دیدارهای دیپلماتیک به تنهایی برای حکومت طالبان مشروعیت نمی‌آورد

کارشناس مسائل سیاسی می‌گوید دیدارهای دیپلماتیک مقامات حکومت طالبان تا زمانی که حکومت مشروعیت داخلی کسب نکند، به شناسایی رسمی و مشروعیت بین المللی منتهی نخواهد شد.

سیدزکریا راحل تحلیلگر و کارشناس مسائل افغانستان در گفت وگو با خبر رادیو دری با اشاره به دیدار امیرخان متقی سرپرست وزارت امور خارجه حکومت طالبان با رباب فاطمه نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد در امور افغانستان گفت: در پنج سال گذشته ما شاهد یک روند تصاعدی در برقراری و گسترش روابط دیپلماتیک حکومت طالبان با نهادها و دولت‌های مختلف در سطح جهان بودیم و این را مقامات طالبان برای خود دستاوردی مثبت تلقی می کند اما از نظر حقوقی خصوصا حقوق بین الملل صرف مراودات و ملاقات‌های دیپلماتیک با مقامات یا نمایندگان نهادهای مهم بین‌المللی برای یک حکومت مشروعیت نمی آورد.

وی افزود: تا زمانی که ما یک ساختار سیاسی مورد قبول برای مردم افغانستان و منطبق با معیارهای جهانی نداشته باشیم که موجب به رسمیت شناخته شدن حکومت شود، این گونه دیدارها چیزی بر مشروعیت حکومت نمی‌افزاید.

راحل ادامه داد: ازمنظر سیاسی طبیعی است که حکومت طالبان از هر فرصتی برای بزرگ‌نمایی سیاسی خودشان استفاده می‌کنند و این رویدادها را در چارچوب یک رویداد دیپلماتیک وغالبا تبلیغاتی مطرح می‌کنند.

این کارشناس افغان گفت: از منظر حقوق بشری و اقتصادی اگر بخواهیم این دو موضوع تقریبا نامرتبط را با هم تلفیق کنیم بازهم این دیدارها تغییری در وضعیت حقوق بشری و معیشتی افغانستان به وجود نمی آورد و یوناما هم در مدت حضورش در افغانستان نشان داده که یک نهاد موثر برای افغانستان نیست بلکه فراتر از یوناما، کلیت ساختار سازمان ملل متحد در شرایط کنونی جهانی و از بدو تاسیس تاکنون آنگونه که باید، نقش آفرینی نکرده و تحت تاثیر القائات و برنامه‌های راهبردی قدرتهای بزرگ از جمله امریکا و قدرتهای غربی بوده است.

وی افزود: بنا هم نیست که ما انتظار داشته باشیم یوناما یا حتی خود سازمان ملل متحد در مجموع بتوانند یا بخواهند برای افغانستان کاری کنند. آنچه باید انجام شود از طرف مردم افغانستان و حکومت‌هایی است که در کشور سر کار می آیند.

راحل با اشاره به تاکید سرپرست وزارت خارجه طالبان بر تفکیک کمک‌های بشردوستانه از ملاحظات سیاسی یوناما گفت: طالبان از ابتدا تأکیدشان این بوده است که کمک‌ نهادها و سازمان‌ها برای مردم افغانستان در اختیار آنان گذاشته شود و از مجرای حکومت توزیع شود اما این شرط تاکنون آن گونه که حکومت خواستار آن است مورد قبول واقع نشده است.

وی اضافه کرد: تصور طالبان این است که وقتی یوناما یا دیگر نهادها کمک‌ها را بین مردم توزیع می‌کنند این کار را با رویکردی سیاسی انجام می‌دهند اما واقعا سؤال این است که با توجه به محدودیت‌های شدیدی که حکومت طالبان در افغانستان وضع نموده چه کار سیاسی می شود انجام داد؟

راحل گفت: این هراس اساسا موضوعیت ندارد و عمدتا حکومت طالبان به دنبال این است که کمک‌ها را از مجرای خودشان در بین مردم توزیع کند این در حالی است که بخشی از کار و مسئولیت یوناما این است که به کشورها و جوامع بحران زده کمک توزیع کند و از آنها حمایت نماید و نمی توان به آنچه در قالب کمک‌های بشردوستانه انجام می پذیرد رنگ و لعاب سیاسی داد.

وی در خصوص تاثیر دیدار متقی با رباب فاطمه بر بهبود روابط رسمی طالبان و سازمان ملل متحد هم گفت:  اگر منظور این باشد که این دیدارها زمینه‌ساز حضور رسمی طالبان در نشست‌های بین المللی از جمله مجمع عمومی سازمان ملل متحد یا پذیرش نماینده از طرف این سازمان باشد، فکر نمی کنم این دیدارها و ملاقات ها تاثیرگذار باشد.

این کارشناس افزود: اگر قرار باشد طالبان در سازوکار سازمان ملل متحد به عنوان یک حکومت حضور داشته باشد و کرسی نمایندگی از افغانستان را اشغال کند الزاما باید از طرف سازمان ملل متحد و کشورهای دیگر به عنوان یک دولت مشروع در افغانستان به رسمیت شناخته شود. در غیر این صورت این دیدارها غالبا تشریفاتی است و نمی تواند به بازگشت طالبان به سازمان ملل متحد یا ادغام افغانستان به جامعه جهانی در چارچوب حقوق بین الملل که در واقع مستلزم برخورداری افغانستان از مجوز جهانی برخورداری از حکومت مشروع درداخل است، کمک کند.

راحل با اشاره به تجربه گسترده و 30 ساله خانم رباب فاطمه در عرصه بین المللی، در خصوص انتصاب ایشان در افغانستان و رفع مشکلات زنان افغان گفت: اگر بخواهیم کارنامه شخصی خانم رباب فاطمه را بررسی کنیم قطعا دستاوردهای بسیار مهمی داشته است. همین گونه اگر جایگاه حقوقی ایشان را بررسی کنیم نماینده سازمان ملل متحد بازهم جایگاه مهمی دارد. اما بحث این است که آیا سابقه شخصی و جایگاه حقوقی توانایی ایجاد تغییر در رویکرد حکومت طالبان نسبت به زنان افغانستان را دارد یا خیر؟ که من تردید دارم. چرا که آنچه حکومت طالبان در خصوص زنان افغانستان دنبال می کند مبتنی بر مجموعه باورهای بسیار عمیق و غیرمنعطف ایدئولوژیک است و این باورها را با دستاوردهای شخصی یا نمایندگی از سازمان مهمی مثل سازمان ملل متحد نمی شود تغییر داد.

سیدزکریا راحلتحلیلگر مسائل سیاسی در پایان تأکید کرد تا زمانی که امکان تغییر درونی و باورمندانه حکومت طالبان در قبال زنان رخ ندهد، هیچ گونه تغییر سرنوشت و وضعیت زنان افغانستان ممکن نخواهد بود.

آمریکا: حکومت طالبان مشروعیت ندارد

مهم ترین چالش حکومت طالبان عدم مشروعیت و مشکلات مالی این گروه است