Osmoniyə surəon-182

Osmoniyə surəon-182

Turi mıborəkə surə Kərimə-Ğıroni penco dıminə surəy,Məkkədə nozil bıə və 49 qılə ayəku iborəte.çın surə mətləbon kulliyə surətədə çımiku iborəte:çı surə sıftədə bıə ğəssəmon,ilahi əzob,ğıyoməti nışonəon iyən çı kofiron cəzo,vəhışti neməton və ilahi baxşeşon,peyğombər(s)-i nıbuvvət və çə həzrəti deşmınon ittihomon,tohidi bəhs,miad iyən ğıyoməti xısusiyyətonku i hissə,islomi peyğombəri(s) bə səbr,istiğamət dəvət kardedə və Xıdovəndi təsbih iyən bəçəy pokə zoti həmd kardey.

 In surə de ğəssəmon bino bedə və qıləy muhimmə həyğəti yəni ğıyoməti ruji məsələ,insonon bə ruji hisob-kitobon və çəvon bın dınyoədə kardə əməlon mıhosibə barədə bəhs kardedə.bə ın surə turi nomi noey bə çın surə iminə ayədə omə Turi sıxani mıtoənosibe.Tur luğətədə yəni bandi mənoədəy.çəyku mənzur iyən məğsəd həm,Sina bandı-kuye ki,əyo bə həzrəte Mosə(ə)-i vəhy nozil bıə.

 “Ğəssəm bıbu bə Turi(bandi) və ğəssəm bıbu bə nıvıştə bıə kitobi.qıləy oj iyən hevujə səyfədəy.və ğəssəm bıbu bə həmonə obodə kə(Xıdo Kə) və ğəssəm bıbu bə rost kardə bıə (osmoni) və ğəssəm bıbu bə şoləvər iyən(bə cuş omə)dıyo”.(1-6).

Xıdovənde-Aləm jıqo mevzuon təkid kardedə ta inson əy ğəbulko.əve muhimmə ğəssəmon zikr kardedə. ın ğəssəmon təkvin iyən təşrii aləmədə bə Xıdovənde-Aləmi ğudrəti mehvər və dayirə təkid kardedə. bənə hestemoni aləmədə osmoni barz kardey bıə ğudrəti cilvəon.yaan ki,bə kitob və Kəbə ğəssəm hardey.ımon qırd ımi bəyon kardedə ki,Xıdovəndi dılış heste qıləy muhimmə mevzuku bəhsko və əv həm çımiku iborəte ki,Xıdovənde-Xalığ ğıyoməti ruji bərpo kardey ğudrətış heste və əv bımi ğadire ki, ğıyoməti ruji bımyon ijən sənibəton bəyjiko.ın həmonə çiye ki,ğəssəmon bəçəy xoto zikr bıə omə.

Turi mıborkə surə 8-ə ayədə bə çın ğəssəmon hədəfi işorə kardedə bvə hamyedə:”Ki,ıştı pərvırdıqori əzob hukmən vağe bəbe(BƏ HƏYĞƏT BƏRƏSE).və boəy hiç qıləy maneə iyən əy oqətə çi ni”.

Turi mıborəkə surə 9 iyən 10-ə ayəonədə çı ğıyoməti ruji kali xısusiyyətonku bəhs kardedə və hamyedə: ”qıləy ruj ki,osmon de şiddəti bə hərəkət(larzə)bome və bandon (hərəkət bəkayn) və de surəti bəşeyn”.

De ın tərtibi ğıyoməti ruji astanədə osmoni kurəonədə hakim bıə nizom həm bəyənde bəqıniye.əvon ıştə mədor iyən orbitiku bebəşeyn,bəyənde bəqıniyen və bə hərəkət bomeyn və bə Kərimə-Ğıroni coqlə ayəon əsos,vırto-volo bəbeyn və de Xıdo fərmon iyən əmri çəvon əvəzi coqlə qıləy dınyo bərpo bəbe.bın zəmon  zəmin sof,həmo iyən be ov və be beməyon bəbe.ımon bəy işorəy ki,ın dınyo və həvoədə bıə qırd dəvitiyə vıron bəyənde bəqıneyn və çın dınyo əvəzi co qıləy tojə dınyo sistem noey bəbe.Inson həmonə zəmonədə ıştə kardə əməlon nəticəon mığobilədə ğərol bəqəte və cəvob bədoe.

Turi mıborkə surə 11-ə ayədə bə munkir iyən təkzibəkəyon tale və sərnıvışti işorə kardedə və hamyedə: ”çən,vay bıbu həmonə ruji bo təkzibəkəyon”.

Qıləy holədə ki,çı dınyo əvəz bıeyku həmmə kəsi vəhşət iyən iztirob dəbəqəte,əmmo həmməysə dıjdə vəhşət  bə təkzibəkəyon soyəx bome ki,ım ıştən həmonə ilahi əzobe.

Turi mıborkə surə 12-ə ayədə ın quruh iyən dastə təğdım kardedə və hamyedə:”həmonə(fərdon)ki,de yavə (botılə)sıxanon votey səşon tasb bıə”.

Əvon Kərimə-Ğıroni ayəon du iyən çı peyğombər(s)-i mecuzəon sehr hisob kardedəbin və çəy vardə kəsi həm məcnun iyən səfi zıneydəbin.əvon bə həyğəton məsxərə kardedəbin və bəy istehzo kardedəbin. əvon deştə botıl iyın beməntığə sıxanon bə həxə sıxanon ələyh bə canq şedəbin və bəştə yavə məğsədon rəsyero,har qıləy behton iyən duyə sıxanonku oko doydəbin.

Ayəon dəvomədə çəvon sərquzəşt iyən tale barədə jıqo hamyedə:”həmonə rujədə ki,əvon bə cəhəndımi otəşi səmt tojney bəbeyn(bəvon bəvoteyn:)ım həmonə otəşe ki,(şımə)hejo əy inkor kardedəbiyon”.(13-14).