Январ 03, 2017 08:15 Asia/Tashkent

Бугун душанба, ҳижрий-шамсий 1395 йил дай ойининг 13-си, ҳижрий-қамарий 1438 йил рабиъуc-cоний ойининг 3-си ва милодий ҳисоб билан 2017 йил 2 январь

Ассалому алайкум, қадрли тингловчилар!

"Тарихнинг ўчмас кунлари" унвонли кундалик эшиттиришнинг янги сони билан камина Кўҳёр Аршадниё хазматингиздаман.

Бугун душанба, ҳижрий-шамсий 1395 йил дай   ойининг 13-си, ҳижрий-қамарий 1438 йил рабиъуc-cоний    ойининг 3-си ва милодий ҳисоб билан 2017  йил 2 январь.

Бугунги кундан 110 йил олдин, ҳижрий-шамсий 1285 йилнинг 13-дай ойида Қожор сулоласининг бешинчи шоҳи Музаффариддиншоҳ  53 ёшида оламдан ўтади.У ишратни хоҳловчи лаёқатсиз шоҳ эди ва бегона юртларнинг нуфузи ва  талабларига қаршилик кўрсатолмасди. Унинг ўн йиллик ҳукмронлиги даврида юзага келган муҳим ҳодисалардан бири машрутият ҳаракатининг шакллангани ва ғалабаси эди.Ушбу ғалаба натижасида парламент ташкил этилади ва маданий эркинликларнинг кенгайиши шоҳнинг қудратини чеклантиради. Музаффариддиншоҳ машрутият фармонини  шамсий 1285 йилнинг мурдод ойида имзо этганидан беш ой ўтганидан кейин вафот этади. Унинг ўрнига Муҳаммадалишоҳ тахтга ўтиради ва машрутият орқали ташкил этган парламентга қаршилик қилади. Аммо уч йилдан кейин  ушбу мақсадга эришмаганидан кейин истъфо беришга мажбур бўлади.

Бундан 97 йил муқаддам, милодий 1920 йилнинг 2-январида асли россиялик бўлган ёзувчи ва химик Исаак Осимов  таваллуд топган. У химия фанига  кўп  қизиқарди ва ушбу соҳа бўйича докторликка эришади. Осимов химия ва бошқа фанларга оид кўплаб тадқиқотларни амалга оширади. Унинг бошқа олимлардан фарқ қилувчи жиҳати шунда эдики, Осимов илмий  масалалар ва тадқиқотларини бошқаларга, хусусан, ёшларга оддий тилда ва содда қилиб  тушунтирарди. У илмий, илмий –фантастик, математика, гуманитар фанлар ва “Инжил” мавзуларига оид қарийб 270та китоб ёзган. “ Хаёлий сафар”, “Йўқ бўлишга маҳкум этилган сайёра”, “Тун осмонининг йўлбошчиси”, “ Ўспиринлар илмининг манзараси” шулар жумласидандир. Исаак Осимов 1992 йилда вафот этган.

Бундан 38 йил олдин, яъни ҳижрий-шамсий 1357 йилнинг 13- дай ойида “Гуаделуп”  конференцияси Америка, Англия, Ғарбий Германия ва Франция масъуллари ўртасида барпо этилади. Ушбу конференцияда муҳим масалалар, жумладан, Эрон Ислом Инқилоби масаласи кўриб чиқилади. Мазкур конференция Франциянинг мустамалакаси бўлган ва Атлантика  океанининг ғарбидаги Кариб денгизида жойлашган Гуаделуп оролида барпо этилади.

Эрон халқи ҳаракатининг ғалабасидан 40 кун олдин барпо этилган ушбу конференция иштирокчилари Эрон шоҳи Муҳаммадризо Паҳлавий қудратдан кетиши мумкинлигини  эътироф этишади. Аммо ўша вақтдаги АҚШ президенти Жими Картер армия ёрдамида шоҳ режимини сақлаб қолинишига умид қилган эди. Ҳар ҳолда ушбу конференцияда Эрон халқининг инқилобига қарши бирон стратегия қабул қилинмайди ва унинг келажакдаги  қудрати эътироф этилади.

Азизлар, “Тарихнинг ўчмас кунлари” унвонли ҳафталик эшиттиршнинг янги сони шу ерда ўз ниҳоясига етди. Мен эса сизлар билан хайрлашаман. Саломат бўлинг.