Ortadoğu gelişmeleri
Geçen hafta Ortadoğu bölgesi yine bir çok önemli gelişmelere sahne oldu.
Ancak Cenevre 6 müzakerelerinin sonuçsuz noktalanması, Amerika’nın Ortadoğu bölgesine saldığı teröristleri ve Arap hamilerini destekleme politikasını sürdürmesi, Irak’ın iç gelişmeleri ve Yemen savaşında son durum geçen hafta bölge gelişmeleri arasında ön plana çıkan gelişmelerdi.
Geçen hafta Suriye krizinin ele alındığı BM gözetimindeki Cenevre 6 müzakereleri Salı günü başladı ve Cuma günü de sona erdi. Cenevre 6 müzakerelerinde terörle mücadele, hakimiyet, anayasa ve seçimler gibi dört temel gündem maddesi ele alınmasına karşın müzakerelerin esas odaklandığı konu, Suriye’nin gelecek anayasasıydı, gerçi müzakereler hiç bir somut sonuca ulaşmadan sona erdi.
Gerçekte Cenevre 6 müzakerelerinin en önemli getirisi, BM ve Suriyeli tarafların arasında uzmanlık oturumlarının düzenlenmesine zemin hazırlanması ve tarafların anayasa ve diğer yasal konuların üzerinde müzakere etmeleriydi. Gerçi bu turda da Suriyeli muhaliflerin müzakere sürecini baltalamaları devam etti. Bu bağlamda sözde özgür Suriye ordusu adlı terör örgütüne bağlı 8 silahlı örgüt Cenevre’ye gelen esas müzakereci heyetine katılmalarını geçen Perşembe günü askıya aldı. Söz konusu 8 silahlı örgüt müzakerelerde referansın belirsizliği, karar alma konusunda sergilenen acziyet ve müzakerelerin belli bir stratejisi olmaması gibi durumları müzakerelere katılmayı askı alma kararlarının gerekçesi olarak ileri sürdü.
Öte yandan Cenevre 6 müzakerelerini etkileyen bir başka gelişme, Amerika’nın başını çektiği sözde IŞİD karşıtı ittifakın IŞİD teröristlerini bırakıp geçen Perşembe günü Suriye ordusunun mevzilerine saldırmasıydı.
Suriye’nin BM daimi temsilcisi ve Cenevre müzakerelerine katılan heyetin Başkanı Beşar Caferi Amerika’nın bu cinayetine gösterdiği tepkide, Suriye ordusuna bağlı birliklere yapılan saldırıyı devlet terörü mısdakı niteledi.
Amerika yönetimi genelde Ortadoğu bölgesi ve özelde Fars körfezi bölgesine yönelik özel yaklaşımını yeni Başkan Donald Trump döneminde de sürdürdüğü anlaşılıyor. Bu özel yaklaşım Amerika’nın Fars körfezi bölgesinde yer alan Arap emirliklere askeri ve güvenlik anlaşmaları ve silah satışı anlaşmaları ve yine bölgeye saldığı terör örgütlerini destekleme politikaları çerçevesinde devam ediyor.
Amerika savunma bakanlığı Pentagon geçen hafta BAE ile yeni bir savunma işbirliği anlaşması imzaladıklarını ve yeni anlaşma 1994 yılında Amerika ile BAE arasında imzalanan askeri işbirliği anlaşmasının yerine geçeceğini açıkladı. Amerika ile BAE arasında 1994 yılında imzalanan ikili anlaşma iki ülke arasında geniş çapta askeri ve güvenlik ilişkilerinin kurulması ve Amerikalı askerlerin BAE’indeki Zafare hava üssü gibi askeri üslerinde bulunmasına zemin oluşturmuştu.
Öte yandan Kuveyt’te yayımlanan Elray dergisi de bu ülkenin Amerika’nın Lockhid Martin firmasından yeni silahlar satın aldığını duyurdu. Dergi iki ülke arasında imzalanan anlaşmaya göre Kuveyt devleti Amerika’dan sniper füze savunma sistemini Horent savaş uçaklarında kullanmak üzere satın alacağını yazdı.
Kuveyt Dışişleri Bakanı Yardımcısı Halid Carullah da Amerika ile 11 milyar dolar değerinde bir anlaşmayı nihai şekline kavuşturmak için müzakereleri sürdürdüklerini açıkladı.
Amerika geçen hafta Ortadoğu bölgesine saldırdığı terör örgütlerine yönelik desteklerinin sürdürdü. Bu doğrultuda Amerika bölgedeki teröristleri desteklemesinin devamında bölgede faaliyet yürüten teröristlere lazer güdümlü Tow füzelerinin üçüncü kuşağını vermeye başladı.
Amerika yönetimi bölgede teröristleri donatmayı sürdürmeye paralel olarak geçen hafta Suriye yönetimine yönelik baskılarını da arttırmaya başladı. Amerika Dışişleri Bakanlığı geçen Salı günü hiç bir belge göstermeksizin Şam yönetimini muhaliflerini topluca infaz etmek ve ardından cenazeleri yakmakla suçladı.
