Սրբազան պաշտպանության 8-ամյա հերոսապատման վերընթերցում (39)

Ողջույն ձեզ թանկագին բարեկամներ: Այս հաղորդման ընթացքում խոսելու ենք Բեյթ Ալ-Մողադաս ռազմական գործողության ձեռքբերումների և Իրանի նկատմամբ թշնամիների հայացքների փոփոխության մասին:

Նախորդ հաղորդման ընթացքում խոսեցինք Բեյթ Ալ-Մողադաս ռազմանկան մեծ գործողության չորրորդ և վերջին փուլի մասին: Այս գործողության ընթացքում Խոռամշահր  քաղաքը 575 օր բաասական ռեժիմի կողմից օկուպացված մնալուց հետո ազատագրվեց: Խոռամշահրի բռնահարված ժողովրդի 34 օր դիմադրությունը, նվազագույն զենքերով, դարձավ Իրանի պատմության մնայուն էջերից մեկը։ Եվ Բեյթ Ալ-Մողադաս ռազմական մեծ գործողությունը և Խոռամշահրի ազատագրումը Արևելքի ու արևմուտքի ու նրանց արբանյակների կողմից հովանավորվող Սադդամի ռեժիմի դեմ Իրանի ժողովրդի Սրբազան Պաշտպանության զգայուն դրվագներից մեկն է: Խոռամշահրի ազատագրումը համարել են Իրաքի դեմ պատերազմում ԻԻՀ-ի «Դիմադրության ու հաղթանակի առասպել և Սադդամը այն հայտարարել էր, որպես «Բասրայի դարպասների բանալի»: Ռազմական վերլուծաբանները նույնպես դիտելով «Իրաքի բանակի ամուր ու անառիկ» ամրոցները քաղաքը նմանեցրել էին «Ստալինգրադին»: Սակայն ի՞նչ պատահեց, որ «Սադդամի Ստալինգրադը 24 ժամվա ընթացքում ընկավ ու անցավ ԻԻՀ-ի զինվորների ձեռքը: Մի քաղաք, որի օկուպացնելու համար Իրաքը 34 օր ամբողջ զորությամբ պատերազմել էր:

Այս հաղթանակի հիմնական պատճառներից մեկը գործողության մեջ որդեգրված նախաձեռնությունների և մարտավարության տեսակն է:

Պարտադրված պատերազմի երկրորդ տարում հեղափոխական և ժողովրդական ուժերի ներկայությամբ և արդյունավետ մասնակցությամբ գրավյալ տարածքների ազատագրման ռազմավարությունն Իսլամական Հանրապետության համար բերեց քաղաքական և ռազմական նշանակալի արդյունքներ և ձեռքբերումներ: «Ֆաթհ ալ-Մոբին» գործողությունը, որպես այս ռազմավարության երրորդ քայլը, կարճ ժամանակում հասավ իր նպատակներին և ցույց տվեց իրաքյան բանակի անկարողությունը ՝ ավելի քան նախկինում դիմակայելու պատերազմի նոր իրավիճակին: Մարտադաշտերում իրանցի մարտիկների հաղթանակներին զուգահեռ, անդառնալի հարվածներ հասցվեցին երկրի ներսում հակահեղափոխական խմբերին, որոնց աջակցում էին Արևմուտքի և Արևելքի երկու գերտերությունները:

Իրանի քաղաքական ու ռազմական հաղթանակներն այս ժամանակ զգալի դեր խաղացին ուժերի հարաբերակցությունը հօգուտ Իրանի Իսլամական Հանրապետության փոխելու գործում և Աշխարհի քաղաքական և անվտանգության վերլուծաբանները գնահատեցին Իրանի իրավիճակը՝ ասելով, որ Իրանին հաջողվել է հաղթահարել ներքին և արտաքին ճգնաժամերը, և որ տարածաշրջանի երկրները շուտով կտեսնեն այդ շարժումների ազդեցությունը տարածաշրջանում: Այս նախազգուշացումը արևմտյան առաջնորդները համարեցին որպես նախազգուշական սպառնալիք տարածաշրջանում ուղղված իրենց շահերի դեմ: Արդյունքում, տարածաշրջանում սկսվեցին նոր շարժումներ՝ Իսրայելի առանցքայնությամբ, և փաստորեն այս ընթացքում ձևավորվեցին Իսրայելի Լիբանան ներխուժման սերմերը: Բացի այդ, ԱՄՆ -ն և տարածաշրջանի հետադիմական երկրները զգալի ջանքեր գործադրեցին Իրաքը հզորացնելու և նրա պարտությունների կրկնությունը կանխելու համար: Իրաքին ուղղված Սաուդյան Արաբիայի և Քուվեյթի ֆինանսական օգնության ավելացումը , Իրաքի հետ Եգիպտոսի հարաբերությունների կարգավորումը և այդ երկրին բրիտանական զենքի տրամադրումը կարող են դիտվել այս դաշտում: Պատերազմի ընդհանուր հարցերի վրա Ֆաթհ ալ-Մոբինի հաղթանակի մեկ այլ ազդեցությունն իրանական ուժերի հետախուզական կարողությունների բարձրացումն էր, ինչպես նաև օպերատիվ ծրագրերին տիրապետելը: Այս իրավիճակները միասին վերցրած հիմք հանդիսացան Բեյթ Ալ-Մողադաս գործողության համար: Բեյթ Ալ-Մողադաս գործողությունը ԻԻՀ-ի ռազմական ռազմավարության շղթայի վերջին օղակն էր՝ «Օկուպացված տարածքների ազատագրում» (Խուզեստանի նահանգում) խորագրով: Ռազմավարության մեջ այս գործողության դերը մարմնավորողը Խոռամշահրի ռազմավարական նպատակի իրագործումն էր: Այն հատուկ նշանակություն ուներ Իրաքի կողմից օկուպացված տարբեր տարածքներում: Հենվելով Խոռամշահրի օկուպացիայի վրա՝ Իրաքը այն շատ լավ լծակ էր համարում խաղաղ բանակցությունների մեկնարկի դեպքում Իսլամական Հանրապետության վրա ճնշում գործադրելու, և Իրանը այս քաղաքի ազատագրումը համարում էր որպես ագրեսորին իր քաղաքական կամքը պարտադրելու խորհրդանիշ ու ռազմական գերազանցության ապացուցում: Այդ իսկ պատճառով Բեյթ ալ-Մողադաս գործողության արդյունքը վճռորոշ նշանակություն ունեցավ երկու երկրների համար: Բացի քաղաքական և ռազմական նպատակներից, գործողության համար այլ մարտավարական նպատակներ էին դրված, որոնք ավելացնում էին դրա կարևորությունը:

