Pse shumica dërrmuese e amerikanëve kundërshtojnë aneksimin e Groenlandës?

Pars Today - Një sondazh i ri tregon kundërshtim të gjerë midis amerikanëve ndaj aneksimit të Groenlandës.

Sipas Pars Today, rezultatet e një sondazhi të ri tregojnë se vetëm 17 përqind e amerikanëve mbështesin përpjekjet e presidentit të SHBA-së, Donald Trump, për të aneksuar Groenlandën, dhe se një shumicë e konsiderueshme e demokratëve dhe republikanëve e kundërshtojnë përdorimin e forcës ushtarake për të aneksuar këtë ishull. Rezultatet e një sondazhi dy-ditor të kryer nga Reuters/Ipsos të publikuar të mërkurën, më 14 janar, treguan se rreth 47 përqind e të anketuarve kundërshtuan përpjekjen e Trumpit për të aneksuar Groenlandën, ndërsa 35 përqind thanë se "nuk ishin të sigurt". Një në pesë persona tha se nuk kishte dëgjuar asgjë për planet e SHBA-së për të aneksuar Groenlandën. Vetëm 4 përqind e amerikanëve thanë se përdorimi i forcës ushtarake për të ndarë Groenlandën nga Danimarka është një "ide e mirë", por 71 përqind thanë se përdorimi i forcës ushtarake kundër Groenlandës është një ide e keqe. Për më tepër, 66 përqind e të anketuarve, pra 91 përqind prej demokratëve dhe 40 përqind prej republikanëve, thanë se ishin të shqetësuar se blerja e Groenlandës do të dëmtonte marrëdhëniet e SHBA-së me Evropën dhe NATO-n.

Kjo vjen ndërsa presidenti i SHBA-së, Donald Trump, njoftoi të martën, mes tensioneve verbale të SHBA-së me vendet evropiane, se NATO duhet të hapë rrugën që Uashingtoni të fitojë akses në Groenlandë, një ishull nën sovranitetin e Danimarkës. Presidenti amerikan pretendoi edhe një herë se nëse Shtetet e Bashkuara nuk e fusin në dorë këtë territor, këtë punë do ta bëjnë Rusia ose Kina, dhe kjo nuk do të ndodhë. Trump pretendon se NATO-ja do të jetë shumë më e fortë dhe më efektive sapo Groenlanda të jetë në duart e amerikanëve, dhe se çdo gjë më pak se kjo është e papranueshme.

Të mërkurën, presidenti Trump shkroi në platformën sociale Truth: “Amerika ka nevojë për Groenlandën për qëllime të sigurisë kombëtare. Kjo është jetike për "Kupolën e Artë" që po ndërtojmë.” Projekti "Golden Dome" ("Kupola e Artë") synon të jetë një sistem shumështresor që shtrihet nga orbita e Tokës deri në infrastrukturën lokale në Shtetet e Bashkuara. Trump theksoi se, ndryshe nga sa besohet gjerësisht, ky sistem nuk është vetëm një koleksion raketash interceptuese, por përfshin gjithashtu një rrjet të gjerë satelitësh, radarësh, sistemesh anti-dronë dhe ndoshta edhe armësh të drejtuara nga energjia.

Pavarësisht presioneve dhe kërcënimeve nga Uashingtoni, autoritetet e Groenlandës këmbëngulin se ky territor do të vazhdojë t'i përkasë Danimarkës. Në këtë drejtim, kryeministri i Groenlandës, Jens-Frederik Nielsen, shprehu dëshirën e tij për të ruajtur statusin politik të këtij ishulli pothuajse autonom nën qeverisjen e Danimarkës. Ai tha: “Nëse duhet të zgjedhim midis Danimarkës dhe Shteteve të Bashkuara, zgjedhja jonë është Danimarka.”

