Nura giden yol
YÂSİN suresinin 71 ila 76. ayetleri ve tefsirleriyle sizlerle birlikteyiz.
YÂSİN suresinin 71 ila 73. Ayetleri:
أَوَلَمْ يَرَوْا أَنَّا خَلَقْنَا لَهُمْ مِمَّا عَمِلَتْ أَيْدِينَا أَنْعَامًا فَهُمْ لَهَا مَالِكُونَ (36:71)
وَذَلَّلْنَاهَا لَهُمْ فَمِنْهَا رَكُوبُهُمْ وَمِنْهَا يَأْكُلُونَ (36:72)
وَلَهُمْ فِيهَا مَنَافِعُ وَمَشَارِبُ أَفَلَا يَشْكُرُونَ (36:73)
Yani:
Görmüyorlar mı ki, biz kudretimizin eseri olmak üzere onlar için birçok hayvan yarattık. Bu sayede onlar bunlara sahip olmuşlardır.
Bu hayvanları onların emrine verdik. Onların bazısını binek olarak kullanırlar, bazısını besin olarak yerler.
Bu hayvanlarda onlar için nice faydalar ve içilecek sütler vardır. Hâla şükretmezler mi?
Bu ayetler yüce Allah’ın bir başka lütuf ve nimetlerinden birini ve hayvanların insan yaşamında rolünü beyan ediyor. Gerçi hayvanların önemli bir bölümü evcilleşmemiş ve denizlerde ve karalarda yaşamaktadır, fakat bazı hayvanlar insanlarca evcil hale getirilmiştir ve insanlar kendilerini onların sahibi olarak görmekte ve istedikleri biçimde bu hayvanları kullanmaktadır.
Bu arada modern çağda ve insanların gelişmesine karşın hayvanların önemi azalmadığı ve hatta bir nevi arttığı belirtilmelidir. Eskiden inek ve koyun gibi hayvanların sütünden sadece bir kaç çeşit besin maddesi veya içecek yapılırken, günümüzde süttün çok sayıda ürün elde edilmektedir. Yine hayvanların derisinden türlü giyecekler, ayakkabılar ve çantalar üretilir. Gerçi çağımızda sentetik maddelerden bu tür ürünler üretilmekte, ama yine de hayvanların derisinden yapılan ürünleri kalite bakımından sentetik maddelerden yapılan ürünlere nazaran üstünlüğünü korumaktadır.
Günümüzde hâla bir çok bölgede ve hatta gelişmiş ordularda at ve deve gibi hayvanlardan dağlık bölgelerde ve çöllerde yük taşımak için yararlanılmaktadır. Bundan başka insanların beslenmesinin önemli bir bölümü hayvanlara bağlıdır. Yüce Allah yaratılış düzeninde insanların bu ihtiyacını hayvanların zamanında üretmeleri ile birlikte uygun biçimde karşılamıştır.
Ancak ne var ki bir çok insan bu büyük nimetin farkında değildir ve seyrek sayıda insan bir gün bu hayvanlar yok olursa veya evcilleştirilemezse insanların başına neler gelebileceğini düşünmektedir.
Bu ayeti kerimelerden şunu öğrenmekteyiz.
1 – İnek, koyun ve deve gibi hayvanlar insanlar için yaratılmıştır. Bu yüzden eğer bu hayvanlar yok olursa, insan yaşamı sıkıntıya girer, oysa yeryüzünde insanlar olmazsa hayvanlar için bir sorun oluşturmaz.
2 – Hayvanların varlığı ve insanlarca evcilleştirilmeleri ilahi nimetlerdendir. Zira eğer bu hayvanlar evcilleştirilemez canlılar olsaydı insanlar besin maddelerini karşılama konusunda sıkıntıya düşerdi.
3 – İlahi nimetlere karşı duyursızlık varlık alemini yaratan Allah’a şükretre duygusunu olumsuz etkiler.
YÂSİN suresinin 74 ila 76. Ayetleri:
وَاتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ آَلِهَةً لَعَلَّهُمْ يُنْصَرُونَ (36:74)
لَا يَسْتَطِيعُونَ نَصْرَهُمْ وَهُمْ لَهُمْ جُنْدٌ مُحْضَرُونَ (36:75)
فَلَا يَحْزُنْكَ قَوْلُهُمْ إِنَّا نَعْلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعْلِنُونَ (36:76)
Yani:
Onlar, yardım göreceklerini umarak Allah'tan başka ilâhlar edindiler.
Halbuki ilâhların onlara yardım etmeye güçleri yetmez. Aksine kendileri bunlar için yardıma hazır askerlerdir.
(Resûlüm!) O halde onların sözleri sakın seni üzmesin. Kuşkusuz biz, onların gizlemekte olduklarını da, açığa vurduklarını da biliyoruz.
İlahi nimetlere karşı nankörlük etmenin bir işareti, başka ilahların peşinden gitmektir. Bu iş, müşriklerin aleni olarak ve bazı mümin insanlar gizlice yaptıkları bir iştir.
Açık şirkte insan şöyle der: Ben bu şahısa veya şu şeye tapıyorum. Ancak gizli şirkte tapmaktan söz edilmez ve insan örneğin şöyle der: Allah’tan başka bu adam benim yaşamında anahtar rol ifa etmiştir ve eğer o olmasaydı ben perişan olmuştum. Ya da ancak onun yardımları ve destekleri sayesinde bu hale geldim.
Oysa açıktır ki eşyaların ve kişilerin insan yaşamında Allah tealadan bağımsız olarak herhangi bir etkisi yoktur ve Allah tealaya ortak olamazlar. Zira her şey Allah tealanın iradesi ile gerçekleşir ve bu işte de hiç bir ortağı yoktur. Allah teala başkalarını veya eşyaları kullarına bir nimet veya bir hizmet ulaştırmak için bir araç olarak kullanır.
Ayetler şöyle devam etmekte: Kıyamet gününde insanları amellerinin iç yüzü açığa çıktığında müşrikler putların ardında saklanır, öyle ki sanki putlar komutandır ve müşrikler de onların askerleri gibidir. Zira müşrikler fani dünyada gözü kulağı kapalı olarak taptıkları hurafelere ve bidatlere itaat ediyordu.
Son ayet ise peygambere ve mümin kullara şöyle buyurmakta: Müşriklerin haksız sözleri ve peygambere, kitaba ve dini inançlara yönelik iftilarından umutsuzluğa kapılmayın. Onları Allah’a havale edin, zira Allah her şeyden haberdardır ve onları suçlarına uygun olarak cezalandırır.
Bu ayeti kerimelerden şunu öğrenmekteyiz.
1 – Varlık aleminde hiç kimse ve hiç bir şey Allah teala ile aynı seviyede değildir. Maddi manevi her şey, Allah teala için birer malzemedir ve insan yaşamında doğrudan ve bağımsız olarak etkileri yoktur. dolaysıyla şirkin hiç bir mantıklı temeli de olamaz.
2 – Başkalarından ilahi gücü unutarak yardım talep etmek bir nevi şirk ve küfürdür. Gerçekte başkaları ancak Allah teala irade buyurursa yardımcı olabilir.
3 – Din düşmanlarının haksız sözleri bizim imanımızı etkilememesi ve dini görev ve sorumluluklarımızı yerine getirmekte umutsuzluğa sürüklememesine dikkatli olmalıyız.