Geçen hafta Tacikistan Dışişleri Bakanı Sıraceddin Aslov başkent Duşanba’da düzenlenen uluslararası bir oturumda ülkesinin bazı ortaklarını terörle mücadele konusunda çifte standart davranmaları yüzünden eleştirdi.

Oturumda konuşan Aslov, Tacikistan’ın bazı ortaklarının çifte standartları bölgede terör tehditleri gerçekçi bir şekilde ele alınmasına mani olduğunu belirtti. Aslov, taciristan yakında 2016 ila 2020 yılları arasında terör ve radikalizmla mücadele yönünde yeni milli stratejisini onaylayacağını kaydetti.

Aslov, Tacikistan’ın terörle mücadelede yeni stratejisi gençler ve ergen çocuklarla terör ve radikalizmle ilgili tartışmak üzere oturum düzenlemek gibi dört önemli eksenden oluştuğunu ifade etti.

Tacikistan Dışişleri Bakanı Sıraceddin Aslov, Duşanba yönetimi uluslararası yasalara göre terör ve şiddeti önlemek ve bu afetlerle mücadele etmek için önemli uygulamalara imza attığını ve Tacikistan’da şiddet ve radikalizmi önlemeye çalıştıklarını belirtti.

Tacikistan Dışişleri Bakanı Aslov bu sözleri, Duşanba yetkililerinin itiraf ettiğine göre hali hazırda bin kadar Tacik vatandaş Irak ve Suriye’de çatışmalarda yer aldığı ve 300 kadarı da helak olduğu halde gündeme getiriyor. Yoksulluk, adaletsizlik, özgürlüklerin yokluğu, Tacikistan ve diğer bazı orta Asya ülkelerinde vatandaşların radikal örgütlere doğru çekilmelerine yol açıyor.

Geçen hafta Tacikistan yüksek mahkemesi General Abdulhalim Nazarzade grubuna üye üç kişiyi müebbet ve 23 yıl hapis cezasına çarptı. Mahkemenin kararına göre Sadreddin Nimetov ve Sırac Adinov müebbet hapis ve Emrullah Nurov de 23 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Her üç kişinin Tacikistan savunma Bakanı eski yardımcısı General Abdulhalim Nazarzade’nin örgütüne üye olmak ve geçen Eylül ayında gerçekleşen isyana karışmakla suçlanıyordu.

Tacikistan yüksek mahkemesi şimdiye kadar bu dosyada 6 sanığın hükümlerini medyaya açıklamadı. Söz konusu sanıkların aileleri, Tacikistan yüksek mahkemesi onları aileleri, gazeteciler ve insan hakları örgütleri temsilcileri olmaksızın kapalı kapılar ardında yargıladığını ve kendince cezaya çarptığını belirtiyor

Geçen yılın 4 eylül tarihinde Tacikistan’ın savunma Bakanı eski yardımcısı General Abdulhalim Nazarzade örgütü Tacikistan’da bazı güvenlik merkezlerine saldırdı ve ardından bazı taraftarları ile birlikte Ramit dağlık bölgesine çekildi. General Nazarzade sonunda Tacikistan ordusunun düzenlediği operasyon sırasında öldürüldü. Öte yandan Tacikistan yönetimi bu konudan kendi lehine yararlandı ve başta Tacikistan İslamî hareket partisi olmak üzere tüm muhalifleri çok rahat bir şekilde devre dışı bıraktı. Bu maceradan sonra Tacikistan başsavcılığı İslamî hareket partisi General Nazarzade ile bağlantılı olduğunu ileri sürdü ve partiyi yasaklamanın yanında lideri Muhiddin Kebiri hakkında da tutuklama kararı çıkardı.

Tacikistan ilk kez BM sosyal ve iktisadi konseyi üyeliğine kabul edildi.

Geçen hafta BM genel kurulu teşkilatın 2017 ila 2019 yılları için sosyal ve iktisadi konseyinin yeni üyelerini seçtiği oturumunda Tacikistan oy çoğunluğu ile konseye üye oldu. Konseyin yeni üyelerinin seçildiği oturuma 185 ülke katıldı ve Tacikistan Asya Pasifik grubunda 183 oy kazanarak Çin, BAE ve Güney Kore’yi geride bıraktı ve böylece büyük bir oy oranı ile sosyal ve iktisadi konseye üye oldu. Aynı oylamada Çin 182, BAE 180 ve Güney Kore de 179 oyla bu bölgeden konseyin üyeliğine seçildi.

