İran'ın son siyasi gelişmeleri
Bültenimizi geçen hafta İran’la ilgili önemli gelişmelerin ana başlıkları ile açıyoruz.
İran milletinin İslam inkılabının 39. Zafer yıldönümü hazırlıkları,
İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei’nin Amerika ve Avrupalı gençlere hitaben yazdığı mektubun yıldönümü,
5. Muhammed Resulullah –s– askeri tatbikatının düzenlenmesi,
Kuzey Irak yerel yönetimi Başbakanı Neçirvan Barzani’nin Tahran ziyareti,
Suriye’de ateşkes garantörlerinin bir araya gelmesi,
Amerika’nın Suriye’nin kuzeyinde 30 bin kişilik bir ordu kurmak istediğini açıklaması,
İran’ın nükleer programı ile ilgili imzalanan Bercam nükleer anlaşmasıyla ilgili gelişmeler,
Geçen hafta İran’la ilgili bazı önemli gelişmelerin başlıklarıydı.
İran milleti İslam inkılabının 39. Zafer yıldönümü kutlamaları için hazırlanıyor. İran’da Şubat 1979 yılında gerçekleşen İslam inkılabı İran’da, bölgede ve dünyada büyük bir değişimin başlangıcıydı.
İslam inkılabı küresel boyutta tesirleri olan yeni bir düşünceyi gündeme getirerek bir yandan dünyanın zorba ve sultacı devletlerinin zayıf milletlerin üzerindeki sultacı politikalarını sorguladı, öbür yandan mustazaf milletlerin adalettalepliğini takviye ederek özgürlükçü ve bağımsızlık için mücadele veren akımlara ve hareketlere yeni fırsatlar sundu.
Amerikalı ünlü yazar ve düşünür Noam Chamsky , Amerika ve Batılı devletlerin İran İslam Cumhuriyeti nizamına yönelik düşmanlığının sebebi, İran’ın bağımsız olması ve Batı’nın sultasına ve sömürüsüne boyun eğmemesinden ibaret olduğunu belirtiyor.
Buna karşın ve bunca husumete rağmen İran İslam Cumhuriyeti nizamı ve İslam inkılabı başı dik ve muzaffer bir şekilde yoluna devam ediyor. İslam inkılabı İran milletine istiklal armağan etti ve dünya genelinde bağımsızlık fıtratını ihya ederek zulüm altında inleyen milletlerin kurtuluşuna örnek oluşturdu.
Geçen hafta 21 Şubat Pazar günü tarihi bir gelişmenin yıldönümüydü. Bundan üç yıl önce İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei 21 Şubat tarihinde ve Fransa’da düzenlenen terör saldırılarının ardından Kuzey Amerika ve Avrupa gençlerine hitaben birinci mektubunu yazarak Batı’nın neden İslam dinini karalamaya çalıştığını anlattı ve Batılı gençlerin İslam dinini aracısız ve birinci kaynaklardan tanımaları gerektiğini vurguladı.
İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei bu tarihi mektubu, Paris’te düzenlenen terör saldırıları başta Avrupa ülkeleri olmak üzere Batılı ülkelerde İslam karşıtlığını ve İslamofobia’yı şiddetlendirdiği bir sırada Batılı gençlere hitaben yazdı. Ayetullah Hamanei bu mektupta terör ve radikalizmin köklerine açıklık getirmekle beraber Batı’nın başta Müslüman milletler olmak üzere diğer milletlerle kültürel bağları ve karşılıklı etkileşimine değindi ve Batılı gençlerden İslam hakikatini doğru biçimde tanımalarını istedi.
İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei bu mektupta bazı anahtar noktaları ve bilinçlendirici konuları hatırlatarak Batılı gençlere hür düşünerek hakikati bulmaya çalışmalarını ve tüm dünyaya İslam dini düşünmek ve hakikati idrak etmek dini olduğunu göstermelerini belirtti.
Kuşkusuz bu hakikatin aydınlanması beşeriyetin kaderini değiştirebilir ve dünyayı gerçek barış ve huzura doğru yönlendirebilir.
Amerikalı gazeteci Alison Wear bu konuda şöyle diyor: Ayetullah Hamanei’nin mektubu benim yurdumun gençlerinin ihtiyaç duyduğu şeye davet ediyor.
İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei bir süre sonra da Batılı gençlere hitaben ikinci mektubunu yazarak onları şiddet ve radikalizmin köklerini irdelemeye ve sebebini bulmaya davet etti.
Geçen hafta İran’ın bir başka önemli gelişmesi, 5. Muhammed Resulullah –s– askeri tatbikatının Fars körfezi ve Umman denizi kıyıları boyunca düzenlenmesiydi. 5. Muhammed Resulullah –s– askeri tatbikatı Pazartesi günü sabah saatlerinde Ya Resulullah –s– parolası ile başladı.
Muhammed Resulullah –s– askeri tatbikatı kara, hava ve deniz kuvvetleri ve Hatem-ul Enbiya hava savunma karargahı tarafından ortak tatbikat şeklinde düzenleniyor.Tatbikat alanı üç milyon kilometrekare ve İran’ın güneyi, güneydoğusu ve Fars körfezi ve Umman denizi kıyılarına kadar uzanan bir alanda düzenlendiği belirtildi.
5. Muhammed Resulullah –s– askeri tatbikatının birinci gününde İran yapımı Fecr-5 ve Naziat füzeleri hedeflerine tam isabet gerçekleştirdi.
5. Muhammed Resulullah –s– askeri tatbikatının ikinci gününde ilk kez Kadir Cruise füzesi deniz kuvvetlerine ait savaş gemisinden fırlatıldı.
Kara Kuvvetleri Komutanı General Kiyumers Haydari, Lebbeyk-1 roketi ve mobil toplar belirlenen hedeflere tam isabet gerçekleştirerek imha ettiklerini açıkladı.
5. Muhammed Resulullah -s- askeri tatbikatı, tatbikata katılan birliklerin geçit töreni ile sona erdi. Geçit törenine Ordu Başkomutanı General Abdurrahim Musevi, bazı üst düzey komutanlar ve yabancı ülkelerin askeri ataşeleri katıldı.Geçit töreninde tatbikata katılan fırkateynler, kruvazörler, lojistik gemileri, ağır ve hafif kategoride yer alan denizaltıları, hoverkraftlar, savaş uçakları, askeri helikopterler boy gösterdi.
General Musevi askeri geçit törenini Cemaran kruvazörünün güvertesinden izledi.
İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei düşmanlara bölgede iktidarlı varlığını sürdürerek hiç bir saldırgan güce bölgenin güvenliğini bozmasına müsaade etmeyeceği mesajını vermiştir. İran İslam Cumhuriyeti silahlı kuvvetleri de konvansiyonel savunma gücü bakımından en yüksek seviyede yer almakta ve ülke topraklarını savunmak için konvansiyonel savunma teçhizatını üretmeye devam etmektedir.
Geçen hafta Kuzey Irak yerel yönetimi Başkanı Neçirvan Barzani’nin Tahran ziyareti haber kaynaklarının ilgisini çeken gelişmelerden biriydi. Bu ziyaret Kuzey Irak yerel yönetimi 25 Eylül 2017 tarihinde bu bölgenin Irak topraklarından ayrılması yönünde bir referandum düzenlemesinin ardından Barzani’nin Tahran’a yaptığı ilk ziyaretti.
Mesut Barzani’nin bu referandumu düzenlemesi Irak yönetimi, İran, Türkiye ve bölge ülkelerinin kesin muhalefeti ile karşılaştı. Irak parlamentosu da bu referandumu illegal ve anayasaya aykırı ilan etti.
Aslında Mesut Barzani bu referandumu düzenlemekle Irak topraklarından ayrılma kuruntusu gerçekleşeceğini zannediyordu, fakat kısa bir süre sonra bu hayalinin suya düştüğünü fark etti, zira referandum Kuzey Irak bölgesinin büyük bir krizle karşı karşıya getirdi ve bu referandumun sapkın bir hareket ve tehlikeli ve bedeli çok ağır olacak siyasi bir oyun olduğunu gözler önüne serdi.
Gerçekte Mesut Barzani bazı encebi odakların entrikaları ile bu harekete kalkıştı ve bu referanduma destek verecek tek rejimin de korsan İsrail olduğunu biliyordu, fakat nedense bu maceraya atılmayı göze aldı, fakat bu uykudan uzanması da pek uzun sürmedi.
Öte yandan Neçirvan Barzani de Tahran ziyaretinden önce bölge gelişmelerine artık gerçekçi bir şekilde yaklaşmaya başladığını ortaya koyan bir harekette başkent Bağdat’a gitti ve merkezi yönetimle referandumun ardından yaşanan gerginlikten sonra ilk kez Bağdat yetkilileri ile farklı bir diyalog kurmaya başladı. Gerçekte Neçirvan Barzani’nin Tahran ziyareti de Erbil yönetiminin izlemeye başladığı yeni politikaların ve Bağdat ile diyalog ve işbirliği temeline dayanarak gerçekleşti.
