Bugün hicri şemsi 18 mehr 1397, hicri kameri 30 muharrem 1440 ve 10 ekim 2018 çarşamba

20 yıl önce bugün hicri şemsi 18 mehr 1377'de İranlı çağdaş edip ve dil bilimcisi Dr. Mustafa Mugarrebi 88 yaşında vefat etti. Hicri şemsi 1293'te Tahran kentinde dünyaya gelen Mugarrebi ders kitapları kurumu ile işbirliğinde bulundu ve Farsça ansiklopedisinin tedvin çalışmalarına katıldı ve Fars dili ve edebiyatı kurultayına üye oldu. Bu İranlı çağdaş edibin günümüze bıraktığı eserleri arasında çocuklar için dünya tarihi ve gostantaniyenin düşme sebepleri ve 18 konuşmanın telifi başta olmak üzere çeşitli kalem eserlerine değinebiliriz. Üstad Mugarrebinin fikirleri ve kalem eserleri İran basınında defalarca yayınlanmıştır ki bunlar arasında Fars dili ve edebiyatı ve dil bilimi ve hafız araştırma çalışmalarına değinebiliriz.  

******

181 yıl önce bugün 10 ekim 1837'de Fransız filozof François Marie Charles Fourier hayatını kaybetti. 

*******

287 yıl önce bugün 10 Ekim 1731'de, İngiliz filozof ve doğa bilimcisi Henry Cavendish Fransa'nın Nice kentinde dünyaya geldi. Cavendish, fizik, kimya bilim dallarında üstatlık derecesine ulaştı. O hidrojenin tabii havadan daha hafif olduğunu ispat eden ilk bilim adamıydı. Cavendish, elektrik yüklü iki cismin arasındaki kuvvetin, aralarındaki uzaklığın karesiyle ters orantılı olduğunu ortaya attı. Elektrostatiğin bu temel yasası daha sonra Fransız fizikςi Coulomb tarafından geliştirilerek onun adını almıştır. Cavendish potansiyel kavramına dayanarak iyi bir iletkenin yüzeyindeki bütün noktaların ortak bir referans noktasına  göre aynı potansiyele sahip oldukları görüşünü geliştirdi. Değişik iletkenlerle yaptığı bir dizi deney sonucunda, iletkenin uçları arasındaki potansiyel farkının, iςinden geçen akımla doğru orantılı olduğunu saptayarak bu alanda Alman fizikςi George Simon Ohm'un 1827'de ortaya koyduğu yasayı daha önce bulmuş oldu.

******

106 yıl önce bugün 10 ekim 1912'de Çin imparatorluğunun düşmesiyle ülkede cumhuriyet düzeni kuruldu. 1907 ile 1911 yılları arasında Çindeki Mençu imparatorluğuna karşı 5 isyan başlatıldı ki bunların hepsi Çinli ünlü mücadeleci Sun Yat Sinin inkılapçı düşüncelerinden kaynaklanıyor.

******* 

137 yıl önce bugün 10 ekim 1881'de Avusturya, Almanya ve İtalya arasında üçlü birlik oluştu. Avusturya ile Almanya arasında 1879'da ikili birliğin oluşması ardından uluslararası düzen temeli şekillendi ve İtalya bu birliğe katıldı.

*****

69 yıl önce bugün 10 ekim 1949'da Tayvan cumhuriyeti kuruldu. Tayvan adası 36 bin km kare yüzölçümüyle Asya kıtasının doğusunda yer almaktadır.

******

48 yıl önce bugün 10 Ekim 1970'de, Fiji İngilizlerden bağımsızlığını kazandı ve bugün ülkede milli gün ilan edildi. Bu ülke 1874'den beri resmen İngilizlerin sömürgesi altına girdi ve İngilizlerin bu adalar topluluğu üzerindeki sultası 90 yıldan daha fazla sürdü. Nihayet 1970'de Fiji bağımsızlığına kavuşarak  BMT üyesi oldu.