Վրաստանի և Ադրբեջանի տարածքային վեճերը

Վրաստանի արքեպիսկոպոս Իլիա երկրորդը մտահոգություն է հայտնել Վրաստանի և Ադրբեջանի միջև շարունակվող տարածքային վեճերի կապակցությամբ:

Նա մի հայտարարությամբ ընդգծել է, որ ոմանք փորձում են լարվածություն առաջացնել երկու հարևան երկրներ՝ Վրաստանի և Ադրբեջանի միջև: Վրաստանի արքեպիսկոպոսը չի մանրամասնել թե ում կամ որ երկրի մասին է խոսում: Սակայն, ակնհայտ է, որ, նա այս հայտարարության մեջ  ակնարկում է որոշ  հայ քաղաքական գործիչներին և Հայաստանի կառավարությանը:

Վրացի հոգևորականի ակնարկ ցույց է տալիս, որ Վրաստանի հետ Ադրբեջանի հարաբերությունները մշտապես գտնվում են լարվածության ե և կոնֆլիկտի եզրին, և Իլիա  երկրորդը կարծում է, որ Երևանի կառավարությունը կամ որեւէ հայ քաղաքական գործիչ, կողջունեն լարվածությունը:

Իրականում, Վրաստանի և  Ադրբեջանի միջև այդ հարաբերությունները, չնայած տնտեսական  և էներգետիկ փոխկախվածություններին, չափազանց թույլ ու անորոշ են:

1991 թ-ին Խորհրդային միության փլուզումից և Ադրբեջանի ու Վրաստանի անկախությոնից հետո մինչ այժմ, երկու երկրների 480 կմ երկարությամբ համատեղ սահմանները ճշտորոշելու նպատակով, կազմակերպվել են 11 հանդիպումներ: 

Սակայն երկու երկրների առավել զգայուն 166 կիլոմետր  երկարությամբ սահմանային գծի մասին դեռևս համաձայնություն ձեռք չի  բերվել, եւ այս կապակցությամբ հանդիպումները շարունակվում են:

 Վրաստանի կառավարությունը միշտ իրեն ավելի բարձր է համարել Ադրբեջանից:

Ռազմական հարցերով փորձագետ Դավիթ Ջամալյանն  ասել է, որ Վրաստանը փորձում է մասնակցել տարածաշրջանային նախագծերին, ուստի բնական է, որ Թբիլիսիի կառավարությունը մտադիր է սերտ հարաբերություններ հաստատել Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ: Այս իրավիճակում Հայաստանը անհանգստանալու որեւէ պատճառ չի տեսնում:

Իրականում, Հայաստանի և Վրաստանի քաղաքացիների և պաշտոնյաների կրոնական տրամադրությունների ստվերը միշտ եղել է երկու կողմերի հարաբերություններում և դա որոշակի պայմաններում մեծ ազդեցություն կարող է կունենալ նրանց հարաբերություններում:

Փաստորեն, Թբիլիսիի կառավարությունը միշտ էլ ավելի ուժեղ դիրքերում է եղել Իլհամ Ալիևի կառավարության հետ հարաբերություններում:

Կասկած չկա, որ Թբիլիսիի կառավարության այս դիրքորոշումը կշարունակվի այնքան ժամանակ, քանի դեռ Վրաստանը համարվում է Ադրբեջանի նավթի և գազի արտահանման հիմնական ճանապարհը:

Վերջին երկու տարիների ընթացքում հարևան երկրների միջև առաջացած  լարվածություններում, Վրաստանը միշտ հաղթող կողմն է եղել:

Քանի որ Ադրբեջանի նավթի և բնական գազի փոխադրման հիմնական ճանապարհը անցնում է Վրաստանով,  Միացյալ Նահանգները, Բրիտանիան և մի շարք այլ եվրոպական երկրներ երկարաժամկետ քաղաքականություն են պլանավորում Մուսուլմանների դեմ:1994 թ.-ին Բաքվի կառավարությանը պարտադրել են  Բաքու-Թբիլիսի-Ջեյհան ոչ-տնտեսական և անապահով նավթագազային փոխադրման ուղին:

Այս 30 տարվա պայմանագրի իրականացումը մեծապես վնասում է Ադրբեջանի ժողովրդի երկարաժամկետ ազգային շահերին:

Այս խնդրի ակնհայտ օրինակն է Բաքվի սահմանային վեճերը Թբիլիսի հետ և Ադրբեջանի  լուրջ լռությունը  այդ անհամաձայնությունների վերաբերյալ: