Bugün hicri şemsi 10 aban 1398, hicri kameri 3 rebiülevvel 1441 ve 1 kasım 2019 cuma

40 yıl önce bugün hicri şemsi 10 Aban 1358'de, İranlı mücadeleci alim ve fakih Ayetullah Seyit Muhammed Ali Gazi Tabatabai eli kanlı terör örgütü Furkan grubu tarafından şehit edildi. Hicri şemsi 1293'de İran'ın kuzey batısındaki Tebriz kentinde dünyaya gelen Ayetullah Tabatabai, değerli babasının yanında yetiştirildi ve ilk eğitimini onun yanında geçirdi. Yüksek eğitimini muteber ilmiye medreselerinde tamamlayan Allame Tabatabai kendi döneminin önde gelen alimlerinden özellikle İran İslam Cumhuriyetinin rahmetli kurucusu İmam Humeyni'nin nezdinde büyük feyizler aldı. Despot şaha karşı başlattığı siyasi mücadelelerinde defalarca sürgüne gönderilen Allame Tabatabai İran'da İslam İnkılabının zafere kavuşmasından sonra İmam Humeyni tarafından Tebriz kenti Cuma İmamı ve temsilcisi olarak tayin edildi ve nihayet böyle bir günde şehit edildi.

*****

39 yıl önce bugün hicri şemsi 10 Aban 1359'da, İran’ın dönem petrol bakanı Muhammed Cevad Tondguyan bu bakanlıktaki birkaç yetkiliyle birlikte Irak'ın devrik Saddam rejiminin İran'a dayattığı zorunlu savaşın başlamasından bir ay sonra İran'ın güneyindeki petrol tesisatlarını incelemesi için bölgeye gittiği bir sırada mütecaviz Iraklı askerlerince kaçırıldı. Saddam rejimi Tondguyanın kaçırıldığını tekzip ediyordu. Ancak nihayet Saddam rejimi Tondguyanın intihar ettiğini iddia etti. Halbuki Tondguyan üzerine yapılan tıbbi muayeneler ve ona yakın olan esirlerin ifadeleri İran'ın eski petrol bakanının Irak'ın Baasçı rejiminin vahşice yaptığı işkenceleri sonucunda şehit olduğu yönündeydi.

******

105 yıl önce bugün hicri şemsi 10 aban 1293'de 1. dünya savaşı sırasında İran'ın dönem hükümeti tarafsızlık kararı aldı. İran'ın bu savaştaki tarafsızlığı milli şura meclisinin onaylaması ardından hükümet tarafından ilan edildi. Ancak o dönemdeki siyasi makamlarının gösterdikleri zafiyetleri ve İranın içindeki dalgalanmalar ve kargaşaları ve ayrıca savaşa taraf olan ülkelerin yayılmacı siyasetleri ve savaşa yönelik planlamaları İranın tarafsızlığı adı geçen ülkeler tarafından ayaklar altına alınmasına neden oldu. 

******

1000 yıl önce bugün hicri kameri 3 rebiülevvel 441'de, Arap ünlü şair ve yazar Ebulala Maari vefat etti. Hicri kameri 363'de günümüz Suriye'de dünyaya gelen Maari ilk önce Maari ve diğer kentlerde lügat ve edebiyatta öğrendiği bilgilerini pekiştirmeye çalıştı. Maari ardından Bağdat'a gitti ve orada bilimini tamamladı.

******

65 yıl önce bugün 1 kasım 1954'de, Cezayir Kurtuluş hareketinin Ahmet bin Bella tarafından kurulmasıyla Cezayir'de bağımsızlık yönündeki savaşlar da başladı. Cezayir Bağımsızlık Savaşı, 20. yüzyılın en önemli bağımsızlık savaşlarındandır. Cezayir'in bağımsızlığını kazanmasında önemli bir rol oynayan Ahmet Bin Bella 25 Aralık 1916 tarihinde Cezayir ile Fas sınırında bulunan Maghnia köyünde doğdu. Uzun yıllar Fransa ordusunda da görev yapan Bella, 11 Nisan 2012'de hayatını kaybetti. Fransız sömürgeciliğinin 1962'de sona ermesiyle birlikte Cezayirin müslüman halkının başlattığı mücadelesi sonucunda Fransız güçleri de Cezayir topraklarını terk etmek zorunda kaldılar.

*****

101 yıl önce bugün 1 Kasım 1918'de, Avusturya-Macaristan imparatorluğu 1. dünya savaşında yenilmesi ardından parçalandı. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, Orta Avrupa'da hüküm süren ve I. Dünya Savaşından sonra yıkılan bir imparatorluktur.012