Մեկնաբանություն. Իրանի թեմայով ՄԱԳԱՏԷ-ի Կառավարիչների խորհրդի սեզոնային հանդիպումը
Հունիսի 15-ին, Վիեննայում տեղի ունեցավ ՄԱԳԱՏԷ-ի Կառավարիչների խորհրդի վիրտուալ նիստը:
Հնգօրյա նիստի օրակարգում են 2019 թ.-ի տարեկան զեկույցը, Տեխնիկական համագործակցության 2019 թ զեկույցը, ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի 2231 բանաձևի լույսի ներքո Իրանում ստուգման և մոնիտորինգի վիճակը, 2019-ին ՀԳՀԾ-ի գործադրումը, Հյուսիսային Կորեայի հետ պայմանագրի պահանջը:
ՄԱԳԱՏԷ-ի կառավարման խորհրդի վիրտուալ նիստը տեղի է ունենում այն պայմաններում, երբ Միացյալ Նահանգները և եվրոպական որոշ երկրներ, ներառյալ՝ Ֆրանսիան, Թեհրանին մեղադրել են միջուկային ծրագրի հարցում ՄԱԳԱՏ-ի հետ չհամագործակցելու մեջ:
Թվում է, թե այս հանդիպման առանցքային խնդիրը Իրանի և ՄԱԳԱՏԷ-ի միջև հարաբերությունների վերջին զարգացումներն են: Հաշվի առնելով Իրանի դեմ գործակալության գլխավոր տնօրեն Ռաֆայել Գրոսիի բացասական վերաբերմունքը և հնչեցրած հակաիրանական մեղադրանքները, այս հանդիպումը շատ կարևոր է:
ՄԱԳԱՏԷ-ի գլխավոր տնօրենն իր վերջին զեկույցում նշել է, որ Իրանը գործակալության տեսուչներին թույլ չի տալիս ստուգումներ անկացնել երկու օբյեկտներում:
Գրոսին հայտարարել է. «Իրանն ավելի քան չորս ամիս խոչընդոտում էր երկու միջուկային օբյեկտներում ՄԱԳԱՏԷ-ի կողմից ստուգումների անցկացմանը և թափանցիկ պատասխան չէր տալիս այդ կապակցությամբ գործակալության առաջադրած հարցերին»: Ռաֆայել Գրոսին, որը նախկինում զբաղեցնում էր գլխավոր տնօրենի տեղակալի պաշտոնը, լավ տրամադրված չէր Իրանի նկատմամբ: Իսկ հիմա, ՄԱԳԱՏԷ-ի գլխավոր տնօրենի պաշտոնում, նա գործում է ԱՄՆ-ի և Իսրայելի քաղաքականությանը համաքայլ: նԳրոսին Սիոնիստական ռեժիմի կողմից իրեն տրամադրված ապացույցներ ներկայացնելով պահանջել է, որ ՄԱԳԱՏԷ-ի տեսուչները մուտք գործեն Իրանի մի քանի միջուկային օբյեկտներ, որտեղ ավելի վաղ անցկացվել են միջուկային հետազոտություններ:
Թեհրանը չի պատրաստվում իր խաղաղանպատակ միջուկային ծրագրի վերաբերյալ որևէ հարցի պատասխանել. հատկապես երբ հարցերը հնչեցնում են թշնամիները, ինչպիսիք են Սիոնիստական ռեժիմը և ԱՄՆ-ն: Թեհրանը նաև չի պատարստվում թույլ տալ գործակալության գլխավոր տնօրենի կողմից պահանջվող ցանկացած վայրում ստուգումներ անցկացնել:
Վիեննայի միջազգային կազմակերպություններում Իրանի դեսպանն ու մշտական ներկայացուցիչ Քազեմ Ղարիբաբադիի խոսքով, Իրանը փորձում է կանխել Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալությունամ անսկզբունքային և վտանգավոր քայլերը:
ՄԱԳԱՏԷ-ում Իրանի դեմ ստեղծված մթնոլորտը քննադատությանէ արժանացել Կառավարիչների խորհրդի որոշ կարևոր անդամների՝ Ռուսաստանի և Չինաստանի կողմից: Հաշվի առնելով, որ գործակալության Կառավարիչների խորհրդի նիստն անցկացվում է վիրտուալ տեսքով, եթե քննարկվող հարցերի շուրջ փոխհամաձայնություն չլինի, նիստի նախագահը կհրավիրի նոր հանդիպում:
Վիեննայում միջազգային կազմակերպություններում Ռուսաստանի ներկայացուցիչ Միխայիլ Ուլյանովն ասել է, որ խորհուրդը չի կարող պաշտոնական որոշում կայացնել, քանի որ Կառավարիչների խորհրդի նիստը կայացել է վիրտուալ ձևով:
