İnsanoğlu terbiye ile insan olur. İslam dininde hem terbiye meselesi çok önemli bir meseledir, hem de terbiye için gerekli zemin hazırlanmıştır.

Ancak terbiye işi çok Zarif ve ince ve bir çiçek kadar narin oluğundan, sıradan insanlar bu alanda pek başarılı olamamıştır. Zira evvela bu alanda yeterli tanım ve bilgileri yoktur, ayrıca terbiye işinde doğru bir yöntem belirlenmemiştir. Günümüzde herkes gece yatıp sabah kalktığında kendine göre bir terbiye modeli seçer ve bazen hiç bir esneklik sergilemeksizin yanlış olan bir konu üzerinde ısrarla durur. Oysa Kur'an'ı Kerim’de insanlar çeşitli merhalelere ve farklı yapılarda yaratıldığı beyan edilmiştir. Bir başka ifade ile hiç bir insanı huyları ve psikolojisi başkasına benzemez. Dolaysıyla insanların terbiye edilmesinde insan sayısı kadar özel terbiye yöntemlerine ve standartlarına ihtiyaç duymaktayız, öyle ki bu konudan gafil olmak ciddi hüsrana yol açar.

Şimdi tüm bu anlatılanlardan sonra acaba orucun terbiye işinde etkileri var mıdır, yok mudur, sorusuna cevap aramak istiyoruz. Acaba bir eğitmen, ebeveyn veya başkaları oruç ibadetinden çocukları, ergenleri ve gençleri terbiye etme işinde yararlanabilir mi?

Orucun en önemli ibadetlerinden biri insan ruhunu latif hale getirmesi ve iradesini güçlendirmesi ve içgüdülerini dengelemesinden ibarettir.

İmam Ali –s– oruç ibadeti yapıcı bir riyazet olduğunu ve bir çok terbiyevi tesiri olduğunu buyurur. O hazret dünyayı tenkit eden birine verdiği cevapta şöyle buyurur: Kaç kişiyi kendi ellerinde baktın? Kaç hastayı kendi ellerinle yatağa yatırdın, onların iyileşmesini istedin, dertlerine deva oldun? Ya da sabah kalktığında onlara yaptığın tedavinin fayda etmediğini gördün, ya da göz yaşların onlara fayda etmediğini, korkuların onlar için bir yararı olmadığını gördün?

İnsan, nefsiyle başkasının nefsini etkileyebilecek şekilde terbiye edilmelidir, göz yaşı ve dua ve bilinçli sorularla başkalarının cismi ve ruhi hastalıklarının iyileşmesinde rol ifa edebilecek şekilde yetişmelidir.

Dünya büyük bir hastane gibidir ve bu hastanede bazıları hasta ve bazıları tabiptir. Tabipler sürekli dolaşan tabipler olmalı ve eşi dostu derman etmek için bir an bile yerinde durmamalıdır.

Dünya büyük bir medrese gibidir. Bu medresede bazıları ilim öğrenmekle uğraşırken, bazıları da ilim öğretmekle uğraşmalıdır.

Mübarek Ramazan ayının kültürü, öğrenmek ve öğretmek kültürüdür. Bu mübarek ayda zemin tamamen hazırdır ve terbiyevi ve dini kavramların intikal ettirilmesine açıkdır. Eğer gerçekten Ramazan ayı ve Ramazan kültürü doğru biçimde idrak edilecek olursa, Ramazan ayı mucizeler ayı olduğu söylenebilir. Bu ayda çok rahat bir şekilde çocukların ve gençlerin talim ve terbiyesi ile ilgilenebilir ve onları yetiştirebiliriz. Bu mübarek ayda yarım günlük oruç meselesinden okullarda topluca iftar sofrası ve Kadir gecelerinin ihya edilmesine kadar, hepsi çocukların talim ve terbiyesinde çok çok etkili olabilir.

Ramazan ayı geldiğinde ebeveynin ahlakı ve davranışı daha şefkatli olmalı, öğretmenlerin yüzündeki tebessüm ve sevgi yüz kat artmalı, toplumda tüm yersiz kısıtlamalar kaldırılmalı, iftar sofralarının başında çocuklara sevgi ile davranmalı, bu ayda Kur'an'ı Kerim öğretmeyi ciddiye almalı, ihya gecelerinde çocukları camilere götürmeliyiz. Yine Ramazan ayında onlarca mesele, talim ve terbiye işinde mucize etkisi yapabilir.

İmam Ali –s– şöyle buyurur: gönül orucu dil orucundan ve dil orucu, karın orucundan daha iyidir.

Peki, acaba çocuklar ve gençler gönül ve dil orucunun etkileriyle tanışacak olursa, İslam dinine ve dindar insanlara bakışı değişmez mi? acaba dini önemli konuları, dini değerleri çocuklara sadece teorik tartışmalarla beyan etmek mümkün mü? Çocuklar, ergenler ve gençler İslam dininin evrensel bir din olduğunu, dünyanın en mükemmel dini olduğunu, ahlak ve değerler dini olduğunu nasıl anlamalı?

