridgeton" (korrik 1987) dhe anijes "Samuel B. Roberts" (prill 1988) me minat iraniane, kanë treguar efektivitetin dhe pasojat globale të këtij mjeti.

Struktura e skenarit mbrojtës të vendosjes së minave në Iran ka të ngjarë të jetë shumështresore dhe në formë rrjeti:

Monitorimi dhe projektimi i fushës së betejës: Duke përdorur radarë bregdetarë, mbikëqyrje elektronike, dronë dhe sensorë nënsipërfaqësorë për të vëzhguar armikun dhe për të përcaktuar zonat e vendosjes së minave.

Krijimi i zonave me rrezik të lartë: Duke vendosur fusha të minuara në pikat e ngushta të detit, në rrugët kryesore të tankerëve/cisternave dhe përreth Ngushticës së Hormuzit për të detyruar armikun të ndryshojë kursin, të ngadalësojë shpejtësinë ose të kryejë operacione pastrimi.

Kombinimi me shtresa të tjera të parandalimit: Duke bërë që minat të mos funksionojnë veçmas dhe të kombinohen me raketa me bazë në breg, mjete të shpejta lundruese, dronë luftarakë dhe luftë elektronike për të rritur kompleksitetin e fushës së betejës.

Llojet e minave detare iraniane dhe aftësitë e tyre

Minat e serisë Sadaf (siç është “Sadaf-2”): Mina kontakti vendase për anije sipërfaqësore dhe nënsipërfaqësore.

Minat e ankoruara: Për thellësi të vogla, me sensorë impakti dhe presioni.

Minat inteligjente dhe nënsipërfaqësore (siç janë “EM-52” dhe “MDM-6” sipas raporteve perëndimore): Me sensorë akustikë, magnetikë dhe hidrodinamikë për zbulimin e objektivave.

Minat lëvizëse (si "Arvand" dhe "Maham"): Mina inteligjente dhe të përparuara me aftësinë për të lëvizur në mënyrë të kontrolluar dhe për të reaguar në një mënyrë të synuar.

Evolucion në taktikat e vendosjes së minave

Në stërvitjen “Payghambar-e A'zam 19” ("Profeti më Madhështor" 19), u demonstrua një metodë e re me bazë në breg, në të cilën minat hidhen nga bregu në det me raketahedhës “Fajr-5”. Pika e forcës së kësaj metode është mungesa e nevojës për mjete lundruese luftarake (duke zvogëluar cenueshmërinë) dhe shpejtësia e lartë e alokimit/vendosjes (qindra mina në një kohë të shkurtër).

Pasojat e mundshme operative dhe strategjike të vendosjes së minave

- Përveç pasojave ushtarake, vendosja e minave mund të çojë në ndërprerje të transportit të energjisë, rritje të kostove të sigurimit të transportit detar dhe luhatje në tregun global të naftës.

- Operacionet kundër minave janë komplekse, kërkojnë kohë dhe janë të kushtueshme, dhe madje edhe Marina Amerikane përballet me sfidën e pastrimit të minave në Gjirin Persik.

- Qëllimi i Iranit është të përdorë mjete mbrojtëse për të penguar konfliktet dhe për të krijuar parandalim.

Ndryshimi doktrinar: Vendosja e minave si një mjet aktiv parandalues

Kjo analizë tregon se Irani e ka zhvilluar luftën me mina detare jo si një "opsion të fundit", por si pjesë të një strategjie të mirëllogaritur parandaluese brenda doktrinës A2/AD, qëllimi përfundimtar i së cilës është parandalimi i konfliktit duke rritur në mënyrë të papranueshme kostot e agresionit. Domethënë, nuk është më vetëm një mjet mbrojtës bregdetar, por një mjet që imponon kosto dhe e zhvendos fushën e betejës në thellësi të formacionit të armikut. Qëllimi është të krijohen kufizime operacionale për flotat armiqësore në Gjirin Persik dhe Ngushticën e Hormuzit, duke mos u dhënë atyre mundësi për iniciativë dhe duke i vendosur në një pozicion reagues.