Хатти зард чи гуна ояндаи Ғаззаро гаравгон гирифт?

Порс Тудей- Хатти зард дар Ғазза, ё он гуна,ки бисёри онро «хатти зарди Трамп» меноманд, сирфан як хатти низомӣ нест, балки намоди марҳилаи тоза аз ишғолгарӣ ва мусодираи ояндаи Фаластин аст

Солҳо боз, Навори Ғазза на танҳо бо муҳосира ва ҷанг, балки бо "хатҳо" низ идора мешуд; хатҳое, ки ҳар кадоме қисмате аз ҳаёти фаластиниёнро маҳдудтар ва ояндаи онҳоро ториктар кардаанд. Дар айни замон, "хатти зард" навтарин ва дар айни замон хатарноктарин хаттест, ки пас аз созишномаи оташбас дар моҳи октябри соли 2025 ба ҷуғрофияи Ғазза таҳмил карда шудааст. Ба гузориши Порс Тудей бо нақл  аз Меҳр, ин хат, ки зоҳиран ҳамчун минтақаи хуруҷи артиши Исроил муаррифӣ шуда буд, дар амал ба абзори тақвияти ишғол, амиқтар кардани назорати низомӣ ва муҳандисии демографӣ табдил ёфтааст. Хатти зард акнун на танҳо як истилоҳи низомӣ, балки як воқеияти объективӣ аст, ки ҳаёти ҳаррӯзаи садҳо ҳазор фаластиниёнро дар байни хона, оворагардӣ ва марг боздоштааст.

Хати зард аз куҷо пайдо шуд?

Мафҳуми "хати зард" расман пас аз эълони созишномаи оташбас байни режими саҳюнистӣ ва ҷунбиши Ҳамос дар моҳи октябри соли 2025 ба адабиёти сиёсӣ ва ВАО ворид шуд. Режими Исроил ин хатро ҳамчун марзи муваққатӣ барои ҷойгиркунии нерӯҳои худ дар марҳилаи аввали оташбас муаррифӣ кард, аммо аз рӯзҳои аввал аломатҳо дар замин нишон доданд, ки ин хат муваққатӣ нахоҳад буд. Устувории босуръати он бо блокҳои бетонии зард, ҳузури доимии нерӯҳои низомӣ ва идомаи амалиётҳои амниятӣ ҳама нишон медоданд, ки Тел-Авив механизми муваққатиро ба воқеияти доимӣ табдил медиҳад. Дар асл, хатти зард идомаи стратегияи деринаи режими Исроил барои таҳмили воқеиятҳои саҳроӣ пеш аз ҳама гуна созишномаи сиёсӣ мебошад.

Координатаҳои ҷуғрофӣ ва дарозии хатти зард

Аз нигоҳи ҷуғрофӣ, хатти зард дар канори шарқии Навори Ғазза тӯл мекашад ва аз ду то ҳафт километр чуқурӣ дорад. Дар шимол, он минтақаҳои Байт Ҳонун ва Байт Лоҳияро дар бар мегирад, аз маҳаллаҳои шарқии шаҳри Ғазза, ба монанди Шуҷоия, Таффоҳ ва Зейтун мегузарад ва дар ҷануб ба шарқи Хон Юнус ва Рафаҳ мерасад. Тибқи ҳисобҳои гуногун, ин минтақа аз 52 то 58 фоизи масоҳати умумии Ғаззаро фаро мегирад, ки беш аз нисфи ин минтақаи хурд ва сераҳолиро ташкил медиҳад. Қисми назарраси заминҳои кишоварзӣ, инфрасохтори ҳаётан муҳим ва минтақаҳои истиқоматӣ дар қалби ин минтақа ҷойгиранд ва дар асл ба минтақаҳои мамнӯъ ва марговар табдил ёфтаанд.

