Մեկնաբանություն- Իրանի և Իրաքի արտգործնախարարների խորհրդակցությունը տարածաշրջանային զարգացումների շուրջ
Իրաքի արտգործնախարարի հետ հեռախոսազրույցում, Իրանի ԱԳ նախարարը բարձր է գնահատել այդ երկրի ջանքերն ու կառուցողական դերը տարածաշրջանային երկխոսությունների ձևավորման և խթանման գործում՝ տարածաշրջանում կայունության, անվտանգության և զարգացման ամրապնդման նպատակով։
Իրանի ԱԳ նախարար Հոսեյն Ամիր Աբդոլլահյանը և Իրաքի ԱԳ նախարար Ֆուադ Հոսեյնը մտքեր են փոխանակել երկկողմ հարաբերությունների ոլորտում փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող որոշ հարցերի, այդ թվում՝ Թեհրանի և Ռիադի միջև բանակցությունների գործընթացի շուրջ։
Հեռախոսազրույցում Իրաքի արտգործնախարարն ասել է, որ Բաղդադի կառավարությունը Ջիդդայի գագաթնաժողովում անցկացրել է տարածաշրջանային համագործակցության համար անհրաժեշտ բանակցություններն ու խորհրդակցությունները, և որ իր երկիրը կշարունակի ջանքերը տարածաշրջանում խաղաղության և կայունության ամրապնդման ուղղությամբ։
ԱՄՆ-ի նախագահ Ջո Բայդենի և Սաուդյան Արաբիայի, Իրաքի, Հորդանանի, Եգիպտոսի, ԱՄԷ-ի, Կատարի, Բահրեյնի ղեկավարների և Քուվեյթի թագաժառանգ արքայազնի և Օմանի փոխվարչապետի մասնակցությամբ, շաբաթ օրը կայացել է «Ջիդդայի անվտանգությունն ու զարգացումը» խորագրով հանդիպումը։
ԱՄՆ-ն տարիներ շարունակ փորձում է կոալիցիա և դաշինք ստեղծել Իրանի դեմ, ինչպես նաև ստեղծել այնպիսի դաշինք, ինչպիսին Հյուսիսատլանտյան դաշինքն (ՆԱՏՕ) է, «տարածաշրջանի անվտանգության ապահովման նպատակով»: Օրինակ՝ ԱՄՆ նախկին նախագահ Դոնալդ Թրամփը 2017 թվականի մայիսին Սաուդյան Արաբիա կատարած այցի ժամանակ առաջարկել է «Մերձավոր Արևելքի ռազմավարական դաշինք» (MESA) կոչվող նախագիծը, որը, ըստ արևմտյան լրատվամիջոցների, մերժվել է որոշ արաբական երկրների, այդ թվում Եգիպտոսի կողմից:
Փաստորեն, նման կոալիցիաների ձևավորումը բախվում է բազմաթիվ խոչընդոտների. Տարածաշրջանի որոշ երկրների, այդ թվում Իրաքի, Լիբիայի, Սիրիայի և Աֆղանստանի փորձը ցույց է տվել, որ Միացյալ Նահանգների ռազմական ներկայությունը ծառայում է միայն այդ երկրի շահերի ապահովմանը և Երուսաղեմը զավթզծ ռեժիմի նպատակներին աջակցությանը և երբեք կայունություն ու անվտանգություն չի բերել տարածաշրջանի երկրներին։
Մինչդեռ տարածաշրջանի որոշ երկրներ, ինչպիսիք են Եգիպտոսը և Հորդանանը, հստակ հայտարարել են, որ լարվածություն չեն փնտրում Իրանի Իսլամական Հանրապետության հետ. Սաուդյան Արաբիան, որը համարվում է արաբական աշխարհի ամենաազդեցիկ երկրներից մեկը, ցանկանում է բարելավել հարաբերություններն Իրանի հետ։ Անցած մեկ տարվա ընթացքում Իրաքը հյուրընկալել է Իրանի և Սաուդյան Արաբիայի պաշտոնյաների միջև հարաբերությունների վերականգնման բանակցությունների հինգ փուլ: Իրաքի վարչապետ Մուսթաֆա Ալ-Քազեմին վերջերս անդրադառնալով տարածաշրջանի երկրների միջև փոխըմբռնման անմիջական ազդեցությանը Իրաքի պայմանների բարելավման վրա, ասել է.«Ռիադի և Թեհրանի միջև բանակցությունները զգալի առաջընթաց են գրանցել, և ես վստահ եմ, որ Իրանը և Սաուդյան Արաբիան շուտով փոխըմբռնման կհասնեն»։
Փաստն այն է, որ տարածաշրջանի երկրների սերտաճման անհրաժեշտությունը, որոնք հիմնականում իսլամական երկրներ են, կարևոր է սպառնալիքներին դիմակայելու և տնտեսական հնարավորություններ ստեղծելու համար. Համապատասխանաբար, Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը մշտապես կենտրոնացել է Պարսից ծոցում իր հիմնական ռազմավարության կոլեկտիվ և համագործակցային անվտանգության ապահովման քաղաքականության վրա և օտար ուժերի միջամտությունն ու ներկայությունը դիտարկում է ազգային շահերի և տարածաշրջանի անվտանգության ու կայունության դեմ ուղղված սպառնալիք:
Համաձայն տարածաշրջանի վերջին տարիների զարգացումների և փորձի, Իրանի անվտանգության մոտեցումն ունի բաղադրիչներ, որոնք կարող են հանգեցնել կայուն անվտանգության ձևավորմանը, եթե ցուցաբերվի տարածաշրջանային ուշադրություն և ջանքեր. Տարածաշրջանից արտաքին ուժերի դուրսբերումը և անվտանգության ընդհանուր համակարգում տարածաշրջանային դերակատարների համագործակցությունն ու մասնակցությունն այդ բաղադրիչներից են։
Իրանի Իսլամական Հանրապետության նախագահ Սեյեդ Էբրահիմ Ռայիսին ասել է. «Իրանն ունի բարձր աշխարհաքաղաքական կարողություններ, որոնք հիմք են ստեղծում տարածաշրջանային ինտեգրման ամրապնդման և տարածաշրջանի ժողովուրդների միջև խաղաղության ու բարգավաճման ընդլայնման համար՝ Հնդկական օվկիանոսից, Պարսից ծոցից և Սև ծովից մինչև Եվրոպա»: