Ocak 24, 2020 15:55 Europe/Istanbul

Bugün hicri şemsi 9 aban 1398, hicri kameri 2 rebiülevvel 1441 ve 31 ekim 2019 perşembe

94 yıl önce bugün hicri şemsi 9 aban 1304'de, İran milli şura meclisi Gacar hanedanının son padişahı Ahmet Şahı azletmekle bu hanedanın çöktüğünü ilan etti ve böylece Gacar hanedanının İran’daki 135 yıllık hükümeti son buldu. Gacar hanedanının İngilizlerin komploları ve müdahaleleri ile çökmesi ardından İran’da Rıza han liderliğindeki geçici hükümeti kuruldu. Bilindiği gibi Rıza Han bu olaydan 4.5 yıl önce, İngilizlerin öncülük ettiği bir darbe neticesinde iktidara geçti ve tedricen en güçlü hükümdara dönüştü. Rıza Han, Gacar Hanedanının çökmesinden yaklaşık bir ay sonra kendini ülkenin şahı ilan etti ve İran’da despot Pehlevi silsilesi kuruldu. Pehlevi silsilesinin kurulmasıyla İran milletinin İngilizler ve Amerika tarafından sindirilmesi ve İran’daki milli servetlerin yağlanması zemini hazırlanmış oldu.

*******

36 yıl önce bugün hicri şemsi 9 aban 1362'de güvenlik konseyi Irak'ın Fars körfezindeki ticari gemilere saldırması üzerine 540 sayılı kararnameyi çıkardı. Irak Baasçı rejim ordusu hava kuvvetlerinin hicri şemsi 1360'tan beri ve İran'a dayatılan savaş döneminde Fars körfezindeki ticari gemilere saldırması ve bölgenin güvenliğinin zedelenmesi üzerine BM güvenlik konseyi 1362'de 540 sayılı bildiriyi yayınladı ve uluslararası sulardaki ticari gemilerin gidiş gelişleri serbest kaldı ve bütün ülkelerden buna bağlı kalmaları istendi.

*****

33 yıl önce bugün hicri şemsi 9 aban 1365'de İranlı çağdaş şair Selman Herati vefat etti. Hicri şemsi 1 Ferverdin 1338'de İran'ın kuzeyindeki Tonekabon kentinin Merzdeşt bölgesinde dünyaya gelen Selman Herati inkılaba bağlı kalan dindar bir şairdi. Herati tahsilini bitirdikten sonra ders vermeye başladı. Çeşitli şiir kalıpları özellikle Gazel, Mesnevi, iki beyitlik ve rubai kalıplarında şiir söyleyen Herati, şiirlerinde tevhit ve irfan konularını çok ince ve akıcı bir şekilde işledi.

*****

811 yıl önce bugün hicri kameri 2 rebiülevvel 630'da, Müslüman edip ve muhaddis İzeddin lakaplı İbni Esir Cazari Irak'ın kuzeyindeki Musul kentinde vefat etti. Bu Müslüman edip Elkamil fi Tarih adlı eseri kaleme aldı.

****

181 yıl önce bugün hicri kameri 2 rebiülevvel 1260'da önde gelen alim ve müçtehit Ayetullah seyid Muhammed Bagır Şefti vefat etti. Hicri kameri 1175'de İran'ın kuzeyindeki bir köyde dünyaya gelen Ayetullah seyid Muhammed Bagır Şefti İslami maarifi öğrenmek için Irak'taki dini kentlere özellikle Necefi Eşref'e gitti. Ayetullah seyid Muhammed Bagır Şefti  Gacarların iktidarı döneminde manevi konumunun yükselmesi ve  gacarlara karşı muhalefeti nedeniyle Gacar şahlarını öfkelendirdi.  

 

*****

35 yıl önce bugün 31 Ekim 1984'de, Hindistan'ın dönem başbakanı İndira Gandi iki koruması tarafından suikaste uğrayarak öldürüldü. 

******

26 yıl önce bugün 31 ekim 1993'de İtalyalı ünlü film yönetmeni Federico Felini hayata veda etti. Sinema sanatının geliştirilmesine katkı sağlayan film yönetmenlerinden olan Felini 1993'de Oscar ödülünü aldı.

*****

57 yıl önce bugün 31 ekim 1962'de Fransız ünlü oryantalist Louis Masinion 79 yaşında hayatını kaybetti. İran ve islam hakkında araştırmalarda bulunan Masinion'un bu araştırmaları İbrahim yakarışında ve Medine Mübahalesi adlı eserlerde ele alındı.012