ابابیل 2؛ پهپادی با قابلیتهای قابل توجه برای ایفای ماموریتهای مختلف
-
پهپاد ابابیل 2
پارستودی- روابط عمومی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در اطلاعیهای از اجرای موج ۸۸ عملیات وعده صادق ۴ خبر داد.
به گزارش پارستودی، سحرگاه روز سه شنبه رزمندگان غیور نیرو دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در موج ۸۸ عملیات وعده صادق با رمز مبارک "یافاطمه الزهرا (س)" طی یک تهاجم سنگین علیه اهداف تروریست های امریکایی - صهیونی ضربات مهلکی را بر آنها با موشک های بالستیک و پهپادهای انهدامی وارد کردند.
در موج های مختلف عملیات وعده صادق 4 پهپادهای انهدامی نقش بسیار مهمی در ضربه زدن و نابودی نیروها و تاسیسات دشمن آمریکایی و صهیونیستی ایفا کرده اند. یکی از این پهپادها ابابیل 2 است که از سابقه مطلوبی در ایفای ماموریت های مختلف دارد.
نگاهی کلی
ابابیل ۲ از جمله نخستین دستاوردهای پهپادی جمهوری اسلامی ایران است که در تا به امروز تعداد بسیار زیادی از آن تولید شده و در اختیار یگانهای مختلف نیروهای مسلح ایران قرار گرفته و توانایی بالایی در عملیاتهای انهدامی دارد. ابابیل۲ ریشه ای بیش از ۳۰ ساله در ایران دارد.
پس از نمونه اولیه ابابیل ۲ نمونههای جدید این پهپاد مجهز به سامانه ۱۲۳ (پایدارکننده خودکار) و سامانه ناوبری جهانی (جیپیاس) GPS است. این سامانه دارای قابلیتهای متنوعی ازجمله پرواز آسان با ایمنی بیشتر توسط خلبان غیرحرفهای (در برد بلند و کوتاه)، برخاست خودکار و فرود نیمه خودکار، برنامهریزی و هدایت روی یک مسیر دلخواه به کمک GPS، امکان قطعکردن ارتباط پایگاه با پهپاد، ارسال اطلاعات از پهپاد به پایگاه بهصورت ۱۷ کانال مجزا شامل کانالهای دیجیتال مربوط به دور موتور، اندازه زوایای اوجگیری و غلت، مقدار سوخت، ولتاژ باتریها، ارتفاع، سرعت پیمایش و چند کانال آزاد است.
این پهپاد میتواند ماموریتهای مختلفی مانند شناسایی و تصویربرداری هوایی را به خوبی انجام دهد.ابابیل ۲ از سکوهای پرتاب زمینی که روی خودور قرار دارند قابل پرواز و از طریق چتر بازیابی میشود. عدم نیاز این پهپاد به باند پرواز برای نشست و برخاست، موجب شده تا ابابیل ۲ از قابلیت تحرک و جابجایی بالایی برای پرواز برخوردار باشد.
پهپاد ابابیل ۲ توسط مرکز هدایت زمینی هدایت و کنترل میشود و میتواند تصاویر بدست آمده را به صورت آنلاین به مرکز کنترل و فرماندهی مخابره کند. شناسایی هوایی و نظارت بر میدان جنگ، گشت مرزی عکاسی هوایی، تنظیم تیراندازی توپخانه و اجرای عملیاتهای انهدامی از دیگر قابلیتهای این پهپاد است.
برد عملیاتی این پهپاد ۱۰۰ کیلومتر بوده و ابابیل ۲ مداومت پروازی ۷۵ تا ۱۲۰ دقیقه را دارد. همچنین این پهپاد میتواند تا ارتفاع ۱۱۰۰۰ هزار پایی و با سرعت ۲۵۰ کیلومتر بر ساعت پرواز کند. انواع جدیدتر ابابیل۲ با مداومت پرواز ۱.۵ ساعته میتواند تا ۲۰۰ کیلومتر برد عملیاتی داشته باشد و بیشینه سرعت کروز آن به ۲۲۰ کیلومتر بر ساعت میرسد.این پهپاد میتواند در عملیات مراقبت و شناسایی مساحتی معادل ۷۷۰ کیلومتر مربع را پایش کند.
سامانه ناوبری انواع جدیدتر ابابیل۲ GPS/INS است و نوع هدایت و کنترل آن هم میتواند به صورت کنترل از راه دور باشد و هم خودکار که در حالت خودکار برد این پهپاد افزایش خواهد یافت. نیروی پیشران این پهپاد از یک موتور پیستونی دو سیلندر تامین میشود که با توان ۲۵ اسب بخار، مصرف سوختی در حدود ۵ لیتر بر ساعت دارد.البته ابابیل ۲ مجهز به موتور میکرو جت نیز ساخته و عملیاتی شده است. ابابیل۲ همچنین قابلیت برخاستن از روی شناور و قایق تندرو را نیز دارد که طی سالهای گذشته قایقهای تندرو نیروی دریایی سپاه با این پهپادها مجهز شدهاند.
انواع مختلف
نمونه های اصلی ابابیل۲ شامل نوع «بی» Bبه عنوان هدف هوایی، نوع «اس»S برد بلند مجهز به سامانه های ناوبری پیشرفته و جی پی اس و خلبان خودکار و نوع «تی» Tکه از مواد مرکب ساخته شده است. ابابیل تی (T) از انواع معروف این خانواده از پهپادها است. ویژگی های خاص ابابیل T که آن را از سایر نمونه ها شاخص نموده عبارت از ارتقای پایداری هواپیما و سهولت کنترل آن، افزایش بازده ملخ به دلیل بهبود جریان ورودی و در نتیجه افزایش سرعت هواپیما، بهبود وضعیت قرار گرفتن آنتن های ارسال اطلاعات به لحاظ قرار گرفتن در موقعیت بهتر روی بدنه، بهبود سامانه بازیافت توسط چتر وسهولت دسترسی به بخش های گوناگون موتور است.
