İran'In son siyasi gelişmeleri
Bültenimizi geçen hafta İran’la ilgili önemli gelişmelerin ana başlıkları ile açıyoruz.
İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei’nin nizam yetkilileri ile görüşmesinde önemli beyanatı,
Dışişleri Bakanı Yardımcısı Irakçi’nin Bercam’la ilgili açıklaması,
İMGYS Sekreteri Şamhani’nin AB’yi Bercam konusunda uyarması,
UAEK bir kez daha İran’ın barışçıl nükleer faaliyetlerini onaylaması,
Hürremşehir’in kurtuluş yıldönümünün kutlanması,
Geçen hafta İran’ın bazı önemli gelişmeleriydi.
İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei mübarek Ramazan ayının yedinci gününde üç erkin başkanları, nizamın önde gelen yetkilileri ve bazı üst düzey komutanları kabulünde Amerika’nın İslam Cumhuriyeti nizamı ile derin ve sürekli düşmanlığının sebepleri hakkında önemli beyanatta bulundu.
İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei’nin beyanatı Amerika, Bercam ve Avrupa’ya karşı doğru davranış ve ayrıca ülke içinde iktisadi gelişme hareketinin elzemleri olmak üzere iki eksen etrafında odaklandı.
Ayetullah Hamanei bu konularda İran ve Batı ilişkilerinde bazı ibret verici deneyimleri ve ayrıca Bercam nükleer anlaşmasının devam etmesi için Avrupalıların vermeleri gereken güvenceleri hatırlattı.
İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei İran milletinin haklarını savunmak ve sorunlarını çözümlemek tüm yetkililerin görevi olduğunu belirtti. Ayetulah Hamanei Amerika’nın İran milletine yönelik düşmanlığı ve müdahaleci politikaları hakkında da şöyle dedi.
İran İslam Cumhuriyeti nizamı son kırk yılda çeşitli dönemlerde ve çeşitli hadiselerde büyük bir güç ve direniş ve tedbirle bu aşamaları geride bıraktığını ve şimdiki aşamada da büyük bir güç ve direniş ve tedbirle geride bırakarak yolunda ilerlemeye devam edeceğini vurguladı.
İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei şöyle devam etti:
İslam inkılabının ta başından beri ve tüm bu aşamalarda Amerika rejimi İran milletinin baş düşmanı oldu ve tüm siyasi, iktisadi, güvenlik, askeri ve propaganda araç gereçlerini ve entrikalarını kullandı, ama hepsinde de hezimete uğradı.
Amerikalı yetkililerin İran nizamını devirme tabirini kullandıklarını hatırlatarak bu tabir yeni bir tabir olmadığını, Amerikalı yetkililer İslam inkılabı zafere kavuştuğu ta ilk günden bu yana bu tabiri kullandıklarını, hatta biz İran nizamını devirme peşinde değiliz, diyen başkanları da devirme peşinde olduğunu ve niyeti ve hedefleri belli olduğunu vurguladı.
İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei konuşmasında ayrıca Avrupa’nın Amerika ile birlikteliğine işaret etti ve bu deneyimin önemli noktalardan biri olduğunu belirterek şöyle dedi: biz Avrupa ile kavga etmek istemiyoruz, ama bu üç ülke en hassas durumlarda Amerika’ya eşlik ettiklerini göstermiştir.
Avrupalı ülkelerin Amerika’nın İran’a dayatacağı her türlü yaptırımla açıkça mücadele etmeleri zaruri bir şart olduğunu belirterek, İran İslam Cumhuriyeti nizamının savunma gücü başta olmak üzere iktidar bileşenlerinden kesinlikle el çekmeyeceğini vurguladı.
İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei Avrupalı yetkililerin Amerika yönetiminin Bercam nükleer anlaşmasını sürekli ihlal etmesinden gaflet etmelerini BM güvenlik konseyine bir kararname taslağı sunarak telafi etmeleri gerektiğini belirterek şöyle dedi: üç AB ülkesinin liderleri füze konusunu ve İran’ın bölgedeki varlığını mutlaka gündeme getirmeyecekleri yönünde söz ve güvence vermelidir.
İran petrolünün alımının güvence altına alınması, Avrupa bankalarının İran ile ticarette bankacılık işlemlerini ve ödemeleri yerine getirme konusunda güvence vermeleri, Avrupa’nın ABD’nin İran’a dayattığı yaptırımlarla mücadele etmesi, İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei’nin Avrupa Bercam’ının devam şartları olarak gündeme getirdiği diğer bazı şartlardı.
Geçen hafta İran ve 5+1 grubunun Amerika dışındaki üyeleri Viyana’da bir araya geldi. Konu ile ilgili bir açıklama yapan Dışişleri Bakanı Yardımcısı Irakçi, AB troykası Çin ve Rusya temsilcileri ve AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Yardımcısı ortak oturumda Bercam nükleer anlaşmasının devam etmesi ile ilgili ortak tutumlarını açıkladıklarını belirtti.
Irakçi ayrıca Bercam nükleer anlaşmasında kalan diğer ülkelerin İran’ın talepleri ve onlarla iktisadi işbirliğini normal bir şekilde sürdürmesi gayet normal talepler olduğunu belirttiklerini vurguladı.
Kuşkusuz bu konu sözle ispat edilemez ve Avrupa pratikte de ABD Başkanı Trump’ın ve yine Fars körfezinde bazı Arap emirliklerinin telkinlerinin etkisi altında kalmayacaklarını göstermesi gerekir. Irakçi, İran ve diğer üyelere göre artık Amerika bu anlaşmanın üyesi olmadığını, oturumda Amerika’sız bu anlaşmanın nasıl yürütüleceği tartışılacağını, İran’ın bu anlaşmada kalması, diğer üyelerin bir üyenin çekilmesini nasıl telafi edeceklerine bağlı olduğunu vurguladı.
Geçen hafta İran milli güvenlik yüksek konseyi Sekreteri Ali Şamhani, İran füze gücünü geliştirmeye ve direnişe destek vermeye devam edeceğini açıkladı. Şamhani, İran füze gücünü takviye etmeye devam edeceğini ve ayrıca Ortadoğu bölgesinde de Hamas, Hizbullah ve İslamî Cihat gibi direniş ekseninde yer alan gruplara desteğini sürdüreceğini vurguladı.
Şamhani ayrıca eğer AB yükümlülüklerini yerine getirmekte aciz ise veya Amerika’nın Bercam’dan çekilmesini İran’a baskı uygulama aracı yapacaksa Tahran yönetimi şimdiki dış politikasını mutlaka gözden geçireceğini ifade etti.
İran milli güvenlik yüksek konseyi Sekreteri Ali Şamhani şöyle devam etti: UAEK İran’ın barışçıl nükleer faaliyetlerini gözetleyen tek resmi kurum olarak şimdiye kadar defalarca İran’ın nükleer faaliyetlerinin barışçıl olduğunu onayladığını, dünyada nükleer silahı kullanma aybını alnında taşıyan Amerika gibi bir rejim ve gizli nükleer silahı bulunan bebek katili İsrail rejimi gibi rejimlerin İran’ın nükleer faaliyetleri hakkında görüş beyan etme salahiyetinden yoksun olduklarını vurguladı.
Geçen hafta UAEK Genel Müdürü Yokio Amano bir kez daha İran Bercam nükleer anlaşmasına tam olarak bağlı kaldığını açıkladı.
Amano Amerika Bercam anlaşmasından çekildikten sonra hazırladığı ilk raporunda İran bu anlaşmaya bağlı olduğunu ve ajans denetçilerine gerekli izinleri verdiğini belirtti.
İAEK Başkanı Ali Ekber Salihi de İran’ın nükleer sanayii çok iyi ilerlediğini belirterek, Bercam öncesi döneme geri dönmeye tam hazır olduklarını açıkladı. Salı günü İslami Şura Meclisi eğitim, araştırma ve teknoloji komisyonu üyeleri ile görüştükten sonra gazetecilere açıklama yapan Salihi, Bercam’dan önce çok iyi ilerleyen İran’ın nükleer sanayii, şimdi de aynı tarzda ilerlediğini ve hatta ivme kazandığını vurguladı.
Gerçekte Amerikan istikbarının şom mahiyeti İran milleti için defalarca ispat olmuş bir konudur, fakat İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei’nin beyanatında Amerika’nın gerçek mahiyeti hakkındaki noktaları Amerika’nın bölgeye yönelik şirret hedefleri karşısında ciddi uyarı olarak görmek gerekir. Bu bağlamda Ayetullah Hamanei konuşmasında bir kaç anahtar noktaya vurgu yaptı ve Amerika’nın bölgeye yönelik uzun vadeli şom planlarına karşı uyanık olmak gerektiğini vurguladı.
İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei beyanatında şöyle dedi:
Hatta Obama döneminde mektuplar yazdıkları ve bazı sözler ettikleri halde İran nizamını devirme peşindeydiler, ama amaçları bu olmadığı yalanını söylediler. Nitekim son yıllarda yürütülen müzakereler ve Bercam sonrası gelişmeler de nükleer program veya füze programı esas mesele olmadığını ortaya koydu. Esas mesele Amerika’nin İslamî nizamın aslı ile ve İran milleti ile düşmanlığı ve muhalefetidir, zira İran milleti bu nizamı hassas bölgede onurlandırdı ve Amerika’nın zulümlerine karşı direndi ve İslam bayrağını göndere çekti ve şimdi onlar İslamî nizamın güç ve iktidar bileşenlerini elinden almaya çalışıyor.
Geçen hafta 24 Mayıs günü Hürremşehir’in kurtuluş yıldönümü kutlandı. 1982 yılında yaşanan bu hamaset cesur ve silahşör İran milletinin düşmanların ve sulta düzeninin saldırısına karşı şanlı direnişinin belgesidir.
Hürremşehir’in kurtarmak, 1982 yılında İslam ordusu Saddam ordusuna karşı düzenlediği büyük Beytulmukaddes operasyonunun en önemli hedeflerinden biriydi. Bu kent 578 gün işgalin ardından baas ordusunun pençesinden kurtarıldı. Cumhurbaşkanı Ruhani bu bağlamda gönderdiği mesajda kutsal savunma yıllarında hiç bir gün Hürremşehir kurtulduğu gün kadar İran milletini sevindirmediğini, bu günüm mesajı da tüm dünya İran’ın yenilmez olduğu mesajı olduğunu vurguladı.
Geçen hafta Savunma Bakanı General Hatemi de bu bağlamda yaptığı konuşmada, bugün İran milleti her zamankinden daha çok düşmanlara ve komplolarına karşı koymaya hazır olduğunu belirtti.
General Hatemi, Amerika böyle bir işe kalkıştığı takdirde İslamî İran’ın cesur evlatlarının tasarımını ve yapımını gerçekleştirdikleri füzelerle onların gemilerini denizlerin dibine yollayacaklarını, öyle ki Amerikalılar hatta askerlerinin leşini bile bulamayacaklarını vurguladı.
General Hatemi, bundan önce de defalarca belirttikleri üzere İran’ın füze gücü caydırıcı etkisi olduğunu ve düşmanlara rağmen savunma ve füze gücünü geliştirmeye devam edeceklerini kaydetti.