Geçen hafta Azerbaycan Cumhuriyeti İslam partisinin hapisteki liderinin halefi Dr Muhsin Samedov, Azerbaycan’da yaşayan yahudi azınlığın meclisteki temsilcisi Yuda Abramov’un sözlerini sert bir dille eleştirdi.

İslam partisi yüksek meclisi oturumunda yahudi azınlığın meclisteki temsilcisi Yuda Abramov’un sözlerini sert bir dille eleştiren hüccetülislam Aliyev şu ifadelere yer verdi: Abramov uluslararası siyonizmin temsilen Bakü yönetiminden Azerbaycan cumhuriyetinde şii müslümanların faaliyetini engellemesini istedi. Oysa bundan önce komünistlerin Azerbaycan halkını İslam din ve şii mezhebinden saptırmak üzere sarf ettikleri yetmiş yıllık çaba sonuç vermemişti.

Hüccetülislam İlham Aliyev konuşmasının devamında yahudi parlamenter Abramov’un açıklamasında Azerbaycan Cumhuriyeti halkının manevi değerlerine büyük küstahlık ettiğini, yahudi parlamenter Bakü yönetiminden Azerbaycan cumhuriyetinde şii mezhebini engellemesini  ve Türkiyeli Nurçulara veya Arabistanlı Vahabilere karşı davrandığı gibi şii mezhebine de aynı şekilde davranmasını istediğini kaydetti.

Hüccetülislam Aliyev, Abramov bu işi bir vazifeymiş gibi hükümet yetkililerinin görevi olduğunu iddia ettiğini ki bu da siyonistlerin haddini aştığını ve Azerbaycan cumhuriyetini kendilerinin evi gibi gördüklerini ortaya koyduğunu ifade etti.

Azerbaycan cumhuriyetinde Yahudi azınlığın meclisteki temsilcisi ve Azerbaycan parlamentosu ile korsan İsrail parlamentosu dostluk grubunun eşbaşkanı Yuda Abramov, İlham Aliyev yönetiminden Azerbaycan cumhuriyetinde şii müslümanların faaliyetini engellemesini istemişti.

Yahudi parlementer Abramov’un haddini aşan bu talebi, Azerbaycan nüfusunun %98 kadarını müslümanlar ve yine %86 kadarını şii müslümanlar oluşturduğu halde gündeme geliyor

Azerbaycan Cumhuriyeti’nde İsrailli diplomatların başkent Bakü’de cirit atması ve sağa sola emirler savurması ve ırkçı İsrail’e uşaklık eden bazı Azeri yetkililerin küstahça açıklamaları devam ederken, Bakü medyası korsan İsrail’e ait bazı araçların Azerbaycan’ın işgal altında bulunan topraklarında dolaştığını duyurdu.

Dağlık Karabağ bölgesinde siyonist rejime ait araçların konvoyu İsrail’in şom bayrağını takarak dolaştığını gösteren görüntülerin ve haberlerin yayımlanmasının ardından Azerbaycan Cumhuriyeti Karabağ kurtuluş kurumu siyonist rejimin Bakü büyükelçiliğine itirazda bulundu ve bu konuda açıklama istedi.

Bu arada Bakü yönetimi her zaman yaptığı gibi bu konuda da sessiz kalmayı tercih etti ve bu bağlamda haberlerin kesinleşmesini ve perde arkasında meseleleri halletmeyi bekledi.

Geçen hafta Amerika’nın Azerbaycan büyükelçisi Robert Scuta, Washington yönetiminin Azeri – Ermeni münakaşasının çözümüne destek verdiğini vurguladı.

Geçen hafta Salı günü gazetecilere açıklama yapan Robert Scuda, Amerika yönetimi AGİT’e bağlı Minsk grubuna üye üç ülkeden biri olarak Azerbaycan ve Ermenistan Cumhurbaşkanı ile yeniden müzakere etmeye çalıştığını belirtti.

Amerikalı diplomat Scuda, Karabağ münakaşasının savaşı sürdürmeksizin çözümlenebileceğine inandıklarını vurguladı. Scuda aynı zamanda Amerika yönetimi bu müzakerelerde olumlu sonuçlar elde edebilmek için iki ülkenin Dışişleri Bakanları ile görüşmek üzere harekete geçtiğini iddia etti.

