Մեկնաբանություն- Իրանը վերածվում է տարածաշրջանային գազի կենտրոնի
Աշխարհում բնական գազի խոշորագույն պաշարներով երկրորդ տեղը զբաղեցնելու և Կենտրոնական Ասիայի, Կովկասի, Պարսից ծոցի և տարածաշրջանային սպառողական շուկաների միջև աշխարհաքաղաքական դիրքի շնորհիվ, Իրանը փորձում է իր դիրքը պարզապես գազի արտահանողից բարձրացնել տարածաշրջանային էներգետիկ կենտրոնի. նպատակ, որը, տնտեսական օգուտներից բացի, կարող է ամրապնդել Թեհրանի դերը տարածաշրջանի աշխարհաքաղաքական հավասարումներում և էներգետիկ անվտանգության մեջ։
Մասնագետները կարծում են, որ Հարավային Փարս հանքավայրի բարձր հզորությունը, էներգիա արտադրող և սպառող երկրներին մոտ լինելը, ինչպես նաև հյուսիսային և հարավային երթուղիներին միաժամանակյա հասանելիությունն այն առավելություններն են, որոնք Իրանը դարձրել են գազի առևտրի և տարանցման կարևոր տարբերակներից մեկը։ Այս համատեքստում, Կենտրոնական Ասիայի, Ռուսաստանի և Թուրքմենստանի գազը Իրանի միջոցով Արևմտյան Ասիայի և Եվրոպայի շուկաներ տեղափոխելու հնարավորությունը համարվում է երկրի ամենակարևոր ռազմավարական հնարավորություններից մեկը։
Mehr գործակալությունը հրապարակել է հոդված, որում նշել է, որ գազային հանգույցը չի նշանակում միայն գազի արտահանում, այլև ներառում է տարածաշրջանային շուկայի ստեղծում, գնագոյացման, պահեստավորման, տարանցման և էներգետիկ փոխանակման կենտրոն դառնալու դերակատարում. դիրք, որը կարող է տնտեսական փոխկախվածություն ստեղծել տարածաշրջանի երկրների միջև։
Հեղինակը նշում է, որ հսկայական ստորգետնյա պաշարներից բացի, Իրանն ունի մեծ փորձ իր ներքին գազամատակարարման ցանցի զարգացման գործում, որը կարող է լինել սահմանային տարանցիկ ցանցի զարգացման հիմնական ենթակառուցվածք։ Բացի այդ, Իրանին շրջապատող շուկաները, այդ թվում՝ Իրաքը, Թուրքիան, Պակիստանը և կովկասյան երկրները, ունեն էներգիայի աճող կարիք, ինչը զգալի հնարավորություն է տալիս արտահանման և տարածաշրջանային համագործակցության զարգացման համար։
Այնուամենայնիվ, այս նպատակին հասնելու ճանապարհին առկա են բազմաթիվ մարտահրավերներ։ Միջազգային խողովակաշարերի զարգացումը, մեծ պահեստավորման հզորությունների ստեղծումը, թափանցիկ գազի առևտրային շուկայի ձևավորումը և օտարերկրյա ներդրումների ներգրավումը Իրանի էներգետիկ հանգույց դառնալու ամենակարևոր պահանջներից են։ Մասնագետները նաև զգուշացնում են, որ ներքին բարձր սպառումը և որոշ եղանակներին գազի դեֆիցիտը համարվում են արտահանման և տարանցման համար կայուն ավելցուկ ստեղծելու հիմնական խոչընդոտներից։
Այս խնդիրներից բացի, տարածաշրջանային մրցակցությունը նույնպես սրվել է, և որոշ հարևան երկրներ փորձում են վերածվել գազի առևտրի կենտրոնների: Այդ պատճառով ենթակառուցվածքների ավարտման, տնտեսական կառույցների բարեփոխման և տարածաշրջանային համագործակցության զարգացման արագությունը հատկապես կարևոր է Իրանի աշխարհաքաղաքական առավելությունը պահպանելու համար։
Վերլուծաբանները կարծում են, որ եթե Իրանը հաջողության հասնի էներգետիկ ենթակառուցվածքների զարգացման և տարածաշրջանային համագործակցության կայուն ցանց ստեղծելու գործում, կարող է երկարաժամկետ տնտեսական և քաղաքական օգուտներ ստանալ՝ բացի տարանցիկ փոխադրումներից, էներգետիկ ծառայություններից և տարածաշրջանային գազի շուկայում դերակատարումից ստացված արտահանման եկամուտներից: