Սեպտեմբեր 14, 2017 13:25 Asia/Yerevan

Շատերն ունեն  կախվածություն ծխախոտից կամ ուտելիքից, ովքեր երբեմն չեն էլ գիտակցում դրա առկայությունը: Որոշ մարդիկ էլ չեն կարողանում  ապրել առանց ինչ-որ անձի, որոշակի խմբից դուրս և այլն: Ոմանք չեն կարող պատկերացնել իրենց կյանքն առանց համակարգչի, ինտերնետի:

Մեզանից յուրաքանչյուրը կարող է ընկնել կախվածության մեջ` ինչ-որ բանից կամ ինչ-որ մեկից:

Հոգեբանական կախվածությունը ինքնին բազմազան է: Կան հոգեբանական կախվածության մի շարք տեսակներ: Շատերն ունեն  կախվածություն ծխախոտից կամ ուտելիքից, ովքեր երբեմն չեն էլ գիտակցում դրա առկայությունը: Որոշ մարդիկ էլ չեն կարողանում  ապրել առանց ինչ-որ անձի, որոշակի խմբից դուրս և այլն: Ոմանք չեն կարող պատկերացնել իրենց կյանքն առանց համակարգչի, ինտերնետի:

 

Հոգեբանական կախվածությունն իրականում շատ բարդ է, բայց բժիշկները գիտեն դրա պատճառները: Յուրաքանչյուր անձ, ով  անցնում է ողբերգության կամ դժվարության ճանապարհով և չի կարողանում հաղթահարել իր խնդիրները, առավել ենթակա է բոլոր տեսակի կախվածությանը: Եվ շատ հաճախ այն սկսվում է այն ժամանակ, երբ մարդը փորձում է փախչել իրական աշխարհից: Հոգեբանական կախվածության հաղթահարումը երբեմն կարող է բարդ լինել, սակայն հաղթահարելով այն, մարդը հնարավորություն է ստանում նոր կյանք սկսել...

 

Կախվածությունը բազմակողմանի և բավականին բարդ խնդիր է: Շատերը կախվածությունը համարում են բժշկական խնդիր: Մասամբ այդպես է, սակայն կախվածության առաջացման հարցում, անկասկած, գլխավոր դեր խաղում է նաև հոգեբանական գործոնը, և հետևաբար կախվածությունից ձերբազատվելու համար հոգեբանի դերը շատ նշանակալի կարող է լինել:

Առողջ ընտանիքներում, որտեղ նորմալ փոխհարաբերություններ են տիրում, սոցիալական հիվանդությունների առաջացման ռիսկը ցածր է: Ընտանիքի անդամների պահանջները բավարարվում են հենց ընտանիքում: Եթե հոգեբանական պահանջմունքներն ընտանիքում չեն բավարարվում, ցանկություն է առաջանում դրանք բավարարել ընտանիքից դուրս, ստանալ ուշադրություն, սեր և աջակցություն, հետաքրքրվածություն սեփական անձի նկատմամբ: Դրան հնարավոր է հասնել օրինակ ոչ ֆորմալ խմբերում, այդ թվում նաև թմրամոլների և այլ խմբերում:

Կախվածությունը լայն հասկացություն է. չի սահմանափակվում թմրամոլությամբ:

Կորին Սմիթը կախվածությունը սահմանում է որպես բնավորության և վարքի առանձնահատկություն, որը կարելի է նկարագրել հետևյալ կերպ.

1. Դուք չեք վերահսկում դա, որովհետև դա է վերահսկում ձեզ: Դուք զգում եք, որ այլընտրանք չունեք, բացի նրանից, թե ինչպես դա անեք, դա վերցնեք,վարվեք այնպես, ինչպես դա է պահանջում: Այդ սովորությունն այնքան է արմատավորվում ձեր կյանքում, որ աննկատելի է դառնում ձեզ համար:

2. Դուք դա անում եք ավելի ու ավելի հաճախ` փորձելով այնպես անել, որ ազդեցությունն ավելի ուժեղ լինի:

3. Դուք սկսում եք հաճախ անել դա, երբ ձանձրույթի, միայնության, ֆիզիկական ցավի և նման այլ տհաճ զգացողություններ եք ունենում:

4. Դուք զգում եք, որ այլևս չեք կարող լուծել ձեր կենսական խնդիրներն առանց դրա օգնության:

5. Դուք կարող եք ձեր կյանքի նշանակալի մասը վատնել դրա դեմ պայքարելով: 6. Դուք կարող եք վատնել թանկարժեք կենսական էներգիան` տառապելով և փորձելով ազատվել դրանից:

7. Դրա վրա է ծախսվում ձեր փողերի, ժամանակի, էներգիայի մի մասը՝ ի վնաս ավելի օգտակար բաների: Այդպիսով,  դուք ավելի շատ եք ատում ինքներդ ձեզ այդ անիմաստ կորուստների համար:

8. Դուք կորցնում եք ինքնահարգանքը, հոգևոր ուժերը, կյանքում ձեր բոլոր ձեռքբերումների (ընտանիք, կարիերա, ընկերներ), ֆիզիկական և հոգեկան առողջության քայքայման սպառնալիք է առաջանում:

9. Ոմանց դա ի վերջո սպանում է: addiction-brainԱռանձնացվում է նաև քիմիական կախվածություն (սուրճ, թեյ, ծխախոտ, հակադեպրեսանտներ և այլն) և հուզական կախվածություն (աշխատամոլություն, չափազանց տարվածություն սպորտով, ինքնախոշտանգումներ, խաղեր, ռիսկի դիմելու ձգտում, , անդադար միացված հեռուստացույց և այլն):

Կախվածության առաջացման օրինաչափությունները նույնն են: Չնայած որ առաջին հայացքից կախվածություն ունեցողի և խաղեր խաղացողի միջև քիչ ընդհանրություններ կան, գոյություն ունեն ընդհանուր առանձնահատկություններ, որոնք պայմանավորում են նրանց միջանձնային վարքը. և հուզական կախվածություն

- Առօրյա կյանքի խոչընդոտները դժվարությամբ են հաղթահարում, չնայած որ տոկուն են ճգնաժամային իրավիճակներում:

- Անլիարժեքության թաքնված բարդույթ ունեն, որն ուղղեկցվում է գերակայության արտաքին դրսևորումներով:

- Արտաքուստ մարդամոտ են, սակայն միաժամանակ կայուն հուզական շփման նկատմամբ վախով են լցված:

- Հակված են սուտ խոսելուն: -

Ուրիշներին մեղադրելու ձգտում ունեն` իմանալով, որ նրանք անմեղ են:

- Խուսափում են որոշումներ ընդունելու պատասխանատվությունից:

- Ունեն կարծրատիպային և կրկնվող վարքի ձև:

- Տագնապային են: - Կախվածություն ունեն: