Մեկնաբանություն - Բին Սալմանը և Խաշողջիի մղձավանջը
ԱՄՆ կառավարությունը հրապարակել է որոշ գաղտնի փաստաթղթեր կապված ԱՄՆ-ում բնակվող սաուդցի լրագրող Ջամալ Խաշողջիի սպանության հետ, նշելով, որ հանցագործությունը պատվիրել է Սաուդյան արքայազն Մուհամեդ բին Սալմանը:
Հաշվի առնելով այն, որ ամերիկյան պաշտոնյաները հայտարարել են, որ չեն խոսելու Մուհամեդ բին Սալմանի հետ, այժմ հարցն այն է, թե ի՞նչ ազդեցություն կունենա այս զեկույցը և ընդհանուր առմամբ, Բայդենի կառավարության մոտեցումը բին Սալմանի քաղաքական վիճակի վրա:
Բանն այն է, որ Սաուդյան Արաբիայի ներսում բին Սալմանի քաղաքական դիրքը թուլացել է: Սաուդյան թագաժառանգը, որը հուսյ ուներ ստանալ ԱՄՆ կառավարության աջակցությունը, Դոնալդ Թրամփի պարտությունից հետո կորցրեց իր ամենակարևոր աջակիցին: Ջամալ Խաշողջիի սպանության մասին զեկույցի հրապարակումը բացահայտեց Բին Սալմանի բնավորության բռնի կողմը:
Սաուդյան ընտանիքում ձևավորվում է այն մտածողությունը, որ բին Սալմանի իշխանության գալը կվնասի այդ երկրի հեղինակությանը: Հետևաբար, Բին Սալմանի դեմ ուղղված ներքին շարժումներն աճում են:
Այս պարագայում, չեն բացառվում Մուհամեդ բեն Սալմանի դեմ միջազգային գործողությունները, ներառյալ՝ պատժամիջոցների սահմանումը: Այս առնչությամբ ՄԱԿ-ի զեկուցողը հայտարարել է, որ միջազգային ասպարեզից Ջամալ Խաշողջիի սպանության պատվիրատուներին վտարելը կարևոր քայլ է արդարադատության ուղղությամբ և դա ուժեղ ուղերձ է հղում նրանց, ովքեր մտադիր են նմանատիպ հանցագործություններ կատարել: Նա սել է. «Մենք Սպիտակ տանը կոչ ենք անում պատժամիջոցներ սահմանել ոչ միայն բին Սալմանի ունեցվածքի, այլ նաև նրա միջազգային գործարքներ վրա»:
Չնայած դժվար թե ԱՄՆ կառավարությունը օրակարգում ներառի բին Սալմանի նկատմամբ, պատժամիջոցների սահմանումը, սակայն վերջինսի վրա արտաքին ճնշումը աճում է:
Երազած գահը կորցնելու սպառնալիքն աճել է և բին Սալմանի մրցակիցների դիրքերը կրկին բարելավվում են: ԱՄՆ կառավարությունը հատուկ վերաբերմունք ունի նախկին թագաժառանգ արքայազն Մուհամեդ բեն Նայեֆի նկատմամբ, որը ճնշման է ենթարկվում բին Սալմանի կողմից:
Բրուքինգսի ինստիտուտից Բրյուս Ռիդլը գրել է.«Միջազգային հանրությունն այժմ պետք է պահանջի ազատ արձակել Սաուդյան Արաբիայի նախկին թագաժառանգ Մուհամեդ բին Նայեֆին: Բին Նայեֆի ձերբակալությունը ոչ թե նրա համար է, որ նա հանցանք է գործել, այլ այն պատճառով, որ դա անհանգստություն է պատճառել ներկայիս թագաժառանգ արքայազն Մուհամեդ բին Սալմանին: Մուհամեդ բեն Նայեֆը փրկեց տասնյակ, եթէ ոչ հարյուրավոր ամերիկացիների կյանքեր և իր հայրենիքում ջախջախեց Ալ-Ղաիդային»:
Այս առումով Սաուդյան Արաբիայի առաջնորդների վրա Վաշինգտոնի ճնշումը կարող է անսովոր թվալ, բայց պետք է անհապաղ կիրառվի, քանի որ Մուհամեդ բին Նայեֆի հարցը հատուկ է, հաշվի առնելով նրա օգնությունը ամերիկացիների անվտանգությունն ապահովելու հարցում:
Անկախ նրանցի թե ԱՄՆ կառավարության կողմից Ջամալ Խաշողջիի սպանության մասին զեկույցի հրապարակելը և այս հանցագործության մեջ բին Սալմանին մեղավոր ճանաճելն ինչ ազդեցություն կունենա Սաուդյան արքայազնի քաղաքական ճակատագրի վրա, այս գործողությունը ևս մեկ անգամ ցույց տվեց վերջինիս քաղաքական անհասունությունը:
Այս անգամ ևս Սաուդյան Արաբիայի թագաժառանգը պետք է ստանա ԱՄՆ կառավարության աջակցությունը Սաուդյան Արաբիայի գահը նվաճելու համար: Սակայն այս անգամ նավթային դոլարները գուցե չկարողանան փրկել Մուհամեդ բին Սալմանին: