Koment | Si e mposhti rezistenca jemenase strategjinë saudite?

ParsToday – Pas zhvillimeve të fundit në Jemen, Ministria e Punëve të Jashtme e Republikës Islamike të Iranit njoftoi në një deklaratë se zgjidhja e çështjeve të Jemenit nuk është e mundur përmes rrethimit të vazhdueshëm dhe ndërhyrjes ushtarake.

Ky pozicion është ngritur në një situatë ku zhvillimet e fundit në bregdetin perëndimor të Jemenit kanë zbuluar edhe një herë dështimin e qasjes ushtarake për të bllokuar këtë vend dhe kanë ndryshuar ekuacionin e fuqisë në një nga rajonet strategjike më të ndjeshme të Azisë Perëndimore. Ajo që po ndodh në Jemen sot nuk mund të ndahet nga më shumë se një dekadë lufte, rrethimi dhe ndërhyrjeje të huaja. Në vitin 2015, Arabia Saudite, duke u mbështetur në fuqinë e saj ushtarake dhe mbështetjen politike, të armëve dhe të inteligjencës së Shteteve të Bashkuara të Amerikës, mendoi se mund të ndryshonte ekuilibrin politik të Jemenit në kohën më të shkurtër të mundshme. Kjo llogaritje dështoi; koalicioni ushtarak dështoi të thyente vullnetin e popullit jemenas, si dhe dështoi të krijonte një strukturë të qëndrueshme politike të pranueshme për Arabinë Saudite dhe të krijonte siguri të qëndrueshme për veten e saj. Sot, pas më shumë se një dekade, e njëjta luftë që supozohej të kufizonte fuqinë e Lëvizjes Ansarallah e ka shndërruar këtë forcë në një nga faktorët më vendimtarë të sigurisë në rajon.

Përparimet e fundit të forcave të Ansarullah në bregun perëndimor të Jemenit e kanë bërë dështimin e kësaj strategjie më të prekshëm. Ardhja e tyre në zona bregdetare të ndjeshme dhe kontrolli i Bab al-Mandab, nuk është thjesht një arritje në terren. Ky transformim ndryshon gjeografinë e fuqisë. Një forcë që më parë përcaktohej kryesisht në ekuacionet e brendshme të Jemenit, tani dominon një nga pengesat më të rëndësishme detare në botë. Një pengesë që është një rrugë e rëndësishme nga Azia në Evropë. Prandaj, zhvillimet në bregun perëndimor të Jemenit janë të lidhura drejtpërdrejt me sigurinë e transportit detar, tregtinë globale dhe transportin e energjisë.

Ndërkohë, edhe përgjigja e Riadit është e rëndësishme. Kërkesa e Arabisë Saudite për rritje të mbështetjes së SHBA-së kundër përparimit të forcave Huthi-t jep një pamje të qartë të bllokimit në strategjinë saudite. Arabia Saudite hyri në luftën në Jemen me një nga ushtritë më të shtrenjta në rajon, por vite më vonë ajo ende ka nevojë për Uashingtonin për të garantuar sigurinë e saj kundër një force që ishte e paraparë të mposhtej në një kohë të shkurtër. Ky është paradoksi që duhet të jetë në qendër të çdo analize të luftës së Jemenit. Fuqia ushtarake e blerë nga jashtë nuk prodhon domosdoshmërisht fuqi politike.

Deklaratat e studiuesit saudit Fuad Ibrahim janë gjithashtu të rëndësishme nga kjo perspektivë. Ai nuk e shpjegon humbjen e forcave të koalicionit vetëm me tradhti apo blerjen dhe shitjen e trupave, dhe thekson guximin e forcave jemenase. Ky fakt zbulon një nga dobësitë themelore të strategjisë saudite. Lufta filloi me para, armë dhe një forcë përfaqësuese, por u përball në terren me motivim dhe vullnet politik. Një komb që e konsideron luftën si një luftë për të mbrojtur sovranitetin dhe territorin e tij nuk mund të mposhtet vetëm nga superioriteti në armë.

Shtetet e Bashkuara të Amerikës nuk janë të përjashtuara nga ky ekuacion. Uashingtoni i ofroi inteligjencë, armë dhe mbështetje politike koalicionit saudit gjatë luftës, por tani po përballet me një rezultat që është larg qëllimit fillestar të ndërhyrjes. Shtetet e Bashkuara të Amerikës donin të vendosnin rendin e dëshiruar të sigurisë në rajon, por në praktikë, lufta e Jemenit ka tronditur një pikëmbështetje tjetër të këtij rendi.

Prandaj, realiteti sot është se lufta e Jemenit ka zbuluar kufizimet e fuqisë së Arabisë Saudite në vend që ta demonstrojë fuqinë e saj, dhe ka ekspozuar kostot e mbështetjes te Uashingtoni për sigurinë në vend që të krijojë besueshmërinë e ndërhyrjes amerikane.

Nga kjo perspektivë, deklarata e Ministrisë së Jashtme të Iranit mbart një mesazh që shkon përtej një thirrjeje për qetësi. Irani thotë se kriza e Jemenit nuk do të zgjidhet duke e shndërruar vendin në një arenë ushtarake për fuqitë e huaja. Siguria e Detit të Kuq nuk mund të garantohet duke eliminuar njërën anë të ekuacionit dhe duke imponuar marrëveshje sigurie nga jashtë. Zgjidhja është një kthim në dialog, respekt për sovranitetin kombëtar të Jemenit, përfundimin e rrethimit dhe pranimin e të drejtave të popullit të këtij vendi.

Kërkoni video, na ndiqni: https://t.me/ParsTodayshqip