İlahi əsma

İlahi əsma

Xafiz xəfzi kəlməku və saru vardey,darıştey,exroc iyən zəlil kardey mənoədəy və çı bılınd kardey,ikrom kardey və muminon iyən təğva əhli məğam və mənzıləti təğdır kardey mənoədə iyən rəfi rişəku bıə Rafii mığobilədəy.əksər vıronədə Xafiz  de nəfsi,şəyton iyən de qıno və məsiyət əhli rəftorədə oko doey beydə və rəf` bo muminon iyən həx və ehtıromi soybon istifodə kardey beydə.Kərimə-Ğıroni təbironku qıləyni bıə Xəfz saru vardey və bə pı-mo məğami təvazu kardey və bə fərzəndi ehdə noey bıə ki,ıştə valideyni mığobilədə ıştəni hırdko və ıştə məğami çəvon palu saru biyo ta çəvon məğam iyən mənzılət barz bıbu.çın sıxani şoyd İsra mıborəkə surə 24-ə şərifə ayəy ki,hamyedə:”vəxfiz ləhuma....de mehribonəti çəvon mığobilədə ıştə mutiyəti iyən zılləti kəş-pəron saru biyə”......

Xıdovənde-Xalığ de xafizi ismi hakəs ki,təkəbbırətiko iyən ıştəni pekırno,xudpəsənd və məğrur bıbu və ya ğəddorəti iyən tuğyongərətiko,zəlil iyən xar bəkarde.liza bə muminon əmr kardedə ki,iyande mığobilədə təvazukor bıbon və bəyənde vəynə mehribon bıbon.bın mənoədə ki,de bə iyande ələyh mehribonə hərəkəton bə vırə rosnə holədə,çı iyande taxsiku dəvardon və quzəştkon.İslomi sıftənə soronədə muminon Peyğombəre-Əkrəmi(s) boştə bənə qıləy barzə nımunə və komilə insoni zıneydəbin. Xıdovənde-Aləm deməkə ki,peyğombər(s) ıştən çı təvazukorəti iyən xuşu əhl be,ijən həm bəy çı təvazu iyən sodəti fərmoni doydə ta co kəson dığğəti bə ın muhimmə koy səmt cəzbko. Pərvərdıqore-Aləm Şuəra mıborəkə surə 215-ə şərifə ayədə bə islomi azizə peyğombəri(s) jıqo xitob kardə holədə hamyedə: ”vəxfiz cənahəkə... ıştə mərhəməti kəşon bəştə qırd imoninə tərəfdoron de təvazu ojkə”.kəş-pəri cəm kardey,çı təvazuku qıləy kinoyəy.....

Xıdovənde-Aləm Ğıyomət iyən məhşəri ruji de dıqlə nomi yəni de Xafiz iyən Rafi nomi zikr kardedə. həmonə ruji Xıdovənd qıləy ruji deştə Xafizi nomi bə cəhəndımi xarəkə otəşi səmt sovğ bədoe və iqlə dastə Rafii nomi bə Vəhışti tərəf bəbarde.Vağiyə mıborəkə surə sıftənə şərifə ayəonədə jıqo hamyedə: ”iza vəğə-ətil vağiə.....çoko ki,(Ğıyoməti dıjdə)Vağiyə bərpo bıbu.(əv həyğətən bə əməl bome). və çı təkzibi vırə ni.iqlə dastə  həmonə ruji saru bardey bəbeyn və iqlə qrup bə barzə dərəcəon bərəseyn”.....

Xıdovənde-Mutəal təkəbbırin,sıtəmkor iyən ğəddorə fərdon deştə Xafizi ismi ıştə rəhmətiku bətojne və xar bəkarde.ehanə Xıdovənd bıpyişe ki,çı ikəsi şəni saru biyo və əy zəlilo-xar bıko,həni hiçkəs bə ın İlahi ko mane bıey əzıni və ya çə həmonə fərsi ş`ən və mənzıləti vey kardeyədə Xıdovəndi əmri vəy qətey əzıni.həlbəttə,əksər vaxtonədə fərdon saru vardey iyən xar kardey,bəçəvon zılm,sıtəmkorəti iyən təkəbbırəti xotoye.çoko ki,Xıdovənde-Xalığ bə iblisi ş`ən iyən dərəcəş baxşə be,əmmo bəy çı Odəmi(ə) mığobilədə səjdə kardey vanq jıə bıə zəmonədə,əy təkəbbırətiş karde iyən bə Xıdovəndi əmri nıpemande və voteşe:”mı çı otəşiku və əvı(Odəmı) çı tuliku ofəyə,mı çəyku bəpem”.bəçəy ım təkəbbırəti iyən bə Xıdovəndi əmri nıpemandey xoto,əv çı Xıdovəndi rəhmətiku tojnıey be,ıştə məğam iyən mənzılətış çı dasto doe və zəlilo-xar be.

Coqlə nımunə Məkkə mışrikon yolon misol jıey bəbe.əvon ki,Ğureyşi yolon bin,çı milləti palu qıləy barzə məğam iyən şə`nışon hestebe.Xıdo-Rəsul(s) əvonış bə Xıdo imon vardey səmt dəvətış karde ta çəvon məğam iyən mənzılət tiki həm barz bıbu.əmmo əvon çə həzrəti dəvətışon rəddışon karde və ğəbul nıkarde.çən,Xıdovəndi həm əvonış çəvon həmonə məğam və mənzılətonku saruş varde və çı zılləti təmış bəvon çaştovnoşe....

Xıdovənd de Rafii nomi osmononış besutun rostış kardə,avəonış osmononədə rostış kardə,pərəndəon oxoş nıbə fəzoədə pərevonedə və dınyoədə saleh iyən ovliyaon məğami barz kardedə.joqo ki,ğəlbon boəvon muti beydən və millət de ehtıromi deəvon rəftor kardedə və deəvon vindemon kardero muştağin.Ənami mıborəkə surə 165-ə şərifə ayədə jıqo hamyedə:”və huvəlləzi...əve əkəs ki,şıməş zəmini dimisə(ıştə)conişin ğərol doə və kali qıləyni bəsə coqləynisə barzə dərəcəonış doə ta şıməni de bəşmə doə çiyon vositə imtovonko”.hukmən ikəs ki,deştə ziyodə mol-devləti bo miskin iyən ehtiyocinə şəxson fəxr iyən iftixorko,Xıdovənd çəy ğədr iyən mənzıləti sar bəbarde.

Rafiiə Xıdo çokə əməli bəpe bardedə və əy ğəbul kardedə və inson Xıdo nəzədə nıqətə holədə qıləy ko bə vırə bırosno,Xıdovənd əy exroc və puç bəkarde.çıro ki,Xıdovənde-Mutəal poke və ğərəz çokə sıxan iyən əməli co hiççi ğəbul nibəkarde.joqo ki,Fatiri mıborəkə surə 9-ə şərifə ayədə hamyedə:”iləyhi ....çokə sıxan iyən əməl bə Xıdovəndi səmt bəşe və əv əy barz iyən bılınd bəkarde”.