Ջեյմս Ուեբ աստղադիտակը
Նորագույն «Ջեյմս Ուեբ» տիեզերական աստղադիտակը, որն արժե 10 մլրդ դոլար, երկինք է արձակվել Ariane հրթիռակրով Ֆրանսիական Գվիանայի Կուրու տիեզերակայանից։
Ջեյմս Ուեբ ուղեծրային աստղադիտակը անջատվել է Ariane 5 հրթիռից, որն արձակվել է ֆրանսիական Գվիանայի Կուրու տիեզերակայանից: Դրանից հետո, ըստ Եվրոպական տիեզերական գործակալության, աստղադիտակը չորս շաբաթվա ընթացքում կշարժվի իր նշանակետը՝ Լագրանժի երկրորդ կետը։ Այն գտնվում է Երկրից չորս անգամ ավելի հեռու, քան Լուսինը, Արեգակի հակառակ կողմում 1,5 միլիոն կմ հեռավորության վրա։
ԱՄՆ-ի, Եվրոպայի եւ Կանադայի տիեզերական գործակալությունների հետ աշխատող ինժեներները նոր աստղադիտակ են կառուցել, որը 100 անգամ ավելի հզոր է:
Աստղադիտակն անվանվել է ի պատիվ Ջեյմս Ուեբի՝ Ապոլոն 11 ծրագրի ղեկավարի, որը մարդուն հասցրել է Լուսին: Ջեյմս Ուեբ աստղադիտակը ուղեծրում կփոխարինի Հաբլի աստղադիտակին:
Ջեյմս Ուեբը ԱՄՆ օդագնացության և տիեզերական տարածության հետազոտությունների ազգային գործակալության (ՆԱՍԱ-ի), ESA-ի և Կանադայի տիեզերական գործակալության համատեղ նախագիծն է:
ՆԱՍԱ-ն նախագծում ներդրել է 8,8 միլիարդ դոլար, ESA-ն՝ 815 միլիոն դոլար, ներառյալ հրթիռի և արձակման արժեքը, Կանադայի տիեզերական գործակալությունը՝ 165 միլիոն դոլար:
Այս նախագիծը կյանքի կոչելու համար աշխատել են հազարավոր ինժեներներ և հարյուրավոր գիտնականներ, ինչպես նաև 300 համալսարաններ, կազմակերպություններ և ընկերություններ ԱՄՆ 29 նահանգներից և աշխարհի 14 այլ երկրներից:
Ամենադժվարն ու ռիսկայինը, ինչպես պատմել են ՆԱՍԱ-ում, կլինի հիմնական հայելու եւ «Ուեբի»-ի ջերմային վահանի տեղակայումը, որը պետք է պաշտպանի աստղադիտարանը Երկրի, Լուսնի եւ Արեւի ճառագայթումից։
Նոր աստղադիտակը պետք է դիրք զբաղեցնի հալո-ուղեծրում Արեւ-Երկիր L2 համակարգի Լագրանժ կետում: Սպասվում է, որ «Ջեյմս Ուեբ»-ից առաջին գիտական տվյալները հետազոտողներին հասանելի կլինեն մեկնարկից վեց ամիս անց, իսկ մեկ տարի անց դրանք հասանելի կլինեն հանրությանը։