Uzmanlar ise Amerikalı diplomatların Kafkasya bölgesinde daha etkili rol ifa etmek için çaba harcamalarını Azerbaycan cumhuriyetinin Kafkasya bölgesi ve Hazar denizi kıyısındaki stratejik konumu ve gayet tabi bu ülkenin İran ve Rusya’nın komşuluğunda yer alması ve özellikle zengin petrol ve doğalgaz kaynaklarına bağlıyor.

Geçen hafta Ermenistan Dışişleri Bakanı Edvard Nalbandian, Azeri mevkidaşı ile Almanya’nın Hamburg kentinde düzenlenen AGİT Dışişleri Bakanları konseyi zirvesinin kulisinde görüşme önerisini reddetti.

Nalbandian 8 Kasım Salı günü düzenlediği basın toplantısında, AGİT Dışişleri Bakanları konseyi zirvesinin kulisinde Azeri mevkidaşı Elmar Muhammed Yarov’la görüşmeyeceğini belirtti. Ermeni Bakan Nalbandian Ermenistan’ın bu kararı Azerbaycan Cumhuriyeti yetkililerinin davranışlarından kaynaklandığını, bu davranışlar devam ettiği takdirde Erivan yönetimi Hamburg görüşmesine muhalefet edeceğini vurguladı.

AGİT  eşbaşkanları Azerbaycan Cumhuriyeti ve Ermenistan Dışişleri Bakanları Yarov ve Nalbandian’a AGİT Dışişleri Bakanları konseyinin Hamburg’da düzenledikleri zirvenin kulisinde müzakere etmelerini önermişti. Bundan önce Azerbaycan Dışişleri Bakanı Elmar Muhammed Yarov bu öneriyi kabul ettiğini açıkladı.

Öte yandan Kafkasya bölgesi huzura susadığı bir sırada Bakü medyası Ermenistan ordusunun Azerbaycan cumhuriyetine ait olan ve Erivan tarafından işgal edilen topraklarda askeri tatbikat düzenlediğini duyurdu.

APA haber ajansı 8 Kasım günü  Azerbaycan savunma bakanlığından naklen geçtiği haberinde Ermenistan ordusu işgal altındaki Karabağ bölgesinde büyük bir askeri tatbikat başlattığını duyurdu. Haberde tatbikatın Tartar ve Ağdam bölgelerinde düzenlendiği belirtildi.

Öte yandan Bakü yönetimi yetkililerinin özellikle Ermenistan başta olmak üzere dünyanın diğer ülkeleri ile ilişkilerinde göze çarpan hassasiyete karşın haber kaynakları Bakü yönetiminin Erivan’a dolaylı bir şekilde doğalgaz ihraç ettiğinden söz etti.

Bu çerçevede Azerbaycan milli meclisi milletvekili ve iktidar partinin icra sekreteri yardımcısı Siyavuş Nevruzov Ermenistan’da doğalgaz satışı haberini tekzip etti. Nevruzov geçen Pazar günü Bakü’de yayımlanan Musavat gazetesine verdiği demeçte, Bakü yönetimi Güney kafkasya komşuları arasında sadece Gürcistan’a doğalgaz sattığını, bu gazın üçüncü bir ülkeye satışı veya hibe edilmesi ile ilgili karar Tiflis yönetiminin inisiyatifinde olduğunu belirtti.

Azerbaycan milli meclisi milletvekili ve iktidar partinin icra sekreteri yardımcısı Siyavuş Nevruzov açıklamasının devamında, Azerbaycan Cumhuriyeti Ermenistan’a doğalgaz bağışlamadığını, ancak Azerbaycan cumhuriyetinin petrol milli firması Sukar’dan doğalgaz satın alan ve bedelini de ödeyen Gürcistan’ın Bakü doğalgazını Ermenistan’a ihraç ediyor olabileceğini ifade etti.

Nevruzov bu açıklamayı, geçen yılın Kasım ayında Azerbaycan petrol milli firması Başkanı Ronak Abdullayev Bakü’da bir TV kanalına verdiği demeçte, Gürcistan’da camilere, kiliselere ve mabetlere bedava doğalgaz verildiğini açıkladığı bir sarıda yaptı.

Gözlemciler İlham Aliyev yönetimi uluslararası çevrelerin bazı eleştirilerini hafifletmek amacıyla soğuk mevsimde Ermenistan’a dolaylı olarak doğalgaz ihraç etmeye ve böylece uluslararası baskıları hafifletmeye çalıştığını belirtiyor.

Geçen hafta İtalya Dışişleri Bakanı Paolo Gentiloni Gürcistan’a geldi. Gentiloni Güney kafkasya ülkelerine düzenlediği ziyaretinin ilk ayağında Gürcistan’ın başkenti Tiflis’e geldi. Gentiloni Tiflis’te Gürci üst düzey yetkililerle bir araya gelerek ikili işbirliğini görüştü. İtalyan Bakan Gentiloni daha sonra Azerbaycan Cumhuriyeti ve Ermenistan’ı ziyaret etti.

Gerçi İtalya Güney kafkasya ülkeleri ve özellikle Gürcistan’ın en önemli ticari ortağı sayılıyor, fakat bu ziyaret İtalyan bakanın bu bölgeye düzenlediği ilk ziyareti sayılıyor.

Geçen hafta Kazakistan Cumhurbaşkanı Nur Sultan Nazarbayev, teröristlerin orta Asya bölgesine nüfuzu kaygı verici boyutta olmadığını, çünkü bölge ülkelerinin devlet adamları söz konusu terör örgütlerinin her türlü eylemine karşı koymak üzere özel programları gözetlediklerini ileri sürdü.

Yerli ve yabancı basın mensupları ile bir araya gelen Nazarbayev, hali hazırda Irak ve Suriye tekfirci terör örgütleri için güvensiz hale geldiğini ve son dönemde bu örgütlerin Afganistan topraklarına doğru hareketinde şimdiye kadar görülmemiş bir artış kaydedildiğini belirtti.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Nur Sultan Nazarbayev, teröristlerin Afganistan topraklarına gelmeleri komşu ülkeleri nasıl etkileyeceği ile ilgili bir soruya verdiği cevapta, hali hazırda Afganistan’dan bölge ülkelerine yönelik hiç bir ciddi tehlike bulunmadığını, zira orta Asya ülkeleri terörle mücadele için tam hazırlıklı olduklarını ifade etti.

Türkmenistan, Özbekistan ve Tacikistan’ın Afganistan ile ortak sınırı bulunan ülkeler olduğuna işaret eden Nazarbayev, hali hazırda bu ülkelerde tam huzur ve güvenlik hakim olduğunu ve bu ülkelerin her türlü saldırıya karşı tam teyekkuz içinde olduklarını vurguladı.

Kazak liderin bu açıklaması, bağımsız devletler topluluğuna üye ülkelerin orta Asya bölgesinde yaşanan terör olaylarından kurtulmak ve orta Asya bölgesinde terörün hakimiyetini engellemek için bir kaç oturum düzenledikleri bir sırada gündeme geliyor.

Geçen hafta Tacikistan ve Rusya Moskova’nın yeni Jokavaski havaalanından uçak seferlerinin devam etmesi üzerinde anlaşmaya vardı. Rusya’nın TAS haber ajansının 8 Kasım günü geçtiği haberine göre, Rusya ulaştırma bakanlığı Tacikistan yönetimi ile uçak seferlerinin devam etmesi üzerinde mutabakata vardı. Yeni anlaşmaya göre bundan böyle Rus havayolları firmaları her hafta yeni açılan Jokavaski havaalanından Tacikistan’a iki ek uçak seferi yapabilecek.

Rusya ulaştırma bakanlığı yetkilileri hali hazırda Rusya’nın 15 kentinden Tacikistan’a uçak seferleri devam ediyor ki bunlardan 13’ü her hafta başkent Duşanba ve 15’i de Hucent ve bir kaçı da Kulab ve Furkan Tepe kentlerine gerçekleşiyor.

Geçen hafta Tacik gazeteci Ahmet İbrahim Suud rejimini Rusya ve Tacikistan arasında uçak seferleri üzerindeki anlaşmasının baş etkeni niteledi. Ahmet İbrahim, Rusya yönetiminin Tacikistan’a uçak seferlerini durdurma tehdidine işaret ederek, bu anlaşmazlık Moskova yönetiminin Duşanba ile Riyad arasındaki işbirliğinden duyduğu hoşnutsuzluktan kaynaklandığını belirtti.

Rusya ulaştırma bakanlığı geçen Ağustos ayında yayımladığı bir açıklamada, Tacikistan havayolları firmaları yetkilileri Moskova ile koordinasyon sağlamadan Moskova’nın yeni Jokavaski havaalanından uçak seferleri meselesini 8 Kasım 2016’ya kadar halletmedikleri takdirde iki ülke arasında uçak seferleri durdurulacağı tehdidinde bulunmuştu.

