Մոսկովյան համաձայնագրի խախտում՝ հաստատումից րոպեներ անց
Մոսկվայում Ռուսաստանի միջնորդությամբ Ադրբեջանի և Հայաստանի ԱԳ նախարարների կողմից հրադադարի համաձայնագրի ստորագրումից հետո հաստատված հրադադարը տևեց հինգ րոպե:
Հայաստանի արտգործնախարար Զոհրապ Մանացկանյանը ուրբաթ երեկոյան Մոսկվայում իր ադրբեջանցի գործընկերոջ հետ 12-ժամ տևած բանակցությունների ավարտին հայտարարեց. «Երկու երկրները համաձայնության եկան Լեռնային Ղարաբաղի տարածաշրջանում հրադադարի հաստատման շուրջ»:
Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարությունը հոկտեմբերի 10-ին հայտարարեց. «Չնայած Երևանի և Բաքվի միջև Լեռնային Ղարաբաղի վիճելի տարածաշրջանի շուրջ հրադադարի մասին համաձայնագրին, երկու կողմերի միջև բախումները շարունակվում են:
ԼՂ հակամարտության տարածքում զինված բախումները շարունակվում են այն դեպքում, երբ հոկտեմբերի 10-ին ժամը 12:00-ին հյատարարվեց հրադադարի մասին և տարածաշրջանում հաստատվեց մարդասիրական հրադադար: Սակայն հրադադարի արագ խախտումը մարդկանց խաղաղությունը նորից փոխարինեց մտահոգությամբ:
Ռուսական «Sputnik» լրատվական գործակալության փոխանցմամբ ՝ հրադադարի մասին հայտարարությունից ընդամենը 5 րոպե անց ՝ ժամը 12: 05-ին, Ադրբեջանի ուժերը գրոհ սկսեցին Կարախանբեյլի վրա: Հայկական ուժերը ռմբակոծել են Տար և Աղդամ քաղաքները: Վերջին զեկույցների համաձայն՝ միայն վերջին երկու շաբաթվա ընթացքում Ղարաբաղում սպանվել է ավելի քան 300 մարդ և բնակչության կեսը կեսը տեղահանվել:
Փաստորեն, մոսկովյան բանակցությունների մեկնարկից ընդամենը մի քանի ժամ առաջ, Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը մոսկովյան բանակցությունները որակել է որպես Լեռնային Ղարաբաղի տարածաշրջանում խաղաղության վերջին կաթիլ, իսկ համաձայնագիրը ողջունվել է տարածաշրջանային և համաշխարհային քաղաքական գործիչների կողմից: Շատ կառավարություններ և միջազգային կազմակերպություններ ողջունեցին մոսկովյան համաձայնագիրը և հայտարարեցին, որ պատրաստ են աջակցել պատերազմի մեջ գտնվող մարդկանց շփման գծերում:
ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները, ովքեր ավելի քան 28 տարի խորհրդակցում էին պատերազմող կողմերի հետ, ոչ միայն չկարողացան լուծում գտնել հակամարտության համար, այլև սրել են հակամարտությունը:
Ինչպես և սպասվում էր, և ինչպես նախկինում կանխատեսվել էր շատ անկախ քաղաքական շրջանակների կողմից, Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև ռազմական բախման ընթացքում որոշ օտարերկրյա կառավարությունների միջամտությունները ի վնաս պատերազմող կողմերի էին: Օրինակ ՝ Թուրքիայի պաշտոնյաների և լրատվամիջոցների աջակցությունն Ադրբեջանին, ի վնաս այս երկրի էր:
Իրանի Իսլամական Հանրապետությունն առաջին իսկ օրից կոչ է արել դադարեցնել հակամարտությունը և բանակցություններ սկսել Բաքվի և Երևանի միջև:
Լեռնային Ղարաբաղիի տրածաշրջանում Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև բախումները վերսկսվեցին սեպտեմբերի 27-ին, նյութական ու մարդկային կորուստներ պատճառելով երկու կողմերին: