Geçen hafta Kazakistan yerel yetkilileri toplumda geleneksel olmayan dini tarikatların yayılmasından kaynaklanan zararları hafifletmek için yurt dışında dini ilimler merkezlerinde eğitim gören Kazak öğrencileri geri çağırıyor.

Kazakistan’ın Jambol eyaleti savcılığı gençler ve din adlı bir proje çerçevesinde yurt dışında dini ilimler merkezlerinde eğitim gören Kazak öğrencileri geri getirmeye başladı. hali hazırda Jambol eyaletinden 23 genç başka ülkelerde dini ilimler üzerine eğitim alıyor, ancak Kazakistan toplumu açısından söz konusu dini ilimler merkezlerinin din hakkındaki görüşü geleneksel olmayan bir görüş telakki ediliyor ve bu yüzden bu insanların eğitimlerini tamamladıktan sonra yurda dönüşü yıkıcı dini düşünceleri yaygınlaştırma riskini arttırıyor.

Kazakistan’ın Jambol eyaletinde gençler ve din projesi çerçevesinde şimdiye kadar 11 Kazak öğrenci yurt dışındaki dini ilimler merkezlerinden geri getirildi ve bazıları için Kazakistan üniversitelerinde  eğitimlerine devam etme şartları hazırlandı ve bazılarına da iş önerildi.

Kazakistan yerel yetkilileri bu projenin sayesinde ülkelerinde geleneksel olmayan dini tarikatların yaygınlaşmasından kaynaklanan tehlikeyi azaltmayı umuyor.

Aslında Kazakistan diyanet işleri devlet komisyonu üç yıldır yurt dışında dini ilimler merkezlerinde eğitim gören vatandaşlarını geri getirmek için çaba harcıyor. Söz konusu komisyonunun raporuna göre Kazak gençler dini eğitim almak üzere sırasıyla Mısır, Arabistan ve Pakistan’a gidiyor.

Bu durum, cari yılın Haziran ayında Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te düzenlenen Orta Asya ve internet yönetimi başlıklı oturumda Kazakistan’ın uluslararası stratejik etüt merkezi uzmanı Rafael Ragazinski, orta Asya ve kafkasya bölgelerinde yer alan ülkelerden 6 bin vatandaş Irak ve Suriye’de radikal örgütlerin saflarında yer alarak çarpıştığını belirttiği bir sırada gündeme geliyor.

Öte yandan Kazakistan Cumhurbaşkanı Nur Sultan Nazarbayev Batılı devletlerin başta Kazakistan olmak üzere doğulu ülkelere Batı tarzı demokrasi düzenini dayatmaları asla mümkün olmadığını açıkladı. Kazak lider Nazarbayev, Kazakistan Cumhuriyeti Rusya ve ardından sovyetler birliğinin bir parçası olarak uzun yıllar liberal düzeni tecrübe edemediğini ve Kazakistan toplumunda bir kaç kuşak özel mülkiyet ve serbest piyasa ekonomisini yanlış telakki ederek her şeyin devlet tarafından kontrol edilerek yönetilmesi gerektiğini inandığını vurguladı.

Amerika’nın tüm dünyayı kendi yöntemiyle demokratikleştirmeye çalıştığını anlayışla karşıladığını belirten Nazarbayev şöyle devam etti: Biz de tüm dünyada demokrasi inşa edilmesini destekliyoruz, ancak başta Kazakistan olmak üzere Asya ülkelerinde Batı tarzı demokrasiyi uygulamak kabul edilemez. Asya ve İslam ülkeleri toplumları tarihi ve kültürel ve aile ilişkileri ve diğer sosyal ve kültürel meselelerin açısından Batılı toplumlardan çok farklıdır ve bu farklılığın kabul edilmesi gerekir.

Geçen hafta Kazakistan’ın Aktobe kentinin Ensar rehabilitasyon merkezi Başkanı Asger Sabedin selefilik adında yıkıcı virüs ülkesinin bazı güvenlik yetkililerine bulaştığını ve hapse atılmalarına sebebiyet verdiğini belirtti.

