Эрон табиатининг ажойиботлари - (83)
Эстил ботқоқлиги
Сув-ботқоқ ерлар - қуруқлик ва сув ўртасидаги умумий хусусиятларга эга бўлган муҳит, улар фавқулодда экотизимларнинг шаклланишига олиб келган. Ботқоқ ерларга лагуналар, ботқоқликлар ва тўғонлар киради. Эронда шимолдан жанубгача бир қанча ботқоқ ерлар мавжуд. Уларнинг ҳар бири ўзига хос хусусиятлари туфайли потенциал аҳамиятга эга.
Эстил ботқоқлиги Эроннинг энг машҳур сув-ботқоқ ерларидан бири бўлиб, у Гилон вилоятининг шимолидаги Астара шаҳри яқинида жойлашган ва Озарбайжон Республикаси билан қўшни ҳисобланади. Ўзининг гўзаллиги ва ўзига хос хусусиятлари туфайли кўплаб табиатни севувчилар учун сайёҳлик маскани ҳисобланади.
Эстил ботқоқлиги Эроннинг шимолида ва Гилон вилоятида, Астара шаҳридан тахминан 7 км жанубда, асосий Толеш магистрал йўлнинг ёнида ва денгиз сатҳидан 13 метр пастда жойлашган. Бу ботқоқ ернинг умумий майдони 138 гектар, суви чучук. Эстил ботқоғининг сув манбаи ёмғирдир. Вилоят аҳлининг айтишича, унинг бир қисми булоқларидан таъминланади. Бу ботқоқ ер маҳаллий тилда сув омбори деган маънони англатувчи “Ҳестел” номи билан машҳур.
Эстил ботқоқликларининг ўзига хос ва ғалати хусусиятларидан бири, уни бошқа табиий ландшафтлардан ажратиб турадиган жиҳати шундаки, ушбу ботқоқликдаги дарахтлар ҳаракатчан. Ҳамма дарахтларнинг мустаҳкам эканлигига ва бир жойдан иккинчи жойга кўчмаслигига ишонади; Эстил ботқоғида эса дарахтлар турган жойидан кўчиб ўтади. Албатта, бу ҳаракат қисқа ва чекланган ва бир неча қадам ёки жуда қисқа масофадан ошмаслиги мумкин. Лекин бу барибир содир бўлади.
Шунинг учун ҳам бу ботқоқлик "кўчма ботқоқлик" сифатида ҳам танилган ва барчани ҳайратда қолдирган. Бу сув-ботқоқ ернинг бундай ном билан аталишига сабаб ботқоқлик ичида алдер дарахтлари борлигидир. Уларнинг илдизлари сувда бўлганлиги сабабли улар доимо ҳаракатланиб, кўчиб ўтадилар, шунинг учун бу ботқоқлик ҳам шу ном билан машҳур. Эстил ботқоқлиги 2005 йилда Гилон вилоятидаги бешта намунали туризм ҳудудларидан бири сифатида рўйхатга олинган. Бугунги кунда у ушбу вилоятдаги энг яхши сайёҳлик ва табиат масканларидан бири сифатида танилган.
Эстил ботқоқлиги атрофидаги муҳит ям-яшил ўрмонлар, гўзал тоғлар ва ҳосилдор қишлоқ хўжалиги ерларига тўла. Улар ушбу ботқоқликнинг кўриниши билан уйғунлиги гўзал ва ноёб ландшафтни яратган. Бу ботқоқликнинг гўзал манзаралари билан бир қаторда ўсимлик ва ҳайвонлар хилма-хиллиги ҳам диққатга сазовордир. Эстил ботқоқлиги ҳудудида жами 80 дан ортиқ ўсимлик ва ҳайвон турлари мавжуд бўлиб, уларнинг баъзилари йўқолиб кетиш хавфи остида. Бу ботқоқ ер ва унинг атрофи бугунги кунда ов қилиш тақиқланган ҳудуд деб эълон қилинган.
Бу ботқоқнинг муҳим хусусиятларидан бири сазан ва ўрдак балиқ каби машҳур балиқларнинг мавжудлигидир. Ушбу табиий ботқоқда Марказий Европа, Каспий денгизи ва Арктикадан кўпайиш учун ушбу минтақага кўчиб ўтадиган ноёб қушлар ҳам яшайди. Улардан энг муҳими тумшуғи қизил чингирдир. Бу ҳудудда яшовчи бошқа жонзотлар орасида нутрия деб аталадиган ботқоқ каламушлари ва турли хил илонлар ва тошбақалар мавжуд.
Эстил ботқоқлиги - тоза муҳит. Педал ёки моторли қайиқларни ижарага олиб, ботқоқликни кашф қилишингиз мумкин. Эстил ботқоқлиги муҳитига ташриф буюриб, сиз балиқ овлашингиз ва атроф-муҳитнинг осойишталигида сайр қилишни, ноёб гўзаллик ва ландшафтларни томоша қилишингиз мумкин. Шунингдек, сув-ботқоқ манзараларининг гўзал суратларини олиш - Эстил ботқоқлигига саёҳат қилиш орқали завқланишингиз мумкин бўлган яна бир кўнгилочар. Қушларнинг расмини чизиш ва Эстил ботқоқлиги устидан учиб ўтаётган кўчманчи қушларни томоша қилиш - бу ботқоқнинг яна бир ноёб манзараси.
Эстил ботқоқлигига ташриф буюришни "Биби Янлу" ўрмонини кўриш билан якунлаш мумкин. Астарадан Ардабилгача бўлган беш километрлик йўл Гилон вилоятидаги энг гўзал ўрмон боғларидан биридир. Зич эман, олха, шох, чинор, олча, фандиқ ва ёнғоқлар ўрмоннингнинг ўсимлик тузилишини ташкил қилади. Ўрмоннинг қояли тўшагидаги дарёнинг оқиши унинг қудрати ва файзини янада оширади. Агар сиз ҳайвонларни яхши кўрадиган бўлсангиз, саёҳатингизни давом эттиринг; Астара ёввойи табиатни муҳофаза қилиш ҳудудига ташриф буюриш яхши фикр бўлиши мумкин. Бир неча турдаги ҳайвонлар тўғри парвариш қилинган жой бу. Ўрдаклар, оққушлар, бургутлар, прасториялар, қирғовуллар ва дерналар ҳудуддаги қушлардан, жағлар, мараллар ва буғулар боғнинг сутемизувчилари ҳисобланади.
Агар сиз Эстил ботқоқлиги ва Астаранинг бошқа диққатга сазовор жойларига саёҳатингизда энг яхши манзараларни кўришни истасангиз, бунинг учун баҳор ва ёз фаслларини танлаган маъқул. Шунда сиз бетакрор яшиллик ва гўзалликдан баҳраманд бўлишдан ташқари, салқин ҳавога ҳам эга бўлишингиз мумкин.