Kuzey Irak yerel yönetimi Başbakanı Neçirvan Barzani’yi kabul eden İran milli güvenlik yüksek konseyi sekreteri Ali Şamhani, Kuzey Irak bölgesinde düzenlenen referandumun yanlış bir strateji olduğunu belirterek bu referandum Kuzey Irak bölgesine ağır iktisadi, siyasi ve güvenlik bedellerini dayattığını ve bu bölge ile komşu ülkelerin arasını açtığını kaydetti. Güvenlik İran İslam Cumhuriyeti nizamının kırmızı çizgisi olduğunu kaydeden Şamhani, bazı inkılap karşıtı terör çetelerinin Kuzey Irak topraklarını İranlı askerleri ve vatandaşları katletmek için kullanmaları ve ardından da bu bölgeye kaçmaları asla kabul edilemez bir durum olduğunu vurguladı.
Neçirvan Barzani ve beraberindeki heyet Tahran’a düzenledikleri iki günlük ziyaretleri sırasında Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ve İslami Şura Meclisi Başkanı Ali Laricani tarafından da kabul edildi.
Geçen hafta Suriye’de ateşkesin garantör ülkeleri olan İran, Rusya ve Türkiye Suriye’de son gelişmeleri görüşmek üzere bir araya geldi.
Dışişleri Bakanı Yardımcısı Hüseyin Cabiri Ensari Sochi’de Rusya lideri Putin’in Suriye özel temsilcisi Aleksandır Lavrentiev’le görüştü.
Cabiri Ensari İran, Rusya ve Türkiye’nin Astana süreci çerçevesinde Sochi kentinde düzenlemeyi kararlaştırdıkları Suriye milli kongresinin ön hazırlıklarını görüşmek üzere Rusya’ya gitmişti.
Ensari daha sonra da Lavrentiev ve Türkiye Dışişleri Bakanı Yardımcısı Sedat Ünal ile bir araya geldi.
Astana sürecinin garantör ülkeleri İran, Rusya ve Türkiye temsilcileri, Rusya’nın Sochi kentinde Suriye milli kongresinin düzenlenmesi için son koordinasyonları çerçevesinde bir araya geldi.
Rusya Dışişleri Bakanı Yardımcısı Mihail Bogdanov da bu bağlamda yaptığı açıklamada, İran, Rusya ve Türkiye üçlü zirvesinin gündemini Rusya’nın Sochi kentinde 29 – 30 Ocak’ta düzenlenmesi planlanan Suriye milli diyalog kongresinin hazırlık çalışması ve Suriyeli muhalifleri bu kongreye katılmaya teşvik etme şeklinde beyan etti.
Geçen hafta Bercam nükleer anlaşması ve ABD’nin bu anlaşmada yükümlülüklerini yerine getirmemesi siyaset ve medya çevrelerinin ilgi odağında olmaya devam etti.
İran milli güvenlik yüksek konseyi Sekreteri Ali Şamhani, ABD Başkanı Trump’ın Bercam nükleer anlaşmasını yeniden gözden geçirme talebini Trump’ın utanmazlığı niteledi. Şamhani, Amerika’nın bu anlaşmayı sorgulamaya çalışması illegal bir hareket olduğunu, bu anlaşma asla yeniden tartışmaya açılamayacağını kaydetti.
ABD Başkanı Trump’ın talebi utanmazlık ve kuruntusundan kaynaklandığını belirten Şamhani, İran anlaşmadaki tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, oysa Amerika ve Avrupa bir çok yükümlülüklerini yerine getirmediklerini vurguladı.
İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei de bir süre önce yaptığı konuşmasında Avrupalı yetkililere hitaben şöyle buyurdu: Avrupalı yetkililer Amerika’nın Bercam nükleer anlaşmasını ihlal etmeleri ve ABD kongresinin İran’a dayatmak istediği yaptırımlara karşı durmaları ve İran’ın savunma gücü veya bölgedeki varlığı gibi konularda Amerikalılara eşlik etmekten kaçınmaları gerekir, zira biz mutlaka Avrupalıların Amerika’nın zorbalıklarına eşlik etmesini kabul etmeyiz.