Dini radikalizm ideolojisinin yaygınlaştırılmasını önleme başlıklı konferansta konuşan Ensar rehabilitasyon merkezi Başkanı Asger Sabedin selefiliği hatta ülkenin güvenlik yetkilileri karşısında aciz olan bir virüse benzetti. Sabedin terörist ve radikal örgütlerin üyeleri veya taraftarları ile karşılaşan her insan bu ölümcül virüse yakalanabileceğini kaydetti.

Sabedin, radikal selefi örgütleri nve Batı Kazakistan’da faaliyet yürüten Hizbul Tahrir örgütü üyeleri ilkin gençleri kültürel kimliklerinden uzaklaştırdığını ve ardından onları radikal bir güce dönüştürdüklerini, bu yüzden bu insanlar geleneksel olmayan dini tarikatların ideolojilerinden etkilendiklerini ve artık toplum kavramlarına veya vatanseverlik gibi duygulara asla değer vermediklerini ifade etti.

Geçen hafta Özbekistan merkezi seçim komisyonu Başkanı Mirza Uluğbeyk Abdusselamov, cumhurbaşkanlığı seçimlerinde erken oy kullanma günlerinin ilk gününde 5 bin 964 seçmen seçim merkezlerine gelerek gözetledikleri adaylarına oy verdiğini açıkladı.

Özbekistan merkezi seçim komisyonu Başkanı Mirza Uluğbeyk Abdusselamov, seçim kanununa göre çeşitli nedenlerden ötürü seçim günü seçim merkezlerine gelerek oy kullanamayan seçmenlerin seçimlerin yapıldığı günden önce belirlenen günlerde oylarını kullanabildiklerini kaydetti. Abdusselamov, hal hazırda Özbekistan cumhurbaşkanlığı seçimleri için Özbekistan’da 9 bin 381 seçim merkezi ve yurt dışındaki temsilciliklerde de 44 merkez belirlendiğini ve toplam 21 milyon 435 bin seçmen istedikleri adaya oy verebileceklerini belirtti.

Özbekistan merkezi seçim komisyonu cumhurbaşkanlığı seçimleri için Özbekistan demokratik parti adayı Server Atamuradov, Özbekistan liberal demokrat arti adayı Şevket Mir Ziyayev, Özbekistan demokratik halk parti adayı Hatem Can Ketmanov ve sosyal demokrat parti adayı Neriman Ömerov’un aday olduğunu ve komisyona baş vurarak kayıt yaptırdığını açıkladı.  Özbekistan cumhurbaşkanlığı seçimleri 4 Aralık 2016 Pazar günü düzenleniyor ve adı geçen dört partinin cumhurbaşkanlığı koltuğu için yarışmaları bekleniyor.

Geçen hafta Rusya ve Özbekistan savunma bakanları 2017 yılında askeri işbirliği anlaşması imzaladı. Rusya savunma Bakanı General Sergei Şoygo, Özbekistan savunma Bakanı General Kabil Berdiyev’la bir araya gelerek iki ülkenin 2017 yılında askeri ve teknik işbirliğini geliştirmek ve askeri kurumları arasında karşılıklı işbirliği yapmak üzere askeri anlaşma imzaladı.

Rusya savunma Bakanı General Şoygo anlaşma hakkında yaptığı açıklamada, anlaşmanın Özbekistan silahlı kuvvetlerinin donatılması ile ilgili meseleleri hemen çözümleyeceğini ve savaş gücünü arttıracağını belirtti. General Şoygo, anlaşmanın ilk aşaması Rusya ve Özbekistan’ın askeri güvenliğini temin eden ortak uygulamalar ve iki ülkenin silahlı kuvvetlerinin askeri potansiyellerini geliştirme  ve askeri kadroların hazırlık seviyesini arttırma vee askeri ve teknik işbirliği alanlarıyla ilgili olduğunu vurguladı. Rus Bakan ayrıca bu alanlardan başka ileriki aşamalarda da Özbekistan silahlı kuvvetlerini Rusya gelişmiş askeri teçhizatları ve silahları da donatarak 2020 yılına kadar modernize etmeyi amaçladıklarını ifade etti.

