Garabag sebitinde ýaraşygyň bozulmagy
Azerbaýjan bilen Ermenistanyň serhedinde dartgynlylygyň güýçlenmegi bilen Nagorno-Garabag konfliktiniň taraplary birek-biregi aýyplap, atyşygy bozmakda aýyplaýarlar.
Şunuň bilen baglylykda, Azerbaýjan Respublikasynyň Goranmak ministrligi atyşygyň bes edilmeginiň bozulandygyny we Ermenistan tarapyndan Azerbaýjan bilen Nagorno-Garabagyň arasyndaky serhetdäki atyşyklary yglan etdi.
Azerbaýjan Respublikasynyň Goranmak ministrligi anna güni (13-nji awgust) irden Garabagda Azerbaýjan Respublikasynyň harby bölümleriniň pozisiýalarynda ermeni güýçleriniň atylmagy barada habar berdi.
Azerbaýjan Respublikasynyň Goranmak ministrliginiň yglan edilmegine garamazdan, Nagorno-Garabagda ýerleşýän rus parahatçylygy goraýjy güýçleri hem azerbaýjan goşunynyň pilotsyz uçarlarynyň ermeni güýçleriniň Garabagda"Agsaog" obasyna barýan ýerlerine hüjümlerini yglan etdi. "
Nagorno-Garabagda atyşygyň bozulmagy dowam etdirilse, Nagorno-Garabag konfliktiniň taraplarynyň ýene-de garaşylmadyk gutarnykly söweşe girip biljekdigine şek ýok.
Şol sebäpli sebit aktýorlarynyň has görnükli roluny oýnamak häzirki döwürde has zerur we wajyp bolýar.
Bu meselede ermeni halkara gatnaşyklary boýunça bilermeni "Patrik Sahakian" şeýle diýýär:
"Azerbaýjan Respublikasy bilen Ermenistan arasynda gepleşiklere başlamak we tussaglary alyş-çalyş etmek üçin Russiýanyň töwellaçylygy bilen ýaraşyk şertnamasy baglaşyldy. Emma azerbaýjan goşuny irden düzgünleri bozup, Nagorno-Garabag sebitini ýene nyşana aldy."
Ermenistana garşy şuňa meňzeş aýyplamalar Azerbaýjan respublikasynyň işgärleri tarapyndan edildi. Aslynda, geçen ýylyň 9-njy noýabrynda gijäniň ýarynda Nagorno-Garabag parahatçylygy barada on punktly şertnama gol çekileli bäri, Bakuwyň resmileri ermeni goşunyny azerbaýjanyň goşunyna garşy atyşygy bozmakda aýyplaýarlar.
Bu ýagdaýda ermeni hünärmeni Patrik Sahakýan:"Nagorno-Garabag konfliktinde sebitden daşary güýçleriň bolmagy goňşy ýurtlary alada goýýar we milli howpsuzlygyna uly howp döredýär. Şonuň üçin Eýran we Russiýa ýaly ýurtlar Azerbaýjan Respublikasy bilen Ermenistan arasynda araçylyk isleýär diýdi "
Şu nukdaýnazardan, ýaňy-ýakynda Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Alyýewiň Azerbaýjan Respublikasy bilen täze parahatçylyk şertnamasyna gol çekmek baradaky haýyşyna oňyn jogap beren Ermenistanyň premýer-ministri Nikol Paşinýan Nagorno-Garabag parahatçylyk şertnamasynyň aýdyňlaşdyrylmagyny isledi.
Ot açyşlygyň bozulandygyny anyklamak sebitiň durnuklylygy üçin zerurdyr we munuň üçin sebitde halkara synçylaryň bolmagy zerur bolup görünýär.
Şeýlelik bilen, Günbatar hökümetleriniň köpüsiniň goldawyndan peýdalanýan Ermeni hökümetiniň, Nagorno-Garabag konfliktini halkaralaşdyrmak arkaly Azerbaýjan Respublikasy bilen ýene bir şertnama baglaşmaga synanyşýandygyny aýtmak gerek.
Bu şertnama Azerbaýjan Respublikasyna zyýanly bolup biler. Aslynda, Azerbaýjan Respublikasynyň çäklerini Ermenistan geçirenden soň, ereerewan häkimiýetleriniň Bakuwyň ýolbaşçylary bilen gepleşik geçirmek üçin söwda etjek zady ýok.
Şol sebäpli ermeni resmileri Azer tarapy bilen jedelleri halkaralaşdyrmak arkaly ýurtdan has köp mazalyklary almaga synanyşýarlar. Azerbaýjan Respublikasynyň Ermenistanyň premýer-ministriniň teklibine edýän reaksiýasynyň möhüm ähmiýete eýe boljakdygy äşgärdir.
Umuman aýdanymyzda, Azerbaýjan Respublikasy bilen Ermenistan arasyndaky soňky dartgynlygyň gaty çynlakaýdygyny we bu iki ýurduň arasynda başga bir urşa sebäp bolmagynyň ähtimali bardigini aýtmak gerek.