FÂTIR suresinin 45. ayeti ve tefsiriyle sizlerle birlikteyiz.

FÂTIR suresinin 45. ve son ayeti:

وَلَوْ يُؤَاخِذُ اللَّهُ النَّاسَ بِمَا كَسَبُوا مَا تَرَكَ عَلَى ظَهْرِهَا مِنْ دَابَّةٍ وَلَكِنْ يُؤَخِّرُهُمْ إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى فَإِذَا جَاءَ أَجَلُهُمْ فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ بِعِبَادِهِ بَصِيرًا (35:45)

Yani:

Eğer Allah, yaptıkları yüzünden insanları (hemen) cezalandırsaydı, yeryüzünde hiçbir canlı yaratık bırakmazdı. Fakat Allah, onları belirtilmiş bir süreye kadar erteliyor. Vakitleri gelince (gerekeni yapar). Kuşkusuz Allah, kullarını görmektedir.

Müstekbirlerin hileleri ve kötü akibetlerine işaret eden önceki ayetlerin devamında bu ayet şöyle buyurmakta:

Kuşkusuz Allah’ın sabrı büyüktür ve herhangi bir kulu bir hata işlediğinde onu hemen cezlandırmaz, bilakis Allah teala tüm insanlara bu dünyada yaşadıları sürece yanlış işlerinden tevbe etmeleri ve böylece cezalandırılmaktan kurtulmaları için fırsat verir. Fakat ölüm anı gelince ve kesin olduğu anlaşılınca artık tevbe etmenin hiç bir faydası yoktur ve ilahi katta kabul görmez.

Fatır suresinin son ayeti olan bu ayet yüce Allah’ın insanlara günah işledikleri halde ilahi merhamette bulunduğunu ve onları hemen cezalandırmadığını ve hatalarından dönmeleri için mühlet verdiğini beyan eder. Eğer böyle olmasaydı, insanın hür iradesi pratikte elinden alınmış olurdu ve insanlar mecburen günahı terk ederdi. Örneğin bir insan yalan söyleyen bir başka insanın hemen dilsiz olduğunu görünce o da mecburen yalan söylemekten el çekerdi.

Gerçekte insanların iyi kötü amellerinin mükafatı ve cezasının kıyamet gününe bırakılmış olmasının sebebi, iyilerin kendi iradeleri ile iyilikte bulunmaları ve kötülerin de kendi iradeleri ile kötülük peşinden gitmeleri ve hiç biri yaptıklarını zorla yaptığı hissine kapılmaması içindir.

Bu ayeti kerimeden şunu öğrenmekteyiz.

1 – İnsanların bu dünyada amellerinin karşılığının kıyamet gününe bırakılmasının sebebi, insan soyunun bekasıdır. Eğer insanlar bu dünyada cezlandırılsaydı, yeryüzünde insan soyu yok olur.

2 – Allah teala çok sabırlıdır, cömerttir, mühlet verir. Bu yüzden kulunu kötü ameli için hemen cezalandırmaz ve onu kendisini düzeltmek ve yanlış yolundan geri dönmek için ömrünün sonuna kadar fırsat verir.

3 – Allah tealanın mühlet vermesini, bizim yaptıklarımızdan habersiz olduğu şeklinde yorumlamamalıyız, zira Allah tüm işlerimizden haberdar olandır.