Amerika yönetimi geçen hafta ayrıca Suriye yönetimine destek veren beş şahsiyeti ve beş kurumu da yaptırım listesine alarak Suriye yönetimine baskılarını arttırmaya ve teröristlere destek vermeye devam etti.
Geçen hafta Irak gelişmeleri de Ortadoğu bölgesinin önemli gelişmeleri arasında yer aldı. Iraklı güçler geçen haftanın başından itibaren Ninova eyaletinin Girvan bölgesini kurtarmak amacıyla Muhammed Resulullah 2 operasyonunu başlattı. Girvan stratejik bölgesi Ninova eyaletinde Musul ve Tel afer kentlerini Suriye sınırlarına bağlayan bölgedir. Bu operasyon sırasında çok sayıda köy kurtarılırken, Musul kentinin batısında Irak güçleri ile IŞİD teröristleri arasındaki savaşın en önemli ekseni olan El İktisadeyn mahallesi de tekfirci IŞİD teröristlerinin işgalinden kurtarıldı.
Şimdi ise Iraklı güçler Musul’un batısında IŞİD teröristlerinin son barikatlarına doğru ilerliyor. Iraklı yetkililerin açıklamasına göre Musul kentinin %95 kadarı tamamen IŞİD işgalinden kurtarıldı. Musul’u kurtarma operasyonu ortak komutanlığı sözcüsü General Yahya Resul geçen Salı günü yaptığı açıklamada Musul operasyonu başladığı 17 Ekim 2016’dan beri şimdiye kadar 16 bin 467 IŞİD teröristi helak edildiğini belirtti.
Öte yandan IŞİD teröristleri geçmiş haftalarda art arda uğradıkları hezimetlerin ardından yaptıkları gibi tekrar bombalı eylemlere yöneldi. Geçen hafta bu saldırıların en önemlisinde Bağdat’ın güneyinde Ebu Deşir bölgesinde iki adet bomba yüklü araçla intihar saldırısı düzenlendi. Bu saldırılarda en az 30 kişi hayatını kaybetti, onlarca kişi de yaralandı.
Irak’ta bir başka önemli gelişmede, Başbakan Haydar İbadi Kerkük eyaletinin Huveyce kentini kurtarma operasyonu Musul kentini kurtarma operasyonu biter bitmez başlayacağını açıkladı.
Bilindiği üzere IŞİD teröristleri hala Kerkük eyaletinde başta Huveyce kenti ve Riyad ve Zab bölgeleri olmak üzere bazı önemli bölgeleri kendi işgallerinde tutuyor.
Ve son olarak Yemen’e bir göz atıyoruz.
Geçen hafta Yemen’de kolera hastalığına yakalanan Yemenlilerin sayısında yaşanan artış büyük kaygılara neden oldu. Öte yandan BAE ve Suud rejimi 5 bin kadar Sudanlı paralı askeri Yemen savaşına sevketti.
Geçen hafta uluslararası kızılhaç komitesinin Yemen temsilcisi Aleksandır Feith Yemen’de kolera hastalığının kayıp sayısı 186’ya yükseldiğini ve 14 bin kolera vakası da rapor edildiğini belirterek hali hazırda 7.6 milyon Yemenli vatandaşın bu hastalığın tehdidi altında bulunduğunu açıkladı.
uluslararası kızılhaç komitesinin Yemen temsilcisi Aleksandır Feith Yemen’de kolera hastalığına yakalanan Yemenli vatandaşlarla ilgili kaygı verici bu verileri, bir çok kolera hastası ve diğer hastaların Yemen hastanelerinin koridorlarında ve yerde yatarak tedavi bekledikleri ve hatta bazı Yemenli hastaların kendi özel araçları içinde ve hastane ve sağlık merkezleri çevrelerinde tedavi edilmeyi bekledikleri bir sırada gündeme getirdi.
Bilindiği üzere Arabistan ve müttefiklerinin Yemen’e dayattıkları haksız savaş yüzünden Yemen’de başta sağlık merkezleri ve hastaneler olmak üzere kentsel altyapıların en az %80 kadarı tamamen çöktü ve bu da Yemen’de kolera gibi ölümcül epidemik hastalıkların yayılmasına yol açtı.
Yemen’de savaşın devam etmesi kolera gibi epidemik hastalıkların yayılmasına yol açtığı bir sırada haber kaynakları BAE ve Suud rejimi geçen Cuma günü 5 bin Sudanlı paralı askeri Yemen’in güneydoğusunda yer alan Hızrımot eyaletinin Makala kentine sevk ettiklerini, söz konusu paralı askerlerin BAE ve Arabistan tarafından ABD yapımı silahlarla donatıldıklarını duyurdu.