Özbekistan savunma Bakanı Kabil Berdiyev de Rusya Özbekistan’ın temel stratejik ortağı olduğunu, iki ülkeyi bir çok ortak yönler birbirine bağladığını ifade etti Özbekistan savunma Bakanı Berdiyev ayrıca iki ülkenin askeri işbirliğinin özellikle 2017 yılından itibaren gelişeceğini vurguladı.

Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman geçen hafta Kazakistan Dışişleri Bakanı İdrisov’la bölgenin ve dünyanın son durumunu ve özellikle Afganistan’da güvenlik ve istikrar meselesini ve bu ülkelerin sınırlarında güvenliği takviye etmeyi görüştü. Rahman ve İdrisov görüşmede Tacikistan ve Kazakistan arasında BM gibi uluslararası platformlarda ve bölgesel kurumların çerçevesinde çok yönlü işbirliğini ele aldı.

Görüşmede taraflar ayrıca Afganistan’da siyasi, iktisadi ve sosyal istikrara yardımcı olunması gerektiğini belirterek, bölge ülkelerinin Afganistan ile ticari ve iktisadi ilişkilerini geliştirmeleri ve bu ülkenin enerji ve ulaştırma altyapılarını inşa etme sürecine yardımcı olmaları gerektiğini vurguladı.

Rahman ve İdrisov görüşmede doğal afetlerden ve iklim değişikliğinden kaynaklanan tehlikeleri hafifletmek gibi bölgesel ve küresel meselelerin hakkında görüş alış verişinde bulundu.

Geçen hafta Rusya savunma Bakanı General Sergei Şoygo Moskova’da  Tacikistan savunma Bakanı Şir Ali Mirza ile görüşmesinde, Tacikistan’ın gelecek yıl Rusya’dan bölgede istikrarın temin edilmesi yönünde kullanacağı yüklü miktarda havacılık alanıyla ilgili teknoloji alacağını açıkladı. Rus Bakan Şoygo Moskova ve Duşanba seneye bu alanın yanı sıra silah ve askeri teçhizat teslimatı alanında da işbirliğine başlayacaklarını, Rusya 2017 yılında Tacikistan’a çok sayıda askeri uçk ve helikopter teslim edeceğini ifade etti. General Şoygo ayrıca Rus subayların ve askeri uzmanların Tacik subayları ve askeri uzmanları eğiteceğini belirterek, şimdiye kadar bin kadar Rus uzman tacikastan’a gönderildiğini ve bu süreç gelecekte de devam edeceğini vurguladı

Afganistan’da tekfirci IŞİD terör örgütü ve diğer bazı terör örgütlerinin türediğine işaret eden General Şoygo, Rusya ve Tacikistan her zamanki gibi uluslararası terörizmle mücadelelerini sürdüreceklerini kaydetti.

Geçen hafta 71. Bağımsız devletler topluluğu savunma bakanları konseyi zirvesi Moskova’da gerçekleşti. Zirveye Tacikistan savunma Bakanı Şir Ali Mirza da katıldı.

Geçen hafta Kazakistan, Kırgızistan, Çin ve Rusya ordularının altı günlük ortak askeri tatbikatı Çin’in Sin Kiang eyaletinde başladı. Rusya merkezi bölge kuvvetleri komutanı yardımcısı Yereslav Raşupkin, dört ülkenin askeri birlikler ortak tatbikatını dağlık alanda başladıklarını açıkladı. Rus komutan askeri tatbikat dağlık alanlarda ateş, çevik kuvvetlerin etkinliğini geliştirmek, ateş gücü maharetini arttırmak havan topu ve füze ateşi yapmak gibi alıştırmaları kapsadığını vurguladı.

Söz konusu ülkelerin ortak askeri tatbikatı ilk kez 2003 yılında Kazakistan ve Çin eğitim üslerinde düzenlenmişti. Bu tatbikata Özbekistan dışında beş üye ülke katıldı. Çin, Rusya, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan vee Özbekistan Şanghay işbirliği teşkilatı ŞİT üyesi ülkelerdir. Hindistan, Pakistan, İran ve Moğolistan ise gözlemci olarak katılıyor.