Շատ ռազմական փորձագետներ և արտասահմանյան ԶԼՄ -ների վերլուծաբաններ, իրաքյան ուժերի նման անակնկալի եկան Խոռամշահրի գրավման ժամանակ իրանական մարտիկների «գործողությունների արագությունից» և «գործառնական յուրահատկություններից»: Նրանց հիմնական խնդիրը, իրանական ուժերի կարողություններին չհավատալուց բացի, հիմնականում պայմանավորված էր Իրանի Իսլամական Հանրապետության գերակա քաղաքական-ռազմական դիրքը չընդունելու ցանկությամբ, որը ձեռք բերվեց Խոռամշահրի ազատագրմամբ և դրա հետևանքներով, որ ունենալու էր Պարսից ծոցի և Մերձավոր Արևելքի տարածաշրջանում: Այնպես որ Բեյթ ալ-Մողադաս գործողության մեկնարկից հետո, նրանք բոլորը կասկածով և թերահավատությամբ էին խոսում իսլամական մարտիկների առաջխաղացման և ամրությունները կոտրելու մասին: Ռադիո Մոնտե Կառլոն իրաքցիների ստեղծած բազմաթիվ խոչընդոտների պատճառով Իրանի համար անհնարին էր համարում Խոռամշահրի ազատագրումը: Իրաքցիների կողմից քաղաքը հենակետի վերածվելու պատճառով, BBC ռադիոկայանը շեշտելով  Խոռամշահրի ազատագրման դժվարությունը, ասում էր.« Եթե ​​իրանցիները փորձում են հետ վերցնել Խոռամշահրը, ապա ընտրել են կոտրելու ամենադժվար ընկույզը»: Բեյթ ալ-Մողադաս գործողության մեկնարկի հետ մեկտեղ, Financial Times-ը գրել էր.« Խոռամշահրը պատերազմի հաղթանակի բանալին է, այս քաղաքը Իրաքի հաղթանակի և Իրանի համառ դիմադրության դրսևորման միակ իսկական նշանն է»: Ալժիրյան «Ալ-Շաաբ» օրաթերթը, ընդգծելով Իրանի ռազմական հաղթանակների աճող միտումը, այն որակել է որպես շրջադարձային պահ, որը «կորոշի իրաքյան ռեժիմի ապագան»: Գերմանական Deutsche Zeitung թերթը մեջբերում է նաեւ իր թղթակցի՝ «Կառլ Բուչալա»-ի խոսքը` անդրադառնալով Խոռամշահրի նվաճման հետեւանքներին գրել էր.«Իրանի հաղթանակի և դրա հետևանքով Իրաքի փլուզման սպառնալիքը սպառնում է տարածաշրջանում իշխող վարչակարգերին և Բաղդադում բաասական ռեժիմի տապալումից հետո և մեծացնում է գերտերությունների միջամտության հավանականությունը»:

Խոռամշահրի նվաճումը փոխեց ԻԻՀ-ի վերաբերյալ  ուրիշների տեսակետը: ԻԻՀ-ի տարածք ներխուժելու հարցով Սադդամին հրահրելու և աջակցելու ԱՄՆ-ի ռազմավարական նպատակն էր տապալել ԻԻՀ-ի նորաստեղծ համակարգը։ Տնտեսական պատժամիջոցները, հեղաշրջումները, ռազմական միջամտությունը և աղանդավորական և անջատողական պատերազմներ ստեղծելու փորձերը, ահաբեկչական գործողություններին աջակցությունը և Իսլամական Հանրապետության հազարավոր բարձրաստիճան գործիչների և նույնիսկ իսլամական հեղափոխությանն աջակցող շարքային քաղաքացիների սպանությունները ներառվում են ԱՄՆ-ի այդ քայլերի շարքում: ԱՄՆ-ն կարծում էր, որ հեղափոխության սկզբում քաղաքական անկայունության համատեքստում Իրաքի կողմից Իսլամական Հանրապետություն համատարած ներխուժմամբ կհասնի Իսլամական Հանրապետության տապալման իր վերջնական նպատակին: Խոռամշահրի ազատագրումը վերջ տվեց այս ենթադրություններին: Սադամի ներխուժումը ԻԻՀ հակառակ ազդեցություն ունեցավ Միացյալ Նահանգների վրա և հանգեցրեց Իսլամական Հանրապետության ամրապնդմանը և Իսլամական հեղափոխության գերագույն առաջնորդ Իմամ Խոմեյնիի ղեկավարությամբ ազգային համախմբվածության և միասնության: Իրանի ժողովրդի երջանկությունը Խոռամշահրի ազատագրումից հետո Իրանի Իսլամական հեղափոխության պատմության ամենավառ ու հիշարժան էջերից է: Չկար մի իրանցի, ով չնշեր Խոռամշահրի ազատագրումը: Փողոցներում մարդիկ միմյանց շնորհավորում էին Խոռամշահրի ազատագրման կապակցությամբ՝ բաժանելով ծաղիկներ, շոկոլադներ եւ քաղցրավենիք: Այս տոնակատարությունն ու ուրախությունը ցույց տվեցին, թե Իսլամական Հանրապետության հիմքերը որքանով են թափանցել իրանական հասարակության խորքը: