İran'ın son siyasi gelişmeleri
İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei geçen hafta ülke genelinden gelen binlerce öğrenci İslamî dernekleri üyelerini kabulünde küresel istikbarın İran İslam Cumhuriyeti’ne karşı çıkmasının en önemli sebeplerinden birini, İran’ın hiç bir güçten yardım almaksızın fevkelade hassas bir teknoloji olan nükleer teknolojiye kavuşması şeklinde beyan etti.
İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei öğrencileri kabulünde yaptığı konuşmasının bir bölümünde İran’ın Batı Asya bölgesi ve dünya genelinde güçlü varlığı, Filistin davası, direniş meselesi ve İslamî İranlı yaşam tarzı gibi alanların küresel istikbarın İslamî nizama muhalefet ettiği alanlardan bazıları olduğunu belirtti.
Ayetullah Hamanei, eğer bir ülkede Batılı yaşam tarzı hakim olursa, o ülkenin seçkin insanları küresel istikbarın siyasetlerine boyun eğen insanlara dönüşeceğini kaydetti. Ayetullah Hamanei, bugün küresel istikbar, onlara dayanmaksızın ilerlemek isteyen ülkelere karşı çıktığını, çünkü bu tür bir ilerleme başka ülkelere ve milletlere emsal teşkil edeceğini vurguladı.
İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei istikbar cephesinin açtığı yumuşak savaşa karşı koyma zaruretine vurgu yaparak sözlerini şöyle sürdürdü:
Bugün İslamî nizamın önünde duran düşman cephesi İranlı gençlerin dini ve inkılapçı kimliklerini değiştirmek ve onların umudunu, neşe ve saiklerini yok etmek istiyor ve bu yüzleşmede tek yol dindar, inkılapçı, uyanık, cesur ve fedakar gençleri yumuşak savaşın subayları olarak yetiştirmektir.
Düşmanların artan tehditlerine de değinen Ayetullah Hamanei, düşman bazen bizi askeri saldırı ve bombardımanlarla tehdit ettiğini, ancak bu sözler saçmalamaktan ibaret olduğunu, çünkü düşman buna cesaret bile edemediğini ve eğer böyle bir işe kalkışırsa, ağzının payını alacaklarını da bildiğini vurguladı.
Geçen hafta İran’da ordu günü kutlandı. Bu çerçevede Cumhurbaşkanı Ruhani ve üst düzey komutanların katıldığı etkinlikte askeri geçit töreni gerçekleşti.
Bültenimize ordu günü dolaysıyla hazırladığımız raporumuzla devam ediyoruz.
17 Nisan ordu günü, İran’da İSK’nın cesur askerlerinin fedakarlıklarını anma ve takdir etme günüdür. Cumhurbaşkanı Ruhani düzenlenen etkinlikte İran ordusunun dindar, milli ve rehber Hamanei’nin emrine amade bir güç niteledi. Ruhani, İran ordusu İslam ve İslamî nizamın ordusu olduğunu ve büyük İran milletine ait olduğunu kaydetti.
İran İslam Cumhuriyeti’nin savunma gücüne vurgu yapan Cumhurbaşkanı Ruhani, İran savunma gücü hakkında hiç kimse ile müzakere etmeyeceğini ve bu gücünü geliştirmek için de hiç kimsenin müsaade etmesini beklemeyeceklerini kaydetti.
İran ordusu özellikle kutsal savunma yıllarında başta olmak üzere ülkeyi savunma yolunda 48 bin şehit ve 200 bin gazi sundu ve İran milletinin zaferlerinde ve ayrıca İslamî nizamın kurulmasında etkili rol ifa etti.
Geçen hafta Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif Newyork’a gitti. Newyork’ta iklim değişikliği konvansiyonu imza törenine katılan Zarif, terönin kulisinde Bercam nükleer anlaşmasının uygulanma süreci konusunda da Amerikalı mevkidaşı John Kerry ile görüştü.
Bundan önce, Dünya Bankası ve IMF’in ilkbahar zirvesine katılmak üzere Amerika’ya gelen İran merkez bankası Başkanı Veliullah Seyf de Amerika ve bazı Batılı devletlerin yabancı bankaların İran ile işbirliği yolunda çıkardıkları engellerin kaldırılmasını istemişti.
Dışişleri Bakanı Zarif’in newyork temaslarına paralel olarak İran ve 5+1 grubunun ortak komisyonu ilk ortak oturumu Bercam nükleer anlaşmasını takip merkezi Başkanı Abbas Irakçi ve AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Yardımcısı Helga Schmitt’in eş başkanlığında gerçekleşti. Bu komisyon Bercam nükleer anlaşmasının icra sürecini gözetlemek ve uygulanması yolundaki muhtemel sorunları tespit ederek çözümlemekle yükümlüdür.
Irakçi yaptığı açıklamada, oturumda Arak reaktörünün yeniden yapılanması, Bercam anlaşmasına göre nükleer işbirliği, yaptırımların kaldırılması ve diğer bazı sorunların bertaraf edilmesi ile ilgili maddeler görüşüldüğünü kaydetti.
İran ve 5+1’in ortak komisyonu bundan önce ve Bercam yürürlüğe girmeden iki kez Viyana’da bir araya gelmişti.
Dışişleri Bakanı Zarif Newyork ziyareti sırasında ayrıca sürdürülebilir kalkınmanın hedeflerine ulaşma konulu BM genel kurulunun oturumuna katılarak bir konuşma yaptı.