Gerçekte çocuklar ve gençler her konunun gerçeği tesirlerinden anlamalıdır. Eğer namaz, Hac, oruç ve diğer ibadetler ve değerler gerçek tesirini göstermezse, eğer namaz kılan, oruç tutan, Hac ziyaretini yapan insan pratikte gönül Kabe’sine ulaştığını göstermezse, gönülleri ve dilleri her daim oruçlu olduğunu ortaya koymazsa, tabi ki çocuklara ve gençlere iyi birer örnek olamazlar.

Eğer terbiye işine titizce yakaşacak olursak, mübarek Ramazan ayında oruç ibadetinin yardımıyla çocukların ve gençlerin ve hatta yetişkin insanların bir çok sorununa çözüm bulabiliriz. Bazı ebeveyn çocuklarına yığınla oyuncak satın almaktan başka görevleri olmadığını veya çocuklarının oyuncaklarını karşılayarak tüm isteklerini karşılamış olabileceklerini zannediyor. Oysa sürdürülebilir terbiye kolay kolay hasıl olan bir hedef olmadığı gibi, kısa vadede de gerçekleşmeyeceği kesindir.

İmam Ali –s– çocuklara örnek olma konusunda şöyle buyurur:

Küçükleriniz büyüklerinizi izlemeli ve büyükleriniz küçüklerinize sevgiyle davranmalıdır. Asla cahiliyenin kötü insanları gibi olmayın, ki ne dinden anlar ne de Allah’ı bilirler. Bunlar insan görünümüzde oldukları halde içten hayvanlardan daha alçaktır ve bir çölde devekuşunun bıraktığı yumurta gibidirler, eğer kırarsan günahtır ve eğer bırakırsan içinden kara bir yıl çıkar.

Gerçekte eğer İslam dini doğru biçimde tanınacak olursa, bu dinin içinde talim ve terbiye ile ilgili bir çok has ve güzel uygulamalar yer aldığı anlaşılır. Bir başka ifade ile mübarek razaman ayı da mucizeler ve güzel uygulamalar ayıdır ve bu uygulamaların her biri çocukların ve gençlerin yetiştirilmesinde etkilidir.

İslam dininde mübarek Ramazan ayında bazı güzel uygulamalar şöyledir:

1. Çocuklara özel yarım gün oruç ibadeti.
2. İftar sofralarının başında safa dolu buluşmalar.
3. Yemek ve mutfak programında yapılan güzel değişiklikler.
4. Kur'an'ı Kerim kursları.
5. Cemaat namazı ve dini programların düzenlenmesi.
6. Kur'an'ı Kerim’in toplu halde tilaveti ve hatimler.
7. Kur'an'ı Kerim yarışmaları ve uygun ödüllerin verilmesi.
8. Okullarda ve üniversitelerde toplu iftar sofralarının kurulması.
9. Sahura kalkmak ve münacat seslerini dinlemek.
10. Kadir gecesi ve ihya gecelerinde düzenlenen muhteşem etkinlikler.
11. Ramazan bayramı.

Tüm bunlar eğitmenlere, ebeveynlere ve büyüklere evlatlarını dini açıdan en iyi şekilde yetiştirmekte yardımcı olabilecek uygulamalardır.

Evet, Ramazan ayı mucizeler ve güzel uygulamalar ayıdır ve bu uygulamaların her biri eğitmenlere, ebeveynlere ve büyüklere evlatlarının gelişmesini sağlamakta yardımcı olabilir.

Oruç ibadeti İslam dininin en önemli ibadetlerinden biridir ve içinde bir çok büyük sırrı barındırır. İnsanoğlu şimdiye kadar oruç ibadetinin bazı sırlarını keşfetmiştir. Bunlardan biri ise orucun tedavi özelliğidir. Oruç ibadeti insanların cismi ve ruhi hastalıklarının tedavisinde önemli etkisi vardır.

Her halükarda mübarek Ramazan ayı, Kur'an'ı Kerim baharıdır ve bu ay, çiçeği oruç olan bir bahçe misalidir ve gerçek müminler ve mükemmel insanlar bu bahçede ilahi çiçeği toplamakla meşguldur.

Ramazan ayı mucizelerin ve terbiyevi uygulamaların ayıdır. Bu ayda bir ayeti tilavet etmenin değer Kur'an'ı Kerim hatmi kadar değerlidir. Bu ayda uyumak ibadettir. Bu ayda şeytanlar zincire vurulmuştur. Bu ayda yer alan Kadir gecesi bin ay kadar değerlidir.

Mübarek razaman ayın Kur'an'ı Kerim’in nazil olduğu, insanları insan yapan aydır ve tüm bunlar bu mübarek ayın mucizeleri ve uygulamalarıdır.

İnşaallah bu ayın hakkı ile tüm müslümanlar mübarek Ramazan ayının azametini idrak eder ve nefis orucu makamına nail olur, diyoruz.015