Хатти зард; Аз хатти амалиётӣ то "марзи ҷадид"

Ҳарчанд режими Исроил дар аввал кӯшиш кард, ки хатти зардро ҳамчун хатти амалиётии муваққатӣ тасвир кунад, изҳороти возеҳи мақомоти низомии режим воқеиятро ошкор кард. Сардори ситоди артиши Исроил ошкоро Хатти зардро ҳамчун "марзи нав" номид; иборае, ки гузариш аз мантиқи оташбас ба мантиқи ишғоли доимиро нишон медиҳад. Марзе, ки натиҷаи музокирот ва созишномаҳо нест, балки натиҷаи фишори низомӣ аст, дар ниҳоят ба як абзори доимии назорат табдил хоҳад ёфт. Ин тағйирот дар гуфтугӯ ба таври возеҳ нишон медиҳад, ки Хатти зард қисми стратегияи дарозмуддати режими Исроил барои аз нав муайян кардани ҷуғрофияи амниятии Ғазза ба манфиати худ аст.

Паёмадҳои  инсонӣ; Зиндагӣ дар сояи марг

Барои сокинони минтақаҳои ҳамшафати хатти Зард, ин хат чизе ҷуз таҳдиди доимӣ нест. Оилаҳое, ки дар шарқи Хон Юнус, Шуҷоия ва дигар минтақаҳо зиндагӣ мекунанд, ҳар рӯз бо садои ҳавопаймоҳои бесарнишин, тирпарронии мустақим ва тирпарронии тӯпхона рӯбарӯ мешаванд. Шумораи қурбониён аз замони оғози оташбас нишон медиҳад, ки ин хат на танҳо амниятро таъмин накардааст, балки ба як манбаи нави зӯроварӣ табдил ёфтааст. Наздик шудан ба ин минтақа, ҳатто барои боздид аз хонаҳои харобшуда ё заминҳои кишоварзӣ, метавонад ба ҷони одамон зарар расонад ва зиндагии муқаррариро қариб ғайриимкон гардонад.

Яке аз оқибатҳои мустақими хатти Зард шиддат гирифтани муҳоҷирати дохилӣ дар Ғазза аст. Бомбгузории пайвастаи минтақаҳои шарқӣ, харобшавии мунтазами хонаҳо ва эҷоди ноамнии доимӣ сокинонро маҷбур мекунад, ки ба минтақаҳои сераҳолии ғарбӣ муҳоҷират кунанд. Ин муҳоҷирати маҷбурӣ натиҷаи интихоби озоди мардум нест, балки натиҷаи фишори низомии ҳадафманд аст. Бисёре аз нозирон бар он ақидаанд, ки режими Исроил Хатти Зардро ҳамчун абзоре барои тоза кардани минтақаҳои стратегӣ аз ҳузури фаластиниён барои осон кардани назорати дарозмуддати худ истифода мебарад. Ин раванд ба сиёсатҳои классикии тозакунии тадриҷӣ монанд аст.

Хилои амниятӣ ва нақши милисаҳои маҳаллӣ

Дар паси хатти Зард, як холигии назарраси амниятӣ ба вуҷуд омадааст, ки роҳро барои пайдоиши гурӯҳҳои мусаллаҳи маҳаллӣ ҳамвор кардааст. Ин гурӯҳҳо, ки асосан дар соли 2025 таъсис ёфтаанд, дар минтақаҳое фаъолият мекунанд, ки вуруди фаластиниёни оддӣ манъ аст. Гузоришҳои сершумор аз тамосҳои мустақим ё ғайримустақими ин гурӯҳҳо бо артиш ва хадамоти амниятии Исроил шаҳодат медиҳанд. Илова бар шиддат додани ноамнӣ, ҳузури ин милисаҳо ба як абзори иловагии саҳюнистҳо барои нигоҳ доштани нуфузи худ дар Ғазза бидуни ҳузури расмии калон табдил ёфтааст.

Хати Зард ҳамчун фишанги фишори сиёсӣ

Режими Исроил ба таври возеҳ изҳор доштааст, ки хуруҷ аз хатти Зардро бо шарти халъи пурраи муқовимат ва хориҷ кардани Ҳамос аз сохтори қудрат дар Ғазза мешуморад. Ин шарт хатти Зардро аз як масъалаи комилан низомӣ ба фишанги фишори сиёсӣ табдил додааст. Дар чунин чаҳорчӯба, хат нақши гаравгонгирро мебозад; гаравгоне, ки ояндаи сиёсии Ғазза, барқарорсозӣ ва ҳатто вуруди кумаки башардӯстона ба ӯ вобаста аст. Ин сиёсат муассиран музокиротро ба абзоре барои таҳмили талаботи Тел-Авив ва Вашингтон табдил медиҳад.