Ողջույն ձեզ թանկագին բարեկամներ: Ինչպես միշտ մեր հաղորդման ընթացքում կանդրադառնանք մի շարք գեղարվեստական լուրերի: Իսկ եթերում մեզ կընկերակցի մեր թղթակիցը:

Իտալիայի «Կրոնն այսօր» 21-րդ միջազգային կինոփառատոնում իրանական կինոն նվաճել է երեք մրցանակ: Այս մասին հաղորդել է Իրանի ռադիո-հեռուստատեսության լրատվական ծառայությունը:

Իտալիայի  «Կրոնն այսօր» 21-րդ միջազգային  փառատոնի միջազգային բաժնում ժյուրիի հատուկ մրցանակին և Դեյվիդ Զուրդանի անվան շքանշանին է արժանացել Սաիդ Նեջաթիի «Անձրևը դանդաղ է գալիս»  կարճամետրաժ ֆիլմը: Շահրիար Փուրսիդյանի Վերադարձ ֆիլմը նվաճել է «Կանանց հայացք» բաժնի հատուկ մրցանակը:

«Կրոնն այսօր» ֆիլմերի փառատոնը հիմնադրվել է 1997 թվականին: Փառատոնի գլխավոր թեման աշխարհի ժողովուրդների ավանդական կյանքի ու հավատալիքների միջև կապն է: Փառատոնի անցկացման նպատակն է տարբեր մշակույթների ու հավատալիքների միջև ստեղծել երկխոսության ու խաղաղության մշակույթ:

«Կրոնն այսօր» 21-րդ միջազգային կինոփառատոնը կայացել է հոտկեմբերի 4-11-ը Իտալիայի Տրենտո քաղաքում:

«Հայաստան-Ֆրանսիա. դարավոր կապեր» խորագրով ցուցահանդեսում ներառված են ձեռագրեր, հնատիպ գրքեր,  քարտեզներ, լուսանկարներ, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել դարերի ընթացքում հայերի և ֆրանսիացիների միջև ձևավորված մշակութային, պատմամշակութային հարաբերությունների և փոխազդեցությունների մասին:

«Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ` Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպության Երևանում անցկացվող 17-րդ գագաթնաժողովի շրջանակում իրականացվող միջոցառումը բացվեց հոկտեմբերի 11-ին Մատենադարանում:

«Կան ցուցանմուշներ, որոնք ներկայացնում են չորրորդ դարը: Հայ-ֆրանսիական հարաբերությունները ավելի են ակտիվացել խաչակիրների ժամանակաշրջանում: Պետք է փաստենք, որ այդ ժամանակ ֆրանսիացիների աչքին հայերը հերետիկոսներ էին, բայց կապերն ակնառու էին»,- նշեց ցուցահանդեսի համադրող, ֆրանսահայ պատմաբան, հայագետ Արմեն Կլոդ Մութաֆյանը:

ՀՀ մշակույթի նախարար Լիլիթ Մակունցը շեշտեց, որ շատ է կարևորում Ֆրանկոֆոնիայի միջոցառումների շրջանակում կազմակերպված  ցուցահանդեսը:

«Գագաթնաժողովի ընթացքում ուրախալի փաստ եմ արձանագրել: Տարբեր երկրների ղեկավարներն իրենց ելույթներում առանձնակի  ընդգծում էին մշակույթի դերը ժողովուրդների, ազգերի, պետությունների մերձեցման հարցում: Դա ևս մեկ առիթ է արձանագրելու, որ մեր մշակույթով, մեր առանձնահատկություններով հետաքրքիր ենք աշխարհին և պետք է շարունակենք հանրահռչակել այն»,- շեշտեց նախարարը:

Աշխարհահռչակ դուդուկահար Ջիվան Գասպարյանը հոկտեմբերի 12-ին դարձավ 90 տարեկան: Վաղ առավոտից հանրաճանաչ երաժիշտը շնորհավորանքներ էր ստանում աշխարհի տարբեր երկրներից, սակայն, ինչպես ինքն է ասում, բացարձակ տրամադրված չէ տարեդարձը տոնելու:

«Մեծանուն մարդ, իսկական ընկեր ու բարեկամ, աշխարհահռչակ շանսոնյե Շառլ Ազնավուրի կորուստն ինձ համար ծանր էր: Հետևաբար` ես տրամադրված չեմ և չեմ կարող իմ տարեդարձը տոնել: Սիրտս տխուր է…Շառլ Ազնավուրի հետ մենք պայմանավորվել էինք, որ նա ֆրանկոֆոնիայի օրերին գալու էր Հայաստան, միասին նշելու ենք իմ 90-ամյակը, միասին ձայնագրություններ պետք է անեինք, բայց չստացվեց»,- «Արմենպրես»-ի հետ զրույցում նշեց  Ջիվան Գասպարյանը:

