Մեկնաբանություն - Ինչու՞ է ԱՄՆ-ն այդքան վախենում Չինաստանից
Ջո Բայդենի նախագահության օրոք ԱՄՆ-ը որդեգրել է Չինաստանի հետ ռազմական գործողությունների հավանականության քաղաքականությունը և ժամանակ առ ժամանակ նոր սպառնալից հայտարարություններ է անում այդ երկրի դեմ:
«Մենք կատաղի մրցակցության մեջ ենք Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության հետ», - ասել է ԱՄՆ-ի պաշտպանության նախարար Լլոյդ Օսթինը՝ Ռեյգանի հիմնադրամի «Ազգային պաշտպանություն» թեմայով կայացած հանդիպմանը: Ինչպես պարզաբանել է Բայդենը, Պեկինը միակ մրցակիցն է, որը կարող է համատեղել տնտեսական, քաղաքական, ռազմական և տեխնոլոգիական հզորության բոլոր գործիքները՝ կայուն և ազատ միջազգային համակարգի համար կայուն մարտահրավեր ստեղծելու համար:
Թվում է, թե Վաշինգտոնի բոլոր ջանքերն ուղղված են Չինաստանից բացասական և սպառնալից իմիջ ներկայացնելուն ոչ միայն ԱՄՆ-ի, այլև միջազգային շրջանակների ի համար։ Այս ջանքերը համահունչ են Բայդենի կառավարության՝«կոնսենսուսի ձևավորման ընդհանուր քաղաքականությանը», որը կիրառվումէ Պեկինի նկատմամբ միասնական մոտեցում դրսևորելու համար: Բայդենի վարչակազմը ագրեսիվ մոտեցում է ցուցաբերում Չինաստանի դեմ։ 2021 թվականի հունվարի վերջին ԱՄՆ նոր վարչակազմի կողմից հրապարակված «Ազգային անվտանգության ռազմավարության միջանկյալ ուղեցույց» փաստաթուղթը մատնանշում է ԱՄՆ-ի դեմ ուղղված ամենակարևոր սպառնալիքները երկու արևելյան և եվրասիական միջազգային տերությունների՝ Չինաստանի և Ռուսաստանի կողմից: Այնուամենայնիվ, Բայդենի հայտարարությունների և նրա կառավարության պաշտոնյաների դիրքորոշումների հետևանքները այն են, որ, Բայդենի կարծիքով, հիմնական և լուրջ սպառնալիքը «Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունն» է։ Վաշինգտոնի իրական մտահոգությունը, բացի Պեկինի հասցեին բազմիցս հնչեցվող մեղադրանքներից, առաջիկա մի քանի տարիների ընթացքում Չինաստանի որպես աշխարհի առաջատար տնտեսական տերություն հայտնվելն է, ինչպես նաև նրա աճող ռազմական հզորությունը, ինչը կազդի ներկայիս անվտանգության հավասարումների և ԱՄՆ-ի ավանդական դիրքորոշման վրա։
Հոլ Բրենդսը և Մայքլ Բեքլին Foreign Policy-ում լույս տեսած վերլուծության մեջ գրել են.«Վերջին հինգ տարիների ընթացքում ԱՄՆ-ի երկու կառավարություններ երկիրը մղել են Չինաստանի հետ ուղղակի մրցակցության մեջ: ԱՄՆ պաշտպանական քաղաքականությունն այժմ կենտրոնացած է Խաղաղ օվկիանոսի արևմտյան հատվածում Չինաստանին զսպելու վրա»:
Չինաստանից նման պատկեր ներկայացնելը, հատկապես հարձակողական հարթության մեջ, միտված է վախեցնել Վաշինգտոնի արևելյան Ասիայի դաշնակիցներին, հատկապես Ճապոնիային, Հարավային Կորեային և Ավստրալիային, որպեսզի համոզի նրանց ռազմական համագործակցություն ծավալել ԱՄՆ-ի հետ Չինաստանի ենթադրյալ ծովային, տնտեսական և ռազմական ծավալապաշտությունը կանխելու համար: Անշուշտ, Վաշինգտոնը մինչ այժմ այս առումով երկու կոալիցիա է ստեղծել, այն է՝ ԱՄՆ-ից, Ճապոնիայից, Ավստրալիայից և Հնդկաստանից բաղկացած «Քվադ» խումբը և ԱՄՆ-ից, Բրիտանիայից և Ավստրալիայից բաղկացած «Ագուս» դաշինքը։ Այնուամենայնիվ, Միացյալ Նահանգները ձգտում է Չինաստանին դիմակայելու նպատակով երկկողմ կամ բազմակողմ դաշինքների մեջ ներառել տարածաշրջանի այլ երկրներին, ինչպիսիք են Սինգապուրը և Վիետնամը:
Իհարկե, Պեկինը Վաշինգտոնի պնդումները որպես զուտ պատրվակ է բնութագրում՝ իր ներկայությունը պահպանելու և Հնդկա-խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանում իր ազդեցությունը մեծացնելու համար և ընդգծել է տարածաշրջանի երկրների հետ հարաբերություններն ընդլայնելու և խաղաղությունն ու կայունությունը խթանելու իր ջանքերը։ Միևնույն ժամանակ, Չինաստանը իր ռազմական կարողությունների ուժեղացումը բնութագրել է բացառապես ազգային անվտանգության և պոտենցիալ սպառնալիքներին դիմակայելու ուղղությամբ:
