Osmoniyə surəon-48

Osmoniyə surəon-48

Rə`di mıborəkə surə Kərimə-Ğıroni senzəminə mıborəkə surəy iyən Məkkədə nozil bıə iyən 43 qılə ayəku iborəte.çoko ki,votemone Məkki surəon çı peyğombər(s)-i dəvəti sıftədə iyən de mışrikon şiddətinə canqi zəmonədə nozil be.əksərən etığodi məsələon həxədə,məxsusən bə tohid iyən de şırki mıborizə bardey iyən miadi isbot kardeyku sıxan votedə,qıləy holədə ki,Mədəni surəon islomi pevolo bıey iyən islomi hukuməti bərpo bıey bəpeştə nozil bıə.əve əhkam iyən bə sosyal nəzmon ayid bıə məsələon barədə və çı bəşəri camiyə ehtiyoconku bəhs kardedə.

Rə`di mıborəkə surə bə Kərimə-Ğıroni həxəti işorə kardey bədiqə,bə de tohidi ayəon iyən ibıə Xıdo nışonəonku bıə xılğəti sırron bəyoni işorə kardedə.peşo miadi mevzuku bəhs kardedə iyən bə ım nuktə işorə kardedə ki,çı milləti taleyədə bıə harcurnə əvəziyon,bəbe çəvon ıştəku bino bıbu.çın surə ayəon milləti bə əhdi bəfo kardey,silyei-rəhm,səbr,istiğomət iyən infoği dəvət kardedə.milləti bə tarıxi nığılə vırə bardedə iyən çı tuğyongər iyən hanqomətələbə ğovmon sərquzəştiku bəhs kardedə.çın surə oxoyədə kofiron de təkon doə iyən lorzınə təbiron təhdid kardedə.

اللّهُ الَّذِي رَفَعَ السَّمَاوَاتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ يَجْرِي لأَجَلٍ مُّسَمًّى يُدَبِّرُ الأَمْرَ يُفَصِّلُ الآيَاتِ لَعَلَّكُم بِلِقَاء رَبِّكُمْ تُوقِنُونَ (2) 

 Osmonon şımə nıvində sutunonku ejəkəs,peşo bə ərş hakim bıə iyən tosə qıləy mıəyyənə zəmoni hərəkətışon bıə həşi və ovşumi ram(tabe) kardəkəs Xıdoe.əv çı (hestemoni) koon tədbiri vindedə,ıştə ayəon de ruşinə şikili bəyon kardedə ta ğasbu deştə pərvərdıqori bıə vindemoni yəğın pəydukoyn.

Xıdlğəti dınyo çı Xıdovəndi şedevronkuye iyən elm əməni bə hestmoni aləmi sırron tərəf bardedə.ın ayə çı xılğəti soxtemoni iyən təbiyi ğanunon silsilə sapeku qıləy pardə peqətedə ki,Ğıroni nozil bıə zəmonədə hiçkəsi çəyku xəbəş nıbe.bə zəmon Bətləmus heyət yəni (Ptolomey) nəzəriyyə bə elmi mərkəzon hakim be ki,zəmini kurə çı kayinati mərkəzədə,Həşi be iyən qırd planeton çəy ətrofədə qardey zıneydəbin və bəçəy əsos osmonon kurəon surətədə bənə piyozi luon iyənde sape ğərolışon qətəbe və har qıləyni bəsə iyande sape bin.əmmo  çandə sər bəpeştə bəşər bə ın nəticə rəse ki,osmoniyə kurəon har qıləy ıştə mədor iyən orbitədə və qıləy mıəyyənə vırədə ehaştə bıə formədən və bə hiç qıləy vırə dəhaştə bıənin və əvoni çəvon vırədə sabit oqətə çi fəğət cazibə iyən dafiyə ğıvvə balanse.çın dıqlə ğıvvə miyono tarazəti qıləy bəçəş nıçiyə sutuni formədə,osmoniyə kurəon ıştə vırədə oqətedə və çı nəzmi amil iyən əvoni mıəyyən bıə orbitədə oqəteydə.ayə hamyedə:Xıdo əkəse ki,şımə vində osmonon de bəçəş nıçiyə sutunon oqəteydə.bın ayədə bəçəş nıçiyə sutunon həmonə cazibə ğıvvəy.

Beşək xılğəti heyrətamizətiku xəbə doə ayəon,həyğətədə dınyo ofəyə Xıdo tədbir iən əzəməti bəyon kardedə.çoko ki,Nyuton de cazibə ğıvvə kəşf kardey bə qıləy vey muhimmə həyğətiş işorə kardə və votəşe:”fəğət cazibə ğıvvə çı planeton aləmi çoçinə nizomi təfsir iyən şərhədə kifoyət kardedəni. bəlkəm,bəbe qıləy aqah iyən zumandə mənbə çımon hərəkəti surəti iyən fosilə pamuyedə və har qıləyni mıəyyənə orbitədə ğərolış doə,əv həmonə Xıdooye”.