Təkfiri cəərəyonon

Təkfiri cəərəyonon

Har qıləy məktəb ki,bə əməl omeydə,fəğət de dqılə roy bəştə jimoni dəvom doey bəzıne:iminə çı iddio kardə şəxsi zumand və ğudrətinə  şəxsiyyyət və coqləyni çəy təlimi zumandəti.çoko ki, islomi peyğombər(s) həxədə jıqo qıləy status heste.peyğombər(s) ıştə dəvəti bino kardeyədə,çə həzrəti şəxsiyyəti cozibə və islomi təlimon ğoyməti boyis be ki,ın məktəb qıləy ğudrətiku oko nıdoey,şe-şe ıştə məğami çı dılon miyono təsbit iyən ğoym kardedə və de surəti bə qırd vırə pevolo bedə.bo qıləy məktəbi inkişofiro dıminə roy,bə siyosi ğudrəti təkyə kardey iyən bəsə millətisə istilo pəydu kardero bıə zu və ğudrəti roye.ın metod ə məktəbonədə oko doey bedə ki,çəvon jəqo həm milləti cəhəto bazaşon zumand ni və de fitrət iyən vicdoni və de milləti dini təlimon i omeydəni.jıqo qıləy məktəb çı şımşi sayədə və fəğət de siyosi iyən podşoon ğudrəti, bəştə jimoni  dəvom doey bəzınen və çoko çəvon siyosi istilo iyən hərbi ğudrət bə oxo rəseydə, çın məktəbi şulə həm okuşeydə.Məhəmməd ibn Əbdulvahab çın həyğətiku komilə surətədə aqah be və çok-çoki zıneydəbe ki,çəy votə sıxanon de mısılmınon dini ənbəon zitddiyyət pəydu kardey dəlili xoto,hiçvaxti çı milləti tərəfiku ğəbul bıənin nıəbi.co tərəfiku həm nə elmi tərəfiku və nə əxloği nəzəku həm,çəy milləti palu qıləy axrizmatik şəxsiyyəış həm nıbe ta kardey bızıno milləti bəştə tərəf cəzbko.əve,hejo çı sıftəku sıftənə metodış yəni de şımşi iyən siyosi ğudrətiku istifodə kardey riyış vıjniye və ıştə ideyaş de şımşi roy vositə   pevolo kardeşe.

Məhəmməd ibn Əbdulvahhab ıştə moəku bı vırə iyən Hicoz və çəy ətorfədə hiç qıləy məhbubiyyət və hurmətış nıbe və əhlı-sınnəti qırd alimon bə zəmon bəçəy ım fikon xoto əy rədd kardedəbin və çəy sıxanon ğəbul kardedə nıbin.çı Məhəmməd ibn Əbdulvahhabi çı şan-şohrəti iyən yoləşəxəti dumo be.əve əv sıftədə bə Dəriyə şəhr şe ta de çın vırə hakim Məhəmməd ibn Səudi ıştəni nezko.əvon de iyande həmkorəti bə ico hicozi sərzəmini şəhronışon bəştə sultə jişon varde və çəvon camaatışon ğətlı-am kardşone.çı Məhəmməd ibn Əbdulvahabi bo Hicozi sərzəmini bə dast vardero de ingilison həmkiorəti kardey həxədə sıxan votey bənav,sıftədə bə Əbdulvahabi ıştən əğedə və fikon işorə kardedəmon.

Mıəhəmməd ibn Əbdulvahab qıləy əğedəş hestebe ki,fəğət əv iyən çəy tərəfdoron Xıdopərəst iyən mısılmonin və islomi əmandə co məzhəbon həmmə mışrik iyən kofirin.çəy etığodış hestebe ki,Xıdovənd həyğətən bəsə ərşisə nışteydə və çəy lınq,run,kəm,çəş,bəv,zıvon iyən conış heste və de sıxan iyən surəti sıxan kardedə və mılxəs əğedəş hestebe ki,Xıdo cisme.qıləy çi ki,umum mısılmınon əy kufr hisob kardedən.Məhəmməd ibn Əbdulvahab çı ğəbon həxədə etığodon iyən hukmonış hestebe ki,fəğəy bəy məxsus be əv hiç qıləy şər`i dəlil nıbə holədə fitvo doydəbe.çəy məzhəbi çı ğəbon ziyorəti həxədə etığod ıme ki,ğəbi sape qıləy çi tumo kardey iyən əy dıvo və nımoj votey hərome.bəlkəm, əvrə xərob kardey vocibe  və çəvrə əsəron çı miyoniku bardey lozıme.hətto,bın vırədə çı peyğombər(s)-i mığəddəsə ğəv həm bıbu.əv iyən çəy tərəfdoron əğedşon ım be ki, ısət çı peyğombəri(s) mışohidə bıə ğəv,çı nıti mislədəy.çəvon inkor kardə iyən nodorsıtə əğedəonku qıləyni həm,bə islomi peyğombər(s)-i əhlı-beyti(ə)-i təvəssıl kardeye.Məhəmməd ibn Əbvdulvahab ıştə”kəşfuş-şubəhat” kitobədə voteydə:”bə bımyon təvəssıl kardey  bə hiççi iyən mevcud nıbəti kardə bıə təvəssıle və mardəkəs cəvob doey ğudrətış ni”.həmçinin əvon bə ilahi ənbiya iyən  ovliyaonku şəfoət tələb kardey həm şırk zıneydən.