Tacik uzman Ahmet İbrahim Rusya yönetimi Tacikistan’ın ABD’nin yakın müttefiki olan Arabistan ile işbirliğinden şiddetle rahatsızlık duyduğunu vurguladı.

Geçen hafta Çin parlamentosu Tacikistan ile suçluları karşılıklı iade anlaşmasını onayladı. Çin temsilciler meclisi 24. Oturumunda bu anlaşmayı onayladı. Çin ve Tacikistan 2014 yılının Temmuz ayında suçluların karşılıklı iade anlaşması üzerinde müzakere etmeye başladı ve aynı yılın 13 Eylül tarihinde Duşanba’da ilgili anlaşma taraflarca imzalandı.

Çin Dışişleri Bakanı Yardımcısı Duşanba yönetimi ile imzalanan anlaşmayı Çin temsilciler meclisine sunduğu sırada yaptığı açıklamada, bu belgenin onaylanması iki ülke arasında güvenlik işbirliği, terör ve uyuşturucu madde kaçakçılığı ve organize suçlar ve mafya çeteleri ile mücadele bakımından büyük önem arz ettiğini ifade etti.

Bundan önce Çin güvenlik güçleri Tacikistan yönetiminin talebi üzerine bazı Tacik vatandaşları terör ve radikalizm suçlaması ile tutuklayarak Tacikistan başsavcılığına teslim etmişti. Ancak Çin’de uyuşturuca madde kaçakçılığı yapmak suçundan tutuklanan bazı Tacik vatandaşlar Duşanba yönetiminin iade talebine rağmen Çin’de infaz edildi.

Geçen hafta Tacikistan parlamentosu Cumhurbaşkanı İmam Ali Rahman’a hakaret veya aşağılama suçları için ağır cezaları içeren yasa tasarısını onayladı. Tacikistan parlamentosu geçen hafta yaptığı açıklamada, bu ülkenin Cumhurbaşkanı hakkında kötü söz sarf edenleri Tacikistan ceza yasasının 137. Maddesine göre beş yıl hapis cezası beklediğini belirtti.

Tacikistan parlamentosu geçenlerde bir yasa çıkararak Cumhurbaşkanı İmam Ali Rahman’a bağımsız Tacikistan kurucusu ünvanını erdi. Rahman’a geçen yılın Kasım ayında da milletin öncüsü ünvanı verilmişti.

Geçen hafta Tacikistan gazetecilik örgütleri Duşanba yönetiminden bağımsız medya organlarının faaliyetlerinin kısıtlanmasını engellemesini istedi. Söz konusu örgütler bir bildiri yayımlayarak bağımsız bir dergi olan Negah dergisinin yayınının kesilmesinden duydukları kaygıyı dile getirerek Tacikistan’da halkı bilgilendirme ortamı daha da kısıtlandığını ve medya organları arasındaki rekabet de azaldığınıbelirtti.

Tacikistan’ın bağımsız gazetecileri bildiride Negah dergisinin yayınının kesilmesi bu ülkenin bağımsız medya iddiasına uluslararası platformlarda zarar verdiğini kaydetti.

Geçen hafta Negah dergisinin genel yayın yönetmeni Feridun Rehneverd, faaliyetlerini sürdürmek için yapıcı şartların yokluğu yüzünden derginin yayını durdurulduğunu açıkladı. Negah dergisi Tacikistan’da yönetimi eleştirileri ile bilinen bir dergiydi.

Ve son olarak geçen hafta IMF Kasm ayı raporunda Özbekistan’ın cari yılda iktisadi büyüme endeksini %5.6 olarak açıkladı. IMF Özbekistan’ın ekonomik büyüme endeksi hakkındaki bu tahmininden başka bu ülkenin önümüzdeki yılda enflasyon oranını da %11 olarak açıkladı.

Ancak Özbekistan yönetimi geçenlerde hükümet olarak bazı tedbirleri uygulamaya ve bu ülkenin gayri safi milli hasılasını %8.1 seviyesine yükseltmeye çalıştıklarını açıkladı.

Özbekistan devleti eski sovyetler birliğinden bağımsızlığını kazandıktan sonra iktisadi sorunları ile baş edebilmek ve dünya piyasalarına açılabilmek için başta tarım alanı olmak üzere çeşitli iktisadi alanlarda büyük programları gündemine aldı.

IMF daha önceki raporunda önümüzdeki iki yılda orta Asya cumhuriyetleri arasında en büyük gayri safi milli hasıla oranı %6 ile Özbekistan’a ait olacağını açıklamıştı.