Խոսելով առաջիկա անելիքների մասին, Ջիվան Գասպարյանը նշեց, որ նոյեմբերի 26-ին Երևանում կանցկացվի համերգ, որն իրականացվում է ՀՀ մշակույթի նախարարության աջակցությամբ:

«Ես չեմ ուզում դրսից մարդիկ հրավիրվեն, ցանկանում եմ, որ բեմում լինեն ազգությամբ հայ իմ ընկերները: Բեմում կլինեմ ես, իմ սաները, երաժշտական ոլորտի իմ ընկերները: Այդ երեկոն նվիրված կլինի ինձ: Կհնչեն իմ գրված, ինչպես նաև ժողովրդական երգեր: Ի դեպ, ես Գյումրիին նվիրված երգ եմ գրել, որը նույնպես այդ երեկո կհնչի»,-ասաց Ջիվան Գասպարյանը:

Ջիվան Գասպարյանը ծնվել է 1928 թվականի հոկտեմբերի 12-ին, Կոտայքի մարզի Սոլակ գյուղում: Սկսել է նվագել վեց տարեկանից՝ առանց դասավանդման: 1988 թվականից սկսել է միջազգային երաժշտական գործունեությունը: Նույն թվականին անգլիացի երաժիշտ Բրայան Ինոն, պատահաբար լսելով երաժշտապետի ներկայացումը Մոսկվայում, որոշում է նրան Լոնդոն հրավիրել։

Ջիվան Գասպարյանը մասնակցել է համաշխարհային ճանաչում վայելած ֆիլմերի երաժշտությունների ստեղծմանը` «Քրիստոսի վերջին չարչարանքները», «Ռոնին»,  «Օնեգին», «Գլադիատոր», «Սիրանա», «Արյունոտ ադամանդ», «Ձյուն և մոխիր» և այլն:

Թողարկել է ավելի քան 20 ձայնասկավառակ, ունի ավելի քան 1000 ձայնագրություն, նվագել է շուրջ 20 հազար համերգներում:

Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ Վահրամ Բաբայանի՝ 9 տարեկանում գրված Սիմֆոնիա լարային նվագախմբի համար գործի կատարմամբ տրվեց կոմպոզիտորի երաժշտության 3-րդ փառատոնի մեկնարկը: Բացման համերգին հոկտեմբերի 14-ին Կոմիտասի անվան կամերային երաժշտության տանը հանդես եկավ Հայաստանի պետական կամերային նվագախումբը՝ գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր Վահան Մարտիրոսյանի ղեկավարությամբ:

Երեկոյի ընթացքում, բացի վերնոշյալ ստեղծագործությունից, նվագախումբը ներկայացրեց «Ֆրիդհելմ Լախի քարերի պոլիֆոնիան» Վարիացիաներ լարային նվագախմբի համար, «Այնտեղ, այստեղ և ամենուր» լարային նվագախմբի համար,  Ռեքվիեմ լարային նվագախմբի համար ստեղծագործությունները:

Նշենք, որ Կոմպոզիտոր, դաշնակահար Վահրամ Բաբայանն առաջին ստեղծագործությունները գրել է 6 տարեկանում: Ստեղծագործել է բոլոր ժանրերում: Նրա ստեղծագործություններն առանձնանում են հոգեբանական խորությամբ, ինքնատիպ աշխարհայացքով և փիլիսոփայականությամբ:

Ստեղծագործությունները հնչել են աշխարհի մոտ 40 երկրներում` ԱՄՆ, Գերմանիա, Ավստրիա, Ֆինլանդիա, Անգլիա, Ճապոնիա, Արգենտինա, Իտալիա, Ֆրանսիա, Շվեյցարիա, Հունգարիա, Ռումինիա, Ռուսաստան և այլն, բազմաթիվ հեղինակավոր փառատոններում և համերգներում:

Սպիտակի երկրաշարժի մասին պատմող  ռուսաստանցի ռեժիսոր Ալեքսանդր Կոտի «Սպիտակ» ֆիլմն ընդգրկվել է 2019թ. «Օսկարի» հավակնորդների երկար ցուցակում: Ֆիլմն առաջադրվել է Հայաստանի կողմից, ընդգրկված է «Լավագույն օտարալեզու ֆիլմ» անվանակարգում։ Բացի Հայաստանից, այս անվանակարգում ներկայացված է ևս 86 երկրից  ֆիլմեր։ Մալավին և Նիգերն առաջին անգամ  են դիմել։

«Օսկարի» հավակնորդները հայտնի կդառնան 2019 թվականի հունվարի 22-ին։

Ամերիկյան կինոակադեմիայի «Օսկար» 91-րդ մրցանակաբաշխությունը կայանալու է 2019 թ. փետրվարի 24-ին։

Հայ-ռուսական համատեղ արտադրության «Սպիտակ»  ֆիլմը  1988 թվականին Հայաստանում տեղի ունեցած