BM sosyal ve iktisadi konseyi teşkilatın en temel beş erkanından biridir ve BM bildirgesinin 10. Bölümü da bu konseyle ilgilidir. Konsey BM’nin 14 özel ajansının sosyal ve iktisadi işleri ile ilgilenme sorumluluğunu taşıyor. Bu konseyin 54 üyesi bulunuyor ki BM’nin belirlediği 5 büyük coğrafi bölgeye göre ve üç yıllık bir süreliğine BM genel kurulu tarafından seçiliyor. Konseyin temel görevleri yaşam standartlarını yükseltmek, herkese istihdam imkanı yaratmak, iktisadi, sosyal ve sağlık gibi alanlarda ilerleme sağlamak, uluslararası iktisadi meseleler ve sosyal ve sağlıkla ilgili sorunlar için çözüm üretmek, kültür ve eğitim alanlarında işbirliğini kolaylaştırmak ve temel hak ve özgürlüklere ve insan haklarına saygı gösterilmesine katkı sağlamaktır.

Geçen hafta Kazakistan Cumhurbaşkanı Nur Sultan Nazarbayev, Astana yetkililerinden terör ve radikalizmle mücadeleyi şiddetlendirmelerini istedi. Nazarbayev geçen hafta verdiği talimatta Kazak yetkililerden en geç iki ay içinde terör ve radikalizm, uyuşturucu madde kaçakçılığı, illegal silah ticareti ve göçle mücadele yasasını hazırlamalarını istedi. Nazarbayev, Kazak vatandaşların tekfirci radikal terör örgütlerine üyeliğini Kazakistan’a ihanet şeklinde yorumladı ve bu tür insanlara karşı en sert biçimde davranılması gerektiğini, çünkü bunlar Kazakistan’ın bağımsızlığına karşı çıktığını ifade etti. Nazarbayev, Kazakistan’da radikal örgütlerle mücadele için en iyi teçhizatı kullanmak gerektiğini ve hükümet olarak bunu gözetleyeceklerini vurguladı.

Geçen hafta Kazakistan milli güvenlik konseyi bir bildiri yayımlayarak geçen 5 Haziran tarihinde Aktao kentinde gerçekleşen silahlı eyleme katılan tüm isyancıların tutuklandığını duyur. Açıklamada, milli güvenlik konseyinin terör örgütüne karşı uygulamalarının devamında örgütün son üyesinin saklandığı yer tespit edildiği ve bir başka operasyonda da üç kişi daha tutuklandığı belirtildi.

Kazakistan milli güvenlik konseyi yakalanan teröristlerden 5 Haziran’da bir silah mağazasından çalınan iki silah bulunduğunu belirtti. Kazakistan güvenlik yetkilileri Aktao kentinde daha önce de iki sanığın tutuklandığını duyurmuştu.

Geçen hafta Amerika merkezi kuvvetler komutanı General Joseph Leonard Vetel bazı temaslarda bulunmak üzere Özbekistan’ın başkenti Taşkent’e geldi. General Vetel Teşkente gelir gelmez Özbekistan Dışişleri Bakanlığı yetkilileri ile görüştü.  Görüşmede taraflar Özbekistan ve Amerika ilişkilerini ve bazı bölgesel ve küresel meseleleri ele aldı. Görüşmenin ardından Amerikalı General Taşkent’ten ayrılarak Tacikistan’ın başkente Duşanba’ya geçti. General Vetel Duşanba’da da Tacik lider İmamali Rahman ile bir görüşme gerçekleştirdi.

Bölge meseleleri uzmanları, Amerika Afganistan’da geri çekilmek zorunda kalınca orta Asya bölgesindeki askeri üslerini de boşaltmak zorunda kaldı ve şimdi bölge ülkeleri ile askeri işbirliğini uzatmak için sürekli bazı temaslarda bulunuyor.

Geçen hafta Çin Dışişleri Bakanı Yardımcısı Sun Tao üst düzeyi siyasi bir heyet başkanlığında Aşkabat’ı ziyaret etti. Çinli diplomat Aşkabat’ta Cumhurbaşkanı Kurban Kulu Berdi Muhammedov’la görüştü. Görüşmede Çinli diplomat Tao, Pekin yönetimi Aşkabat ile bölgesel ve küresel arenalarda işbirliğini geliştirmek istediğini belirtti.

Görüşmede Türkmen lider Berdi Muhammedov da Aşkabat yönetimi Pekin ile ilişkileri geliştirmeye büyük önem verdiğini belirterek iki ülke arasındaki tarihi ve kültürel ortaklıklardan hareketle pekin ile iktisadi, siyasi, ticari ve kültürel alanlarda uzun vadeli işbirliğini geliştirmek istediklerini ifade etti.