ابابیل هواپیمایی بال نصب شده در پایین بدنه و دارای پیشبال(کانارد) است و همین ویژگی سبب می شود تا با پدید آمدن مشخصه ناپایداری ذاتی یا پایداری کم، مشخصات مانوری آن در سطح بالایی باشد.این هواپیما یک سامانه چندمنظوره بوده و جهت مأموریتهای گوناگونی همچون هدف هوایی در قالب هواپیمای شبیه سازی کننده دشمن، شناسایی، فریب و مأموریت ایذایی و همچنین مأموریت انهدامی به کار می رود.
ویژگی های کلی این پهپاد عبارت از طراحی آیرودینامیکی مناسب، جداسازی و مونتاژ سریع، سهولت به کارگیری و تعمیر، تحرک و انعطاف پذیری خوب، قابلیت استفاده در محیط های دریا و خشکی، قابلیت بازیابی و استفاده چندباره، قیمت تمام شده مناسب هستند.
بدنه نمونه های اولیه ابابیل از آلومینیوم استاندارد هوایی بود و بعداً نوع ساخته شده از مواد مرکب به تولید رسید. برد این هواپیما در نمونه های اولیه با سامانه خلبان خودکار ۳۰کیلومتر و در نمونه بعدی با سامانه معروف به ۱۲۳ (پایدار کننده خودکار) و GPS به حدود ۱۵۰ کیلومتر می رسد. در نمونه های جدیدتر از سامانه ناوبری تلفیقی GPS/INS استفاده شده است.
سقف پرواز نمونه های سبکتر ابابیل۲ در حدود ۱۴۰۰۰ پا (۴۲۰۰ متر) و بیشینه سرعت آن نزدیک به ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت با بیشینه جرم برخاست نزدیک به ۸۵ کیلوگرم است. البته این مشخصات در نمونه های مختلف متفاوت است.نمونه ای که در نمایشگاه دائمی نیروی هوافضای سپاه اطلاعات آن به نمایش گذاشته شده سقف پرواز ۱۱۰۰۰ پا (حدود ۳۳۰۰ متر)، سرعت پرواز کروز ۲۲۰ کیلومتر بر ساعت و مداومت پروازی ۱.۵ساعت و جرم بیشینه برخاست ۱۲۵ کیلوگرم اعلام شده است.
این پهپاد در مأموریت شناسایی قابلیت ارسال برخط تصاویر را به ایستگاه های زمینی دارد. نکته مهم در مأموریت ابابیل۲ در نقش انهدامی امکان پرواز آن به برد ۳۳۰ تا ۴۵۰کیلومتری بسته به سرعت و ارتفاع پروازی است.
پهپاد ابابیل۲ علاوه بر تجربه کردن تغییر در جنس بدنه از آلیاژهای مختلف آلومینیوم در نمونه های مختلف دارای نمونه ای با بدنه ساخته شده از مواد مرکب غیرفلزی هم هست که علاوه بر کاهش وزن سبب کاهش بازتاب راداری هم می شود. علاوه بر تغییر جنس، تغییر موتور از ملخی به جت هم از دیگر مواردی است که در سیر تحویل پهپادهای خانواده ابابیل۲ دیده می شود. این نمونه سرعت پروازی بسیار بالاتری نسبت به نمونه های مختلف موتور ملخی ابابیل۲ دارد.
شیوه پرتاب معمول ابابیل۲ با استفاده از بوستر سوخت جامد یا پرتابگر نیوماتیکی با فشار گاز و همچنین پرواز دادن از روی خودروی در حال حرکت با حداقل سرعت ۶۴ نات یعنی نزدیک به ۱۲۰کیلومتر بر ساعت است.
نوع انهدامی
ابابیل۲ علاوه بر مأموریت های شناسایی و استفاده به عنوان پهپاد هدف، در سالهای اخیر به عنوان پهپاد انهدامی با قابلیت نقطه زنی به واسطه جستجوگر اپتیکی نصب شده در دماغه هم وارد خدمت شده است. استفاده اخیر نیروی دریایی و زمینی سپاه از نمونه انهدامی و نقطه زن ابابیل نشان می دهد که همچنان ابابیل۲ با ایجاد تغییرات اندکی در زیرسامانه ها کارایی بالایی دارد. نیروی دریایی سپاه نزدیک به ۷۰ فروند از این پهپاد را در اکتبر ۲۰۲۰ (مهر ۱۳۹۹) دریافت کرد که برخی از آنها روی قایق های تندرو برای شروع مأموریت نصب شده بودند.
خصوصاً انتخاب این پهپاد توسط نیروی دریایی سپاه به علت عملکرد در محیط خلیج فارس و تنگه هرمز که کشورهای پیشرفته مختلفی در آن حضور دارند ارزش آن را دوچندان می کند.نمونه انهدامی مجهز به جستجوگر تصویرساز حرارتی با قابلیت عملکرد در شرایط مختلف آب و هوایی و ساعات مختلف شبانه روز، دقت نقطه زنی خود را در رزمایش پیامبر اعظم(ص) ۱۷ به نمایش گذاشت.با توجه به قابلیت چندبار مصرف بودن پهپاد ابابیل۲ و در برخی نمونه های ابابیل امکان حمل محموله ۳۰ تا ۴۰ کیلوگرم ابابیل ۲ می تواند مجهز به موشکهای سبک الماس به جرم ۱۱ کیلوگرم شود.
srm