Geçen hafta Azerbaycan cumhuriyetinde bazı şii müslümanlara verine ağır hapis cezasının ardından, Nardaran olaylarının ikinci dosyasına bakan Bakü ağır ceza mahkemesinin duruşmaları Pazar günü başladı.

Azerbaycan Cumhuriyeti Müslümanlar birliği hareketi Başkan yardımcısı Hac Elçin Kasımov ve hareketin 11 üyesi duruşmanın başında kendilerine yöneltilen suçları reddederek bu suçlamaların uydurma olduğunu belirttiler.

Azerbaycan Cumhuriyeti Müslümanlar birliği hareketi Başkan yardımcısı Hac Elçin Kasımov, iktidar yetkilileri dua karşısında aciz olduklarını, her şey düzeleceğini, şimdiki çağımız İmam Zaman –s– çağı olduğunu, er geç tüm ülkelerde hak ve adalet sağlanacağını belirtti. Duruşmaya katılan seyircilere hitap eden Kasımov sözlerini şöyle sürdürdü: Ne mutlu size ki hakkı savunanların mahkemesine katılıyorsunuz. Bizim hakkımızda zerre kadar üzülmeyin. Asıl Azerbaycan Cumhuriyeti milleti için üzülün. Aç ve evsiz barksız için üzülün.

Sanıklardan Ramil Aliyev de şöyle konuştu: içişleri bakanlığı organize suçlarla mücadele idaresi hakkı göremiyor. Biz Azerbaycan cumhuriyetinde demokrasi olsun istiyoruz. Rabbim bunları cezalandıracaktır. Azerbaycan cumhuriyetinin Nardaran kentinde yaşanan olayların ardından bu ülkenin Hazar denizinde Güneşli petrol sahasında bulunan bir petrol platformunda yangın faciası yaşandı. Allah teala Bakü yetkililerini çok gönül bağladıkları bir yerden cezalandırır.

Sanıklardan Vesal Alış da şu savunmayı yaptı: hükümet Azerbaycan Cumhuriyeti milletini ölüme doğru sürüklüyor. Ancak iktidardaki makamların sonu, milli güvenlik bakanlığı yetkililerinin sonu gibi olacaktır. Azerbaycan Cumhuriyeti milli güvenlik bakanlığı yetkilileri, milli güvenlik eski Bakanı Eldar Mahmudov görevden alındıktan sonra hepsi tutuklandı ve çok ağır suçlarla suçlanarak hepsi hapse atıldı.

Geçen hafta Azerbaycan milli parlamentosunun küstah milletvekili Kudret Hasan Kuliyev’in İran’a yönelik haddini aşan ilkesiz sözleri bu ülkede sert tepkilere neden oldu. Kuliyev’in küstahça açıklamasının ardından Azerbaycan Cumhuriyeti siyaset meseleleri uzmanı ve üniversite öğretim üyesi Zerdüşt Alizade, Azeri bazı parlamenterlerin İran’a yönelik asla makul olmayan tehditlerini hayretle karşıladığını açıkladı. Alizade, Kuliyev’in “İran Azerbaycan cumhuriyetine saldırırsa kendisi haritadan silinir” ifadesine gösterdiği tepkide, bu sözün karşısında hayrete düştüğünü itiraf etmek istediğini kaydetti. İran’ı tehdit etmeye hakim olan mantıkla alay eden Alizade, bu sözün mantığı karşısında söyleyecek söz bulamadığını ve kafası bu sözleri yorumlamak ve mantığını anlamaktan aciz kaldığını, bu acizliğini itiraf etmek istediğini vurguladı.

Azerbaycan Cumhuriyeti meclisinde Bakü yönetimine yakınlığı ile bilinen Kudret Hasan Kuliyev, İran’a yönelik yaftalarını tekrarlayarak mecliste yaptığı konuşmada İran İslam cumhuriyetini tehdit etti. Kuliyev siyonist rejim İsrail Başbakanı Netanyahu’nun geçenlerde Bakü’ye yaptığı ziyaretinin etrafında yaşanan tartışmalara işaretle, eğer İran Azerbaycan cumhuriyetine saldıracak olursa İran’ın kendisi haritadan silineceğini ve yerine beş yeni ülke kurulacağını iddia etti.

Azeri parlamenterin haddini aşan bu sözleri, İran İslam Cumhuriyeti sürekli başta Azerbaycan Cumhuriyeti olmak üzere komşuları ile iyi komşuluk ilkesi çerçevesinde siyasi ve iktisadi ilişkilerini geliştirmeye vurgu yaptığı ve hiç bir zaman komşularını saldırmakla tehdit etmediği halde gündeme geliyor. Yine Azeri parlamenterin bu mantıksız ve haddini aşan sözleri, son aylarda iki ülkenin üst düzey yetkililerinin karşılıklı ziyaretleri sırasında onlarca ikili işbirliği belgesi imzalandığı ve Tahran ve Bakü arasında siyasi, iktisadi ve kültürel ilişkilerin geliştiği halde gündeme geliyor.

