Bugün hicri şemsi 13 aban 1398, hicri kameri 6 rebiülevvel 1441 ve 4 kasım 2019 pazartesi

55 yıl önce böyle bir günde hicri şemsi 13 Aban 1343 yılında, devrik şah rejimi güvenlik güçleri kutsal Kum kentinde İran İslam Cumhuriyeti'nin kurucusu rahmetli İmam Humeyni'nin evine saldırarak imam'ı tutukladı ve ardından İmam'ı önce Tahran'a ve sonra Türkiye'ye sürgün ettiler. Ülkenin bağımsızlığını savunan ve yabancılara her türlü dokunulmazlık hakkı tanıyan kapitülasyon kanununa şiddetle karşı çıkan rahmetli İmam Humeyni İslami değerler uğruna sürgün edildi. Şah rejimi İmam'ın sürgün edilmesiyle halkın da muhalefet ve mücadeleden el çekeceğini zannediyordu. Fakat bu haberin ardından İran halkı despot Şah rejimine karşı geniş çaplı protesto gösterileri düzenledi.

***/***

41 yıl önce böyle bir günde hicri şemsi 13 Aban 1357 yılında İslam İnkılabının zaferi için Müslüman İran halkının mücadelesi esnasında Tahran'lı öğrenciler dikta şah rejimi aleyhinde büyük bir yürüyüş düzenleyerek İmam Humeyni liderliğindeki İslam İnkılabına destek verdiklerini ilan ettiler. Öğrenciler bu gösteriler ardından şah rejimi cellâtlarının saldırısına uğradı ve öğrencilerden birçoğu şehit edildi. Bu olay İran tarihinde kayıtlara geçti ve her yıl bugün İran'da öğrenci günü olarak anılmaktadır.

*****

40 yıl önce bugün hicri şemsi 13 aban 1358'de İmam Humeyni'nin Türkiye'ye sürgün edilmesi ve İranlı öğrencilerin şah rejimine bağlı piyonlarınca katliamının ilk yıldönümü münasebetiyle Tahranda öğrenciler tarafından geniş yürüyüş yapıldı ve ardından bu gösteriler esnasında kendilerini İmam’ın izindeki öğrenciler diye tanımlayan bir grup inkılapçı Müslüman öğrenci tarafından tam manasıyla bir casusluk yuvasına çevrilen ve ülkenin milli güvenliği aleyhine girişimlerin odağı haline gelen Amerika’nın Tahran elçiliği ele geçirildi. Amerikan’ın Tahran elçiliğinin ele geçiriliş günü dünya müstekbirliği ile mücadele günü olarak isimlendirildi. Rahmetli İmam Humeyni bu olayla ilgili yaptığı bir konuşmada, “Amerikan casusluk yuvasının kapatılması, birinci inkılaptan çok daha büyük bir inkılaptı” dediler. 

*****

33 yıl önce bugün hicri şemsi 13 aban 1365'de "İran Gate" veya "İran Kontra" olarak bilinen Amerikanın siyasi fiyaskosu Lübnan basımı Elşera gazetesince ifşa edildi. Saddam'ın İran'a karşı başlattığı savaş döneminde Amerika Lübnan'daki Amerikalı rehinelerin serbest bırakılması için İran'ın bazı Lübnanlı gruplara baskı uygulamasına karşın İran'a silah satmaya hazır olduğunu bildirdi. Bu arada Washingtonun resmi siyaseti Irak diktatörü Saddamı desteklemekti. Amerika bu sözleşmeden elde edilen parayı Nikaragua hükümetine muhalif olan Kontra gerillalarına verecekti ancak ülke kongresi adı geçen gerillalara yardım yapılmasını yasaklamıştı. Amerikanın eski başkanlarından Roland Reyganın milli güvenlik danışmanı Robert MC Farlinin Tahran'a gizli bir şekilde gelmesi fakat İran'lı yetkililerce kaale alınmaması bu siyasi fiyaskonun boyutunun daha da artmasına neden oldu.   

*****

837 yıl önce bugün hicri kameri 6 rebiülevvel 604'de İranlı ünlü hekim ve şair Mevlevi olarak bilinen Celaleddin Muhammed Belhi, o dönemde İran'ın bir parçası olan ancak günümüzde Afganistan'ın kuzeyindeki Belh kentinde dünyaya geldi. Celaleddin Muhammed Belhinin babası Bahaeddin Veled ünlü ariflerden sayılırdı. Mevlana çocukken babası ile birlikte hac ziyaretine gitti ardından Bağdat'a ve daha sonra Türkiye'nin doğusundaki Konya'ya gitti. Mevlana'nın yaşamının en doruk noktası, İranlı ünlü arif Şemsi Tebrizi ile tanışmasıydı. Mevlananın en önemli eserlerinden biri Mesnevi Manevi ve diğeri Fih Ma Fih adlı eserdir.