پارستودی -نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (ندسا) در سال های اخیر مسیر توسعه پرشتابی را در زمینه های کمی و کیفی با به خدمت گرفتن انواع شناورها از قایق های تندرو تا ناوچه های موشک انداز و انواع شناورهای لجستیکی و دیگر ادوات از جمله انواع پهپادها در پیش گرفته است.
به گزارش پارستودی، در سال ۲۰۲۰(۱۳۹۹) نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با یک ابتکار عمل خلاقانه شناوری را در اختیار گرفت که علاوه بر ایجاد قابلیتهای دفاعی موثر و بازدارنده برای کشور، میتوانست در ماموریت آبهای آزاد هم حافظ دریانوردان و صیادان ایرانی باشد.
دریادار پاسدار شهید علیرضا تنگسیری فرمانده وقت نیروی دریایی سپاه در ۱۹ نوامبر ۲۰۲۰( ۲۹ آبان ۱۳۹۹) در مراسم الحاق «ناو اقیانوس پیمای شهید رودکی» به نیروی دریایی سپاه پاسداران با تاکید بر اینکه دفاع از کیان اسلام مرز نمی شناسد ، گفت: به فرموده فرماندهی معظم کل قوا نیروی دریایی یک نیروی راهبردی است و مرز نمی شناسد؛ ما اعتقادمان این است که در کنار برادران عزیزمان در نیروی دریایی ارتش برای برقراری امنیت آبهای فرادست یا فراتر از مرزها در اقیانوس، سیادت دریایی داشته باشیم.
نخستین بار در ( مهر ۱۳۹۹) بود که دریادار تنگسیری سخن از الحاق یک شناور اقیانوس پیما با قابلیت حمل تسلیحات متنوع و بالگرد و پهپاد به ندسا به میان آورد، شناوری که پس از گذشت کمتر از دو ماه مشخص شد که ناو شهید رودکی است. به گفته او، از این شناور برای حضور در اقیانوس هند استفاده خواهد شد. وی در تبیین این مساله گفت: قابل قبول نیست که کشتیهای تجاری و نفتکشهای ما در دریاهای آزاد مورد تهدید قرار گیرند یا اتفاقی برای امنیت آنها بیفتد. تامین امنیت این کشتیها به عهده ما است و با اقتدار آن را به انجام می رسانیم
مشخصات
ناو رودکی که با شناسه «ال ۱۱۰-۱» رونمایی شد، حاصل تغییر کاربری و بهسازی یک ناو ترابری غیر نظامی بود. ایده بازسازی و استفاده از کشتیهای ترابری که در ساخت ناو رودکی استفاده شد به ندسا امکان داد تا با هزینه ای کم ناوگان خود را تقویت کند.
ناو رودکی که با تغییرات ساختاری اندک در یک کشتی تجاری ساخت ایتالیا موسوم به «گلکسی اف» در طی سه ماه در کارخانجات دریایی بندرعباس شکل گرفت، بزرگترین شناوری بود که ندسا تا آن زمان در اختیار می گرفت.
این ناو با ۱۵۰ متر طول، ۲۲ متر عرض و همچنین با وزن جابهجایی ۱۲۰۰۰تن و حداکثر سرعت ۱۴ گره (معادل ۲۶ کیلومتر درساعت)، از نظر ماندگاری طولانیمدت در دریا و شعاع دریانوردی، نقطهعطفی برای نیروی دریایی سپاه پاسداران محسوب میشد.
ناو رودکی قبلا یک کشتی «رُل آن – رُل آف» Roll on –Roll offیا به اختصار کشتی «رو - رو» بود و سطوح شیبدار یا رمپهای آن که طبقات مختلف آن را به هم وصل میکند، برای سوار کردن و تخلیه وسایل چرخدار ، میتوانست کاربرد مناسب نظامی داشته باشد.
این ناو قادر بود دهها خودروی معمولی، ادوات زرهی چرخدار یا شنی، نفربرهای زرهی و قایقهای کوچک تندرو را در خود جای دهد و به عملیات آبخاکی کمک کند. البته با این تفاوت که توانایی ناو رودکی برای حمل این ادوات بهمراتب بیشتر از ناوهای آبخاکی لارک، هنگام، لاوان و تنب نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و یا لندینگ کرافتهای نیروی دریایی سپاه بود.رمپ پاشنه ناو رودکی هم امکان بارگیری و یا تخلیه را تسریع میکرد.
ناو رودکی امکان نشست و برخاست بالگرد و پهپاد و اقدامات اطلاعاتی را داشت و انتظار میرفت که کارکرد تجسسی همچون ناو ایرانی «ساویز» را در دریاهای دورتر از ساحل ایران داشته باشد. این ناو میتوانست به عنوان ناو مادر نیازهای لجستیکی قایقها و یا یکانهای تحت کنترل خود را تأمین کند و آب و سوخت و آذوقه و مهمات به آنها برساند.
ناو رودکی با توجه به وسعت طبقات مختلف آن و داشتن رمپهای بین طبقات و رمپ ورود و خروج از پاشنه، قادر بود شماری قایق تندروی معمولی یا مسلح را با خود حمل کند و نیازی به جرثقیل برای سوارکردن و یا به آب انداختن قایقها نداشت. این ناو هم چنین میتوانست چند صد تکاور دریایی را برای اجرای عملیاتهای محوله در خود اسکان دهد. بالگردهای روی عرشه آن نیز میتوانستند پشتیبانی نزدیک هوایی به یگانهای شرکتکننده در عملیات بدهند.
ناو رودکی مجهز به رادار آرایه فازی سه بعدی، سامانههای جنگ الکترونیک، سامانههای موشکی سطح به سطح کروز و سطح به هوا (پدافندی) بود و قابلیت حمل بالگرد، پهپاد و قایقهای تندرو را هم داشت .در این ناو یک رمپ دسترسی در سمت راست شناور قرارداشت که در حقیقت محل ورود و خروج و بارگیری ادوات و تجهیزات به عرشه آن بود. رمپ دسترسی این امکان را به ناو رودکی میداد تا تجهیزات لازم بر روی عرشه آن بارگیری شود ، به همین دلیل علاوه بر سامانهها و تجهیزاتی که بر روی این ناو بارگیری می شد ، قادر بود تا با بارگیری نفربرهای دوزیست در نقش یک شناور مناسب برای عملیات آبخاکی نیز ایفای نقش کند.توان اجرای عملیات آبخاکی با بارگیری نفربرهای دوزیست در کنار توان انجام عملیات سطحی با استفاده از موشکهای کروز دریایی و از همه آنها مهمتر قابلیت دفاع از خود با استفاده از سامانه پدافندی سوم خرداد اصلیترین و مهمترین ویژگیهای ناو شهید رودکی بود.
البته توان اجرای عملیات آبخاکی تنها قابلیت این ناو نبود. در حوزه رزم سطح به سطح نیز ناو شهید رودکی مجهز به چهار پرتابگر دوتایی (مجموعا ۸ پرتابگر) موشکهای کروز دریایی بود که در صورت استفاده از موشک کروز قدیر، تا برد ۳۰۰ کیلومتر میتوانست علیه اهداف و شناورهای هدف موشک کروز شلیک کند.
دفاع از ناو رودکی در برابر تهدیدات متنوع از جمله تهدیدات هوایی، دیگر ویژگی بود که در این ناو مورد توجه قرار گرفته و سامانه پدافندی سوم خرداد به صورت خودروی حامل رادار و موشک (تلار) TELAR در آن مستقر شده بود تا بتواند تهدیداتی که از جانب هوا مانند جنگندهها، پهپادها و تسلیحات دورایستا میتواند متوجه این ناو باشد را دفع کند.
در زمینه سامانههای پهپادی نیز آنچه بر روی ناو شهید رودکی به نمایش درآمد پهپادهای ابابیل۲ بود که بعنوان یک پهپاد انهدامی در سازمان رزم نیروی دریایی سپاه به کار گرفته میشود. عرشه بزرگ ناو شهید رودکی این قابلیت را برای آن فراهم میساخت تا بتواند تعداد زیادی پهپاد انهدامی را برای انجام عملیات روانه سازی کند.
ناو رودکی و توانمندی های جدید
شناور اقیانوس پیمای رودکی توانمندی های جدیدی برای ایران ونیروی دریایی سپاه به ارمغان آورد که به آن اشاره می شود :
نخست ؛ ناو شهید رودکی علاوه بر قابلیتهای رزمی که در حوزههای مختلف برای نیروی دریایی سپاه به ارمغان میآورد، یک قابلیت راهبردی دیگر را هم برای ندسا فراهم میکرد و آن هم حضور در ماموریت آبهای دور بود ؛ با الحاق ناو اقیانوسپیمای رودکی به نیروی دریایی سپاه ، گستره ماموریتهای ندسا که تا آن هنگام در حوزه خلیج فارس بود، به آبهای آزاد و شمال اقیانوس هند گسترش یافت؛ موضوعی که علاوه بر ایجاد قابلیتهای دفاعی ویژه برای ایران و بازدارندگی و سیادت دریایی، میتوانست در تامین حقوق دریانوردان و صیادان ایرانی که در آبهای آزاد فعالیت می کردند نیز موثر واقع شود.
دوم؛ ایران در ساخت شناور و ناوچههای نظامی تجربه مهمی را با ساخت ناو رودکی کسب کرد. در واقع تغییر کشتی های تجاری غول پیکر به ناوهای رزمی، عملا ایران را در مسیر نزدیک شدن به دستیابی به ناوهای بزرگ با قابلیت پشتیبانی و رزمی قرار داد./
srm