Öte yandan Azerbaycan cumhuriyetinin küstah parlamenteri Kudret Hasan Kuliyev’in sözlerine tepki İslamî şura meclisi Tebriz milletvekili Muhammed İsmail Saidi’den geldi. Saidi Kuliyev’in sözlerine gösterdiği tepkide, Azerbaycan Cumhuriyeti sınırlarının ötesinde sorun yaratmak yerine Karabağ münakaşasını çözümlemesi daha isabetli bir hareket olacağını belirtti. Tebriz milletvekili Saidi, eğer Bakü yönetimi bu kadar güçlü ise, neden şimdiye kadar Azerbaycan cumhuriyetinin işgal edilen topraklarından bir karışını bile işgalcilerin elinden kurtaramadığını sormak gerektiğini vurguladı. Saidi ayrıca İranlı Azeri vatandaşların tarih boyunca uygulamaları ile her zaman milli vahdetten yana olduklarını ortaya koyduklarını ve milli vahdet Azeri halkının olmazsa olmaz ilkelerinden biri haline geldiğini ifade etti.

Geçen hafta Ermenistan’ın başkenti Erivan’da üst rütbeli bir Rus subayın cenazesi bulundu ve ölümünün sebebini bulmak üzere geniş çaplı araştırma başlatıldı. Erivan polisi olayla ilgili yaptığı açıklamada, Rusya ordusundan 45 yaşındaki yarbayı Viktor Emiliyanov’un cenazesi Erivan’ın Drujba hotelinde bulunduğunu belirtti.

Rusya medyası Erivan polis şefi yardımcısı Artak Pogusiyan’dan naklen, Emiliyanov’un cenazesi geçen Pazartesi günü Drujba hotelindeki odasında bulunduğunu, kriminal ekipleri ölümün nedenini araştırdıklarını duyurdu.

Yarbay Emiliyanov Ermenistan’ın Giyumeri bölgesinde bulunan Rus askeri üssüne bağlı askeri bir kurumun kurmay yarbayı olarak görev yapıyordu. Söz konusu Rusya’nın askeri üssü 1995 yılında Ermenistan topraklarında kurulmuş ve içine bir kaç savaş uçağı ve askeri helikopter ve askeri personel yerleştirilmişti.

Geçen hafta Türkmenistan yönetimi İran ile imzaladığı doğalgaz anlaşmasına aykırı hareket etti ve İran’a ihraç ettiği doğalgazı aniden kesti. İran ve Türkmenistan arasında doğalgaz anlaşmazlığı derin maziye dayanıyor. Bu macera ilk kez 2007 yılının kış aylarında başladı. o yıl İran’ın 20 eyaletini beklenmedik aşırı soğuk bastı ve bu da doğalgaz basıncının düşmesine yol açtı. Aynı yılda Türkmenistan doğalgaz fiyatını 9 kat arttırdı ve 40 dolardan 360 dolara yükseltti. Aynı mesele 2008 yılında yine tekrarlandı, oysa dünya piyasalarında doğalgaz fiyatlarının düşmesi ile beraber Türkmenistan’ın İran’a ihraç ettiği doğalgazın fiyatı da düşmesi gerekiyordu, ama böyle olmadı.

Türkmenistan ile imzalanan doğalgaz anlaşmasının üzerinden 19 yıl geçiyor. Bu süre içerisinde Türkmenistan doğalgaz fiyatlarının artışını bahane ederek özellikle kış mevsimleri başta olmak üzere bir çok kez İran’ı doğalgaz ihracatını kesmekle tehdit etti ve zaman zaman bu tehdidini de uyguladı.

İran doğalgaz milli firması, Türkmenistan’ın İran’a ihraç ettiği doğalgazı kesmesi yüzünden bir bildiri yayımladı.

Bildiride, İran Türkmengaz firmasına tüm borçlarını ödediği, ancak anlaşmada hatta ödeme yapılmadığı takdirde bile Türkmen tarafın doğalgaz sevkiyatını durdurmaya hakkı olmadığı belirtildiği ifade edildi.

İran doğalgaz milli firması, şimdi bu anlaşmazlığın çözümlenmesi için uluslararası tahkime başvuracaklarını belirtti.

Bildiride ayrıca Türkmengaz firmasının uluslararası ticarette asla güvenilir bir firma olmadığı anlaşıldığı vurgulandı.

Geçen hafta Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisiyan ve savunma Bakanı Vigen Sarkisiyan yeni miladi yıla girildiği sıralarda işgal altındaki Karabağ bölgesini ziyaret etti. Ziyaretin amacı Tavus eyaletinde ve Ermenistan’ın bu eyaletteki sınırlarında konuşlanan Ermeni güçlerin 29 Aralık 2016’da yaşanan bazı çatışmaların ardından durumunu inceleme şeklinde açıklandı.

Ermeni lider Sarkisiyan ve beraberindeki heyet bu bölgede mevzilenen Ermeni askerleri görev başında ziyaret ederek yeni yıllarını kutladı.

Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mir Ziyayev 2017 yılını “insanlarla diyalog ve insanın çıkarları” yılı olarak adlandırdı. Özbek lider Şevket Mir Ziyayev Cumartesi günü Özbekistan halkının yeni miladi yılını kutladığı mesajında hükümetin temel görevi bu ülkede yaşayan çeşitli etnik grupların arasında barış, huzur ve hoşgörü atmosferini pekiştirmekten ibaret olduğunu belirtti. Mir Ziyayev Özbekistan’ın 25. Bağımsızlık yıldönümünün kutlandığı 2016 yılını tarihi bir yıl niteledi ve bu yılda Özbekistan milletinin çeşitli kesimleri ve özellikle Özbek sporcuların Rio olimpiyat ve paralimpik oyunları sırasında büyük başarılar elde ettiklerini vurguladı.

Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mir Ziyayev 2017 yılını “insanlarla diyalog ve insanın çıkarları” yılı olarak adlandırdığını, zira insaniyetin insan yaşamında en önemli ilke olduğunu ifade etti.

Geçen hafta Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman, geçenlerde başkent Duşanba’da düzenlenen Tacikistan ve Özbekistan iktisadi ve ticari ortak işbirliği komisyonu üyelerine katılan yetkililerle görüşmesinde Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mir Ziyayev’i ülkesine davet ettiği resmi mektubunu Özbekistan Başbakan yardımcısı ve ortak komisyonun özbek eşbaşkanı Rüstem Azimov’a teslim etti.

Özbekistan ve Tacikistan yönetimleri ikili işbirliğini geliştirme çerçevesinde havacılık alanında işbirliğini geliştirmenin yanı sıra iki ülke arasında yolcu uçaklarının karşılıklı seferlerinin yeniden başlatılması, iki ülke vatandaşlarının karşılıklı ziyaretlerinin kolaylaştırılması demiryolu taşımacılığı ve transitinde tarifelerin düşürülmesi yaz ve kış mevsimlerinde elektrik alış verişine yeniden başlanması, kara nakliyatın yeniden başlatılması, gümrük kurumlarının yanı sıra kültürel ve turizm kurumlarının işbirliğinin geliştirilmesi ve iki ülke arasında sınır anlaşmazlıklarının çözümlenmesi gibi önemli konuları ele alıyor.

Geçen hafta Özbekistan yönetimi 2017 yılının başlarında Tacikistan’ın başkenti Duşanba’da bu ülkede üretilen otomobillerin ve diğer çeşitli sanayi ürünlerinin sergilendiği ilk büyük sanayi fuarının açılışı gerçekleşeceğini duyurdu. Bu fuar son 26 yılda Özbekistan’ın Tacikistan’da açtığı ilk özel fuar sayılıyor.

Aslında Taşkent ve Duşanba arasında yaşanan siyasi ihtilafların yüzünden Özbekistan ve Tacikistan arasındaki ticaret hacmi 2000 yılında 500 milyon dolardan 2015 yılında sadece 12 milyon dolar seviyesine geriledi. Şimdi Özbekistan’ın eski lideri İslam Kerimov’un vefatı ve Taşkent’te yeni yönetimin işbaşına gelmesinden sonra iki ülke arasındaki ilişkilerin düzelmeye başladığı gözleniyor.

Geçen hafta İran’ın Tacikistan büyükelçisi Hüccetüllah Figani, İran’ın Tacikistan’a yaptığı ihracatının %80 kadarını petrol dışı ürünleri olan inşaat malzemeleri, halı, ilaç, gıda maddeleri gibi ürünler oluşturduğunu açıkladı.

Büyükelçi Figani muhabirimize yaptığı açıklamada her yıl İran’dan Tacikistan’a 200 ila 300 milyon dolar ürün ve hizmet ihraç edildiğini belirterek, Tacikistan su kaynakları zengin olan bir ülke olduğunu, geçenlerde de Tacik yetkililerin İran’dan petrol ürünlerini demiryolu üzerinden ithal etme talebini gündeme getirdiklerini kaydetti. Büyükelçi Figani, Tacikistan ile ilişkilerin İran için özel önem arz ettiğini bu ilişkilerin son 25 yılda engebeli bir süreci geride bırakmasına karşın iki tarafın ikili ilişkileri geliştirmek istediklerini vurguladı.

11. İran ve Tacikistan karma ekonomik komisyonu oturumuna temas eden büyükelçi Figani, bu oturumda iki tarafın geniş iktisadi teamülüne ve ikili ilişkilerin geliştirilmesine vurgu yapıldığını ifade etti.

Bakan Figani ayrıc Tacikistan’dan İran’a su intikali üzerinde çalışmaların yürütüldüğü ortak projelerden biri olduğunu, İran Tacikistan’ın enerji ihtiyacının bir bölümünü karşılamanın bedeli olarak bu ülkeden İran’da ihtiyaç duyulan suyun bir bölümünü kaşılamanın mümkün olduğunu vurguladı.