İslomi insonə həxon

İslomi insonə həxon

Insonə həxon iyən bəy ayid bıə məsələon çı ımrujnə dınyo aktula və cazibədorə mevzuonku qıləyniye.ımruj çı informasiyə vositəon həmməysə veyətərəfdorış bıə xəbə,bə insonə həxon ayid bıə xəbonin.zira,dınyo iştimaiyyət fik bə ın məsələ nisbətədə vey həssose və bə bəşəri həxon iyən ozodətiyon rioyət nıkardey,həmçinin çı insonon iminə dərəcə həxon jedə lınqi noey tov vardənin ni və ım ko bə dınyo camaati ğəzəbi boyis bedə.

Insonə həxon həmməysə barz və sıftənə həxonin ki,har qıləy fərd zoti,fitri iyən bəçəy inson bıey xoto,çəyku bəhrə bardedə.ın həxon bə insonə həxon hevujə hissəon məxsus bedə.min cumlə mədəni,ixtisodi,sosyal iyən fərhənqi həxon ki,ımon həm çı bəşəri həxonku bə hisob omeydə və bəpe bəvon ehtırom noey bıbu.ın həxon çı ozod,jimon,çı jimoni iminə dərəcə ehtiyoconku bəhrə bardey,ko iyən de maaşi təmin bıeyku qətə de tobə siyosi iyən iştimoyi həxon şomile.qırd insonon ısət fərğ kardedəni kon ranq,irğ,milliyyət,məzhəb ,siyosi və iştimayi meylin xıvand bıbu,həmməy çı iyande kəno bo jimoniro həxışon heste və bəçəvon ələyh diskriminasiya iyən beədolətəti mevcud bıbu.həmçinin insonon həxışon ni çı cokəson həx-huğuğon ıştə lınqi joyədə bınon  və bəçəvon həxon rioyət nıkon.həmçinin devləton həm bə beynəlxalğ əhdnoməon iyən sənədon əsos,bəpe çı insonə həxon barədə bəştə ehdə peqətə çiyon rioyətkon və çəvon iminə həxon bə həyğət rosney iyən real kardey zəminə hozzıkon.

Mordad manqi çordəminə ruj İron İslom Respublikə təğvimədə de islomi bəşəri həxon iyən insoniyə kəroməton nomi məşhure və bın tarıxədə de həmonə bəhsi mınosib bə islomi insonə həxon ayid eloniyyə tədvin iyən tərtib kardə bıə.bın ruji bə İslomi Həmkorəti Onemoni uzv bıə kişvəron de bə Aləmi-Pərvərdıqori imoni bə ico və bə islomi əslə soxtemoni tohidə əğedə dığğət kardə holədə qıləy konfrans bərpo bedə.həmçinin,bo bəşəri dini,coni,ağli,namusi,moli iyən nəsli oqəteyro,bə islomi umməti təməddun iyən tarıxi roli təkid kardey bedə ki,bə bəşəri bəştə həxon rəseyədə və ıştə ozodəti və co həxon bə dast vardeyədə bəy komək bıə.islomədə çı insonon umumi ozodətiyon çı mısılmınon dini cuziku elon bıə və 25 maddəku iborət qıləy eloniyyə tərtib kardə bıə........

Əmmo islomi insonə həxon nomi noeyku məğsəd çiçe? Aya dınyo insonə həxon eloniyyədə omə həxon qıləy co baxşe iyən qıləy tojə məzmuniku iiborəte ya ne? 

Çın eloniyyə mehtəvo və məzmun bənə dınyo insonə həxon eloniyyə,siyosi,iştimoyi ozodi iyən co veyə ozodətiyon,çı insonon həxonku hisob kardedə və devləton iyən iştimaiyyətiku bəçəvon jimoni muhitədə bıə ın həxon rioyət kardey iyən çəvon mığobilədə bıə vəzifəon əməl kardey tələb kardedə.əmmo dınyo bəşəri həxon eloniyyədə çı insonon mənəvi iyən dini cəhəti nəzədə nıqətey xoto və fəğət bəçəy maddi iyən təbiiyə cəhəton şomil beıy xoto,islomi məmləkəton çı İslomi Təşkiloti Konfransi çərçivədə ,bo islomi insonə həxon bə islomi şəryəti əsos qıləy ğanun və mığərrərat bekardəşone.liza,dınyo insonə həxon eloniyyədə nıomə kali həxon,islomi insonə həxon sənədədə bəy dığğət kardey bıə.məsələn,insoni kəroməton həx,imperaıizmi ğədəğən kardey iyən de əy mıborizə bardey həx,de insoni həyoti təcovuz kardə kəson mıborizə bardey və həmçinin qıləy pokə muhitədə  iyən çı əxloği fəsodonku bə diyəroə vırədə jimon kardey həx. çı con,xıyzon iyən namusi əmniyyətisə əlovə,dini əmniyyəti həx həm bın eloniyyədə nəzədə qətə bıə.həmçinin islomi eloniyyədə bə insoni mardey bəpeştə bəçəy cənozə ehtırom noey həm işorə bıə.

Islomi insonə həxon eloniyyə qırd milləton çı istemar və imperalistə ğıvvon dastiku ozod bıey və çəvon ıştə tale ıştən həll kardey həxış bə rəsmiyyət zınəşe və qırd evləton iyən millətonku tələb kardedə ki,de bə istemari ğıbonon komək kardey məğsədi,ın zərəlinə təzahuri məhf kardey cəhətədə ğədəm şodon.

Həmçinin ın eloniyyə hukuməti ğudrətış bə qıləy əmonəti təşbih kardedə ki,bə hakim iyən hakimi heyəti aspardey bedə və çı əmonətdorəti şərt ıme ki,bəbe çəyku suyi-istifodə nıbu və binobərin istibdad,despotizm iyən diktatorəti iyən çı ğudrətiku harcurnə suyi-istifodə kardey bə əmonəti xəyonət kardey formədə tələğği bedə və ğədəğəne.təbiiye ki,qıləy hukumət çın əmonotdoəti dayirəku xaric bıbu,ıştə məşruiyyət və legiməti çı dasto doydə.çoko ki,islomi insonə həxon eloniyyə 23-ə maddə əlif bəndədə omə:” viloyət və hukumət qıləy əmonəte ki,çəyku suyi-istifodə kardey ğəti surətədə ğədəğəne”.

Imi həm zikr kardy lozıme ki,islomədə insonə həxon mənbə,Xıdovənde-Aləm iyən ilahi vəhye. əmmo dınyo bəşəri huğuği  mənbə və resurs,bə maddiyyati əsos bıə ğərbi filosofon iyən mıtəfəkkiron elmi məhsul və təfəkkuronin.bə həmonə dəlili xotoye ki,ozodəti prinsip islom iyən ğərbi aspektiku komilən farğ kardedə və çəvon miyono tafuton heste.coqlə nuktə ıme ki,islomədə insonə həxon sahə vey qeş və hevuje.çı dınyo şiəyon çominə rəhbər İmom Səccod(ə)-huğuği risolə və kitobədə bə xıyzoni  min cumlə mellimi,həmnişin və bə valideyn iyən fərzəndon həx-huğuğon işorə bıə ki,ım həm bo cəmyətədə insonə həxon qıləy çokə nımunə və ulqu bıey bəzıne.