Bugün hicri şemsi 25 ferverdin 1398, hicri kameri 8 şaban 1440 ve 14 nisan 2019 pazar

31 yıl önce hicri şemsi 25 ferverdin 1367'de, Bağdat, İran İslam cumhuriyeti aleyhindeki zorunlu savaş sırasında kimyasal silahlardan yararlandığını açıkça itiraf etti. İran aleyhindeki 8 yıllık zorunlu savaş sırasında İran Irak'ın islam mücahitleri aleyhinde kimyasal silahlardan faydalandığını uluslararası teşkilatlar nezdinde defalarca şikayet etti ve bazı gruplar bu şikayeti ele almak için gönderilmelerine rağmen Irak bu gibi silahlardan yararlandığını yalanladı. Nihayet iki taraf arasında savaşın şiddetlendiği bir sırada Irak zehirli gazlar ve tehlikeli hardal gazlar başta olmak üzere kimyasal silahlardan yararlandığını itiraf etti.

******

24 yıl önce bugün hicri şemsi 25 ferverdin 1374'de İranlı çağdaş edip ve dil bilimcisi üstad Dr Muhammed Cevad Meşkur vefat etti. Hicri şemsi 1297'de Tahranda dünyaya gelen Meşkur ilk eğitimini bitirdikten sonra Tahran üniversitesine girdi ve Fars edebiyatında lisansını aldıktan sonra 1332'de Fransa'ya gitti. 1335'de islam tarihi bölümünde Sorbon üniversitesinden doktorasını alan Meşkur İran'a geri döndükten sonra Tebriz üniversitesinde ve ardından Tahran üniversitesinde ders vermeye başladı.

******

Bugün Hicri şemsi 25 ferverdin günü İran'ın resmi takviminde İranlı ünlü edip, şair ve arif olan şeyh Ferideddin Attar Neişaburi'yi anma günüdür ve her yıl bu ünlü şair ve arifin anma merasimi Neişabur kentinde düzenleniyor. Attar adıyla bilinen şeyh Ferideddin Muhammed bin İbrahim Neişaburi hicri kameri 6. ve 7. Yüzyılının şairlerindendir. Bazı tarihçilere göre şeyh Ferideddin Muhammed bin İbrahim Neişaburi'nin doğum yılı hicri kameri 513 ve bazılarına göre ise 537 tarihidir. Onun çocukluğundan herhangi bir bilgi mevcut değildir ancak babası şadbah kentinde eczacılık alanında faaliyette bulunuyordu ve onun vefatından sonra Ferideddin babasının mesleği olan attarlıkla ilgilendi. Bu sıralarda tabiplik yapmaya başladı ta ki onda ruhsal bir devrim meydana geldi. Sonuçta çeşitli seferler düzenledikten sonra doğduğu kentte yaşamaya başladı. Attar Nişaburi'nin vefat yılı birçok araştırmacı ve tarihçiye göre hicri kameri 627 yılıdır. Attar'ın şiirleri sade ve anlaşılır mahiyet taşımaktadır. Attar ünlü şiir divanının dışında çeşitli mesneviler kaleme aldı ki bunlar esrarname, ilahiname, musibetname, hosroname ve lisanulgayb olmaktadır.  

*****

878 yıl önce bugün hicri kameri 8 şaban 561'de hk 6. Yüzyılda yaşayan Müslüman muhaddis botanik eczacı İbni Rumiye günümüzde İspanya olarak tanınan Endülüs'te dünyaya geldi. İlk eğitimini bitirdikten sonra hadis bilimini kendi dönemindeki muhaddisler ve bilim adamlarından öğrenen İbni Rumiye dini ilimlerle birlikte botanik dalında araştırma yapmaya başladı. Çeşitli bitkilerin özellikleri konusunda geniş araştırmalarda bulunan İbni Rumiye Mısır, Irak ve Hicaza gitti ve bu kentlerde bitkiler hakkında yine geniş araştırmalarda bulundu. Botanik, fıkıh, hadis konularında birçok eser kaleme alan İbni Rumiyenin birkaç kitabı Arapça dilinde idi.

******

893 yıl önce bugün 14 nisan 1126'da müslüman filozof ve düşünür İbni Rüşd günümüz İspanyadaki Endülüsde dünyaya geldi. Gençliğinde kendi döneminin bilimleri özellikle matematik, tabii bilimler, nücum, mantık, felsefe ve tıp biliminde maharetli olan İbni Rüşd  Endülüsün başkenti Gortabe kenti kadısı oldu.

*****

173 yıl önce bugün 14 nisan 1846'de Alman  doğu bilimcisi Fredrich Carl Andreas dünyaya geldi. Danimarkalı doğu bilimcisi olan birisiyle tanıştıktan sonra İran kültürü ve medeniyetine büyük ilgi duyan Andreas 4 yıl bu konuda araştırma yaptı. Bilgilerini arttırmak için İran ve Hindistana giden Andreas Farsça ve buna bağlı diğer dilleri öğrendi. 30 yıl Almanyadaki Gutingen üniversitesinde İran dilleri üstadı olup ders veren Andreas, öğrencilerini İranın zengin kültürüyle aşina etti. Bu ünlü İran araştırmacısı 1930'da vefat etti.012