Türkmenistan Cumhurbaşkanı ve Çin Dışişleri Bakanı Yardımcısı Aşkabat görüşmesinde iki ülke ilişkilerinin ufkunu ve çeşitli alanlarda işbirliği zeminini masaya yatırdı. Taraflar iki ülke arasındaki teamüllerin gelişmesinden duydukları memnuniyeti dile getirerek, dünyada küresel kriz devam ettiği bir sırada iki ülkenin ulaştırma ve transit alanlarında işbirliğini geliştirmeye ve özellikle İpekyolu’nu ihya etmeye vurgu yaptı.

Çin özel coğrafi konumu ve orta Asya bölgesi ile komşuluğu ve ayrıca güçlü iktisadi ve sanayi ve yeni teknoloji kapasiteleri sayesinde başta Türkmenistan olmak üzere bu bölgede yer alan cumhuriyetlerle ilişkilerini geliştirmeye çalışıyor. Pekin yönetimi son yıllarda orta Asya ülkelerine bir çok alanda krediler açarak bu ülkelerin kalkınmasında rol ifa etmek istiyor.

Çin yönetimi milyarlarca dolar ödenek tahsis ederek Türkmenistan’dan Çin’e uzanan 7 bin km doğalgaz boru hattını hayata geçirdi. Böylece Türkmenistan – Özbekistan – Kazakistan – Çin doğalgaz boru hattı yılda 40 milyar metreküp doğalgaz kapasitesi ile 2009 yılında adı geçen ülkelerin liderlerinin katıldığı törenle hizmete girdi. Aşkabat yönetimi Aralık 2009’dan beri ise şimdiye kadar tam 138.6 milyar metreküp doğalgazını bu boru hattı üzerinden Çin’e ihraç etti.

Çin Türkmenistan doğalgazının en büyük alıcısı sayılıyor. İki ülke arasında doğalgaz ihracatı üzerine bazı anlaşmalar bulunuyor. Hali hazırda Türkmenistan’da yaklaşık 40 büyük Çinli firma faaliyet yürütüyor. Bu firmalar 70 kadar önemli projeyi uyguluyor.

Geçen hafta Gürcistan Cumhurbaşkanı Georgio Margovilaşvili Avrupa parlamentosu dış ilişkiler komisyonu Başkanı Elmar Bruk’la Gürci vatandaşlara vize uygulamasının kaldırılmasını görüştü.

Fransa’nın Strasburg kentinde gerçekleşen görüşmede Margovilaşvili, Gürcistan’da gelecek parlamento seçimlerinin önemine işaretle bu seçimlerin demokratik bir şekilde yapılması ve ikili işbirliğinin geleceği üzerindeki etkisinin önemine vurgu yaptı.

Bilindiği üzere AB hali hazırda Suriye ve Irak ve Afganistan ülkelerinden sığınmacı akını ile karşı karşıya bulunuyor ve buna göre başka ülkelerin de sığınmacı krizinde sorumluluk üstlenmelerini ve Avrupa ile işbirliği yapmalarını umuyor.

Gürcistan isa 2014 yılında göç yasasını değiştirerek AB kriterlerine uygun hale getirdi.

Geçen hafta Rusya yönetimi AGİT’in Saint Petersburg’da düzenlenmesi planlanan Karabağ zirvesine ve Azeri ve Ermeni liderlerin karabağ münakaşasını çözümleme doğrultusunda görüşmelerine karşı duyarsızlığını eleştirdi.

Moskova yönetiminden Nataşa Rajakoviç, AGİT’in Ermenistan ve Azerbaycan liderlerinin Saint Petersburg zirvesinde bir araya gelmeleri için hiç bir çaba harcamadığını ve bu konuya karşı duyarsız davrandığını belirtti. Rajakoviç, AGİT’in Karabağ zirvesinin düzenlenmesinde hiç bir rol ifa etmediğini ve Azerbaycan, Ermenistan ve Rusya arasında üçlü zirveye karşı da duyarsız olduğunu belirtti.

Karabağ zirvesi 20 Haziran tarihinde Rusya’nın Saint Petersburg kentinde düzenleniyor. Haber kaynakları Rusya, Azerbaycan ve Ermenistan liderleri zirvenin ilk gününde Karabağ münakaşasını ele almaları kararlaştırıldığını belirtmişti, ancak daha sonra Bakü medyası üçlü zirvenin 26 haziran tarihine ertelendiğini duyurdu.015