Ilahi Rəhbəron-88

Ilahi Rəhbəron-88

Çın zəmoni bədqiə Xəvaric bə həzrət Əli(ə) zidd ıştə nuyə hərəkətonışon bino karde.əvon hukmışon de ki,həzrət Əli(ə) mıdofiyə kardə həmmə kəson kofire və əvon binoşon karde boçəvon ğətliro hərəkət kardey.qıləy holədə ki,həzrət Əli(ə) de camaat nımoji bərpo kardey koy məşğul be, əvon bə Kufə məçiti daxil beydəbin və de Kərimə-Ğıroni kali ayəon handey,ə həzrəti bənə kofiri təğdım kardedəbin.nəhoyətən həzrət Əli(ə) təğribən donzə həzo nəfər bıə ım nodononış cəm karde,deəvon sıxanış karde və çəvonku təğribən həşt həzo nəfər ıştə kuyə xusumət və deşmınətiku dastışon kəşe.əmmo,ço həzo nəfər ijən ıştə nohəxə royədə mandin və bə həzrəte Əli(ə) ələyh canqışon elon karde.ım muharibə Nəhrəvoni məkonədə bə əməl omey xoto, hejo de həmonə nomi  məşhur be və əyo təğribən Xəvarici əksəriyyət kıştə bin.çın canqi bədiqə həzrət Əli(ə) bə Kufə oqarde ta de qıləy zumandə ləşkəri hozzı kardey çı muaviyə koy həm bə oxo bırosno.əmmo çand zəmon bədiqə çıxəvariciku mandə se nəfər bə qıləy plani əsos,bo həzrət Əli(ə),Muaviyə iyən əmr asi bə ğətl rosnero hərəkətışon karde.çın se nəfəriku fəğət ibn mulcəm məlun kardeyış zıne bəştə yavə hədəfi bırəso və Hicri-Ğəməri 40-ə sori Rəməzonə manqi nonzəminə şəvi Kufə məçitədə nımoj votə zəmonədə həzrət Əli(ə)-ış de qıləy şımşi zərbə qonə zəxminış karde  ki,se ruji bəpeştə həm çı bəşəriyyəti dınyo ım yolə merd bə şəhodət məğami rəse...

Bə həzrət Əli(ə) məxsus bıə qırd çın xısusiyətonku əlovə,çə həzrətiku Nəhcul-Bəlağə nomo qıləy ğeymətinə miros və kitob bə yodiqor mandə ki,de çandə əsron dəvardey ijən əv çı dınyo alim, elita və yolə şəxsiyyətonış bəştə səmt cəlbış kardə. Bın şərofətinə kitobədə çı tohid, ədolət, xılğət,jenı-merdəti,təğva.dınyo mızəmmət kardey,şəyton,çı peyğombəri(s) kali səhobəon mızəmmət kardey, risoləti xanedoni imtiyozon,muttəği və pərhizkoron,muminon iyən mınofiğon sıfəton barədə bıə heyrətamizə sıxanon və həmçinin Kərimə-Ğıroni bəzi ayəon tozih və izoh doey,bəni-uməyyə, maq,devlət iyən mılləton və çandə sa qılə co mevzuon barədə reçinə kəlməonış hamyəşe.həzrət Əli(ə) ım sıxanon bə Kərimə-Ğıroni kəkməon de moyizə,har qıləy hiss bıə və bə odəmi ağli nıştə təzahuriku qıləy ruşinə nımunə çı əməson çəşon vədə dərk bıənin ğərol doydə,peşo qədə-qədə əy deştə bə qıləy vırə bardedə ki,bəpe bəy bırəso….  

Şərofətinə Nəhcul-Bəlağə kitob seqlə ğısmətədə baxş bıə:iminə hissə və ğısmət:xutbəon və əmron,dıminə ğısmət:noməon iyən vəsiyyəton və seminə ğımət:kırtə kəlməon ki,çı həkimonə və nəsyətamizə kəlməonku qıləy kolleksiyəy ki,çı fəsohət iyən bəloğəti barz və pik həddədə bəyon bıə.həlbəttə,çə həzrəti Xıdo-Rəsuli(s) zəmonədə,canqonədə,ə həzrəti çı Rəsulullahi(s) tərəfiku mıxtəlifə şəhr iyən diyoronədə bıə mətləb iyən bəyonaton ğeyd və nıvıştə bıəni.hətto ə mətləbon ki,İmom Əli(ə) çı seqlə xəlifəon devronədə bəyonış kardə ojən nıvıştə bıənin,bəlkəm həzrət Əli(ə) bəyon kardə ə mətləbonin ki,ə həzrət bə zohiri rəyisəti məğami rəsəbe və ımon çə həzrəti hamyə sıxanon iyən bəyonatonku iborət qıləy vıjniyə bıə mətləbonin ki,kitobi mıəllif Seyd Rəzi Hicri-Ğəməri 400 minə sori əvış deştə ədəbi zevği qırdəş kardə.ım kitob bə veyə şəxson votey əsos,Kərimə-Ğıroni bəpeştə həmməysə reçin və barzə bəloğətış heste bəy çı Kərimə-Ğıroni qədə bıvə ləğəbışon doə…..

Hicri-Ğəməri haftminə əsərədə jiyə Mutəzili alim İbn Əbil-Hədidi bo Nəhcul-Bəlağə qıləy vist cildədə  bıə şərhış nıvıştə ki,həmməysə məşhurə şərhonkuye və çəy nıvştə şərh çı ziyodə alimon dığğətış bəştə cəlb kardə.əv qıləy mahirə ədib və şayir be ki,de şiddəti bə həzrət Əli(ə) aşığ be və ıştə kitobi mığəddəmə və vəsədə jıqo nıvışteydə:”həyğətən,Əli(ə) sıxanon çı Xalıği sıxanonku saru və çı məxloği sıxanonku bəpeye.xitob iyən xutabə iyən nıvıştey fənni alimon çəyku omutəşone”.İbn Əbil-Hədid bə Bəsrə vali nıvıştə bıə bo Nəhcul-Bəlağə 35-ə nomə nıvıştə şərhi ıştə ım məşhurə kitobi çominə cildədə nıvışteydə:”fəsohəti bıvind ki,çokonə ıştə ləğomış bə ın merdi dastış doə.ləfz və kəlməon əcibə nəzmi bıvind jıqo bızın kəlməonışon bəy votəşone və qıləyni bəsə coqləyni bədiqə çəy ixtiyorədə ğərolış qəteydə…bənə bə cuş omə honi ki,ıştən-boştə zəminku qıledə və cərəyon kardedə.Subhanəllah,cıvonətiyədə bənə Məkkə qıləy şəhrdə yol beydə.de hiç qıləy həkim iyən hikməti soybi  dimbədim oməni.əmmo.çəy sıxanon nəzəri hikmətədə çı Əflatun(Platon) və Ərəstu(Arsitoteliku) bəpe ğərolış qətə.de hikməti əhli həmnışin bıəni, əmmo Soğratisə yəni (Arsitokratisə)bəpe şıə”….