Më herët, vendet evropiane gjithashtu kanë shprehur hapur kundërshtimin e tyre ndaj vendimit të SHBA-së për të aneksuar Groenlandën. Kryeministrja e Danimarkës, Mette Frederiksen, dënoi të martën atë që ajo e quajti "presion të papranueshëm" nga "disa aleatë shumë të ngushtë".

Kundërshtimi i prerë i vendeve evropiane, së bashku me Danimarkën, ndaj kërkesës së Trumpit për të aneksuar Groenlandën është në përputhje me kundërshtimin e ngjashëm brenda Amerikës. Në fakt, sipas një sondazhi dy-ditor të Reuters/Ipsos, shumica dërrmuese e amerikanëve e kundërshtojnë përpjekjen për të aneksuar Groenlandën, dhe ky kundërshtim është i rrënjosur në një kombinim faktorësh politikë, historikë, moralë dhe strategjikë. Sipas këtij sondazhi, vetëm rreth 17 përqind e amerikanëve mbështesin përpjekjen e presidentit për të shtënë në dorë Groenlandën, dhe shumica e demokratëve dhe republikanëve e kundërshtojnë atë. Këto shifra tregojnë se kundërshtimi ndaj kësaj ideje nuk është një çështje partiake, por një konsensus kombëtar.

Një nga arsyet kryesore për kundërshtimin është ndjeshmëria e opinionit publik amerikan ndaj përdorimit të forcës ose kërcënimeve për të pushtuar territore të tjera. Sondazhi tregon se shumica në të dyja partitë kundërshtojnë përdorimin e forcës ushtarake për të aneksuar Groenlandën. Kjo çështje i ka rrënjët në përvojat historike të Amerikës dhe në pikëpamjen e publikut për luftërat e kushtueshme dhe të zgjatura. Publiku amerikan, në përgjithësi, është bërë më pesimist në lidhje me konfliktet e huaja, dhe çdo veprim që ngjan me ndërhyrje ose ekspansionizëm përballet me një reagim negativ.

Një faktor tjetër i rëndësishëm është respekti për aleatët tradicionalë të Amerikës. Groenlanda është një territor autonom i Danimarkës dhe Danimarka është një anëtare kyçe e NATO-s dhe një nga aleatët më të ngushtë të Uashingtonit. Kërcënimi për të ushtruar presion mbi Danimarkën ose për të krijuar tensione me të shihet nga shumë amerikanë si i panevojshëm dhe madje i dëmshëm. Sondazhi tregon se shqetësimi për dëmtimin e marrëdhënieve me Danimarkën është një arsye për kundërshtimin e përhapur.

Nga ana tjetër, shumë amerikanë e konsiderojnë idenë e blerjes ose aneksimit të një territori si një ide koloniale. Në shekullin e 21-të, një veprim i tillë është moralisht dhe politikisht i papranueshëm për një segment të madh të shoqërisë amerikane. Ky qëndrim bie ndesh edhe me vlerat e deklaruara të Amerikës në lidhje me "të drejtën e kombeve për vetëvendosje".

Për më tepër, pavarësisht rëndësisë së saj gjeopolitike, Groenlanda është një temë shumë larg jetës së përditshme për qytetarët e zakonshëm amerikanë. Kostot e mundshme të zhvillimit të infrastrukturës, menaxhimi i territorit të gjerë e të ngrirë dhe pasojat ekonomike për taksapaguesit janë ndër shqetësimet që nxisin kundërshtimin.

Kundërshtimi i përhapur midis amerikanëve në lidhje me aneksimin e Groenlandës duket se pasqyron një kombinim të realizmit politik, ndjeshmërisë morale, shqetësimeve ekonomike dhe një dëshire për të ruajtur marrëdhënie të qëndrueshme me aleatët. Sondazhi i ri i Reuters/Ipsos tregon se publiku amerikan po reagon me kujdes dhe në mënyrë racionale ndaj ideve aventureske të politikës së jashtme të Trumpit, veçanërisht atyre që përfshijnë përdorimin e forcës për të pushtuar Groenlandën ose për ta blerë atë nga Danimarka.