Zarif oturumda İran 2030 sürdürülebilir kalkınma gündemini tam ve etkili bir şekilde yerine getirmekte kararlı olduğunu belirterek, İran İslam Cumhuriyeti yoksullukla mücadele, su kaynaklarını sürdürülebilir şekilde yönetme, yenilenebilir enerji kaynakları, çölleşme ile mücadele gibi alanlarda bazı öncelikleri belirlediğini vurguladı.
Geçen hafta İslami Şura Meclisi Başkanı Ali Laricani avrasya meclis başkanları zirvesine katılmak üzere Moskova’ya gitti. Laricani zirvede yaptığı konuşmada avrasya bölgesinde yer alan ülkelerin ortak tehditlere karşı dayanışmasının önemine vurgu yaparak, konferansın tüzüğünün onaylanması bu kurumun küresel bazda etkiliği artacağını belirtti.
Moskova’da avrasya meclis başkanlarına hitap eden Laricani, bu kurum hareketli ve canlı olması gerektiğini vurguladı.
Amerika’nın eski sovyetler birliği dağıldıktan sonra tek yanlı tutumuna ve dünyada iki kutuplu ve tek kutuplu düzenlerin hezimete uğradığına işaret eden Laricani, bölgesel rekabetlerin yerine bölgesel işbirliğine yönelmek gerektiğini kaydetti.
Avrasya bölgesinin yüksek kapasitelerine temas eden Laricani, bol enerji kaynakları, iyi iletişim, uygun coğrafya, etkili teknoloji, bu kapasitelerden bazıları olduğunu ifade etti.
Amerika’nın başta İran olmak üzere başka ülkelere tek yanlı yaptırımlarına değinen Laricani, Amerika İran’a nükleer silah peşinde olma bahanesi ile yıllarca yaptırım uyguladığını, fakat şimdi Amerika’nın ileri sürdüğü iddiaların yanlış olduğu anlaşıldığını vurguladı.
Geçen hafta içişleri Bakanı Abdurrıza Rahmani Fazli, BM genel kurulunun uyuşturucu madde kaçakçılığı ile mücadele oturumunda İran’ın bu alanda sarf ettiği çabaları anlattı.
BM genel kurulunun uyuşturucu madde üzerine düzenlediği özel oturumunda konuşan Bakan Fazli, İran İslam cumhuriyetinin uyuşturucu madde ile mücadele deneyimlerini anlattı ve Tahran yönetimi Balkanlar güzergahında ve bu güzergahın üzerinde bulunan ülkelerde uyuşturucu madde kaçakçılığı ile mücadele konulu uluslararası bir konferans düzenlemeye hazır olduğunu açıkladı.
Bakan Fazlı oturumun kulisinde BM uyuşturucu madde ve organize suçlarla mücadele bürosu icra Başkanı Yuri Fedotov’la görüştü. Görüşmede Bakan Fazli, uyuşturucu madde insani ve uluslararası bir sorun olduğunu ve çözümlenmesi için de uluslararası işbirliği ve çaba gerekli olduğunu belirtti. Bakan Fazla, İran uyuşturucu madde üreten ve dağıtan bir ülkenin komşuluğunda yer aldığını ve bu yüzden şimdiye kadar bu zehirli madde ile mücadele için en büyük bedeli ödediğini kaydetti.
BM uyuşturucu madde ile mücadele özel oturumu 19 ila 21 Nisan tarihleri arasında düzenlendi. Oturumda bu bağlamda şimdiye kadar yürütülen faaliyetlerin sonuçları değerlendirildi.
Arabistan Hac bakanlığı şimdiye kadar gelecek Hac mevsiminde İranlı hacı adaylarına vize verme konusunda herhangi bir şeffaf öneride bulunmadığı açıklandı.
Bültenimizi bu konu hakkında hazırladığımız raporumuzla noktalıyoruz.
Geçen hafta İran Hac ve Ziyaret kurumu Başkanı Said Ohadi başkanlığında bir heyet 11 Nisan’da Arabistan Hac Bakanı’nın resma daveti üzerine bu yılki Hac ziyaretini görüşmek üzere Arabistan’a gitti.
Riyad yetkilileri ile müzakerelerini açıklayan Ohadi, Riyad yönetimi İranlı hacı adaylarına vize verme yollarını araştırmak üzere daha fazla süre talep ettiğini belirtti.
İran heyeti şimdi Tahran’a geri döndü ve Arabistan Dışişleri Bakanlığı’nın Riyad ile vize konusunu nasıl halledeceklerini bekleyecek.
Ohadi aynı zamanda İranlı hacı adaylarının güvenliğinin tam olarak sağlanması konusunda Arabistan yönetimi ile anlaşmaya vardıklarını vurguladı.
Hac ve ziyaret kurumu Başkanı Ohadi açıklamasının devamında, maalesef Suud rejimi son bir kaç ayda sürekli bu işte engel çıkardığını, İran ise bu yıl hacı adaylarının Mekke’ye göndermekte kararlı olduğunu, fakat bu konu Arabistan’ın İran ile tek yanlı ilişkilerini kesmesi yüzünden şimdilik netlik kazanmadığını ifade etti.
Bilindiği üzere geçen yıl kurban bayramı sırasında Mina’da 464 İranlı hacı Suud rejiminin tedbirsizliği yüzünden yaşanan hadisede hayatını kaybetti.
İran ve Arabistan her yıl Rebiülevvle ayının başında hacı adaylarının durumuna açıklık getiriyordu, fakat bu yıl Arabistan’ın İran ile ilişkilerini tek yanlı kesmesi, Hac müzakerelerini de etkiledi. 015