Osmoniyə surəon-179

Osmoniyə surəon-179

Zariyati mıborəkə surə Kərimə-Ğıroni penco iminə surəy,Məkkədə nozil bıə və 60 qılə ayəku iborəte. Zariyat yəni  pərokəndə və pevolo kardə kəson.vo və vavazon ki,avəon bə hərəkət vardedən.bın surədə bəhs bıə mətləbon çımiku iborəte:bə miadi mərbut bıə məbhəson,kofiron mızəmmət kardey,çı pərhizkoron sərnıvışt və tale,xılğəti nizomədə tohidi nışonəon,İbreym(ə)-i mehmon bıə firiştə və mələkon daston,Lut(ə) ğovmi sərquzəşt,bə həzrəte Mosə(ə) dastoni ,Ad ğovm,Səmud ğovm  iyən Nuh(ə)-i ğovmon dastoni qıləy kırtə işorə,inodkorə ğovmon de dəvardə pəyğombəron bardə mıborizə, peyğombər(s)-i tovsiyə,xılğəti fəlsəfə və sayirə.

“Ğəssəm bıbu bə vavazon ki,(voşi avəon iyən beməyon tumon bə hərəkət vardedən və)pərokəndə kardedən.ğəssəm bıbu bə avəon ki,sanqinə bo(voşi ovi) deştə həml kardedə(şıkırnedə) və ğəssəm bıbu bə kəştiyon ki,de hostonəti (dıyoonədə) hərəkət kardedən.və ğəssəm bıbu bə məlayikon ki,koon təğsım kardedən.çəy bəşmə və`də doə çiyon hukmən roste və beşəkk cəzo (ruj) vağe bıənine.(1-6).

In surə de tirkorinə formadə bıə ğəssəmon bino bedə,de məno pur bıə,bə təfəkkuri vodor kardə iyən bə insoni aqahəti baxş kardə  ğəssəmon,çı Xıdovəndi dınyoədə umumi tədbiri bəyon kardedə.çın ğəssəmon mehtəvo və məzmun de qıləy məxsusə ğəşənqəti və zərfiyyəti miadi bəhsi təğib kardedə. həyğətədə, Kərimə-Ğıroni ğəssəmon çın osmoniyə kitobi ecozi çehrəonkuye və çəy həmməysə vey çokə baxşonkuye. Xıdovənde-Xalığ de ın ğəssəmon ıştə bandəon dığğəti bəştə ğudrət iyən əzəməti əsəron səmt cəzb kardedə.

Zariyati mıborəkə surə sıftədə bıə ın ğəssəmon,deçəy nəticə qıləy ruşinə tənasubi nışon doydə.çıro ki, avəon iyən voşon və nəticədə bımyon bəyi bıey,ıştən bın dınyoədə çı miad iyən ğıyomətiku iqlə səhnə nışon doydə.umumən miadi imkoni dəlilonku qıləyni,de voşi ovi vositə mardə zəminon bəyji bıeye ki, çandə kərə Kərimə-Ğıronədə bəy işorə bıə.Məcidə-Ğıroni ğəssəmonədə coqlə nuktə ıme ki,ın ğəssəmon çəvon bədiqə omə mətləbon əhəmiyyəti bəyon kardedə.çın ğəssəmon bəpeştə Xıdovənde-Aləm hamyedə:” çəy bəşmə və`də doə çiyon hukmən roste və beşəkk cəzo (ruj) vağe bıənine”.iyo  vağe bıəninə və`dəku mənzur iyən məğsəd,bə ğıyoməti ruji,hisob-kitobi,cəzo və mkofati iyən vəhışt və cəhəndımi mərbut iyən ayid bıə və`dəonin.

“Və zəmini sape bo yəğıni əhli(tohidi)nışonəon heste”.

Zariyati mıborəkə surə 20-ə ayəku jəqoşə,bə Xıdovəndi zəmini dimisə iyən insoni ıştən vucudədə bıə çandə qılə nımunə nışonəon işorə kardedə və bərosti Xıdovəndi zəmini dimisə elm iyən ğudrəti nışonəon ziyode.

Zəmini həcm iyən əndozə,çəy de həşi bıə fosilə,çəy ıştə qırdo qardey,zəmini çı həşi qırdo qardey və cozibə iyən dafiyə ğıvvon ki,bə çın təzahur iyən fenomenon təzahuri xoto bə vucud omeydən,komilə surətədə de iyande həmahənq,bərobər və mutəadilin.ın koon jıqo dəğiğ və ağımandə formadə tənzim bıə ki,bo zəmini dimisə jimoniro zəminə hozzı kardedə.qıləy holədə ki,ehanə çın fəsl iyən hərəkətonku tikəy əvəz bıbu,zəminədə bo jimoniro bıə şəaryit çı miyoniku bəşe.beşək,ımon həmmə Xıdovəndi dıjdə ayəonku bə hisob omeydə.

Zəmini təşkil doə maddə və bo insoni bəyji oqəteyro zəminədə hozzı bıə mənbəon iyən ehtiyoton har qıləyni, Xıdovənde-Aləmi tədbiri nışonəonkuye.bandon,dəşton,cənqəlon,dıyoon,ruon iyən çeşməon har qıləyni bo insoni zəmini dimisə jimon kardey və bəştə jimoni dəvom doeyro, qıləy təsirinə rol ifo kardedən.həmçinin,rəsəyonku çandə həzo nev,həşəraton və heyvonon ki,çəvon har qıləyni əcibə xıslətoşon heste,çı xılğəti ofəyə Xıdovənde-Xalıği əzəməti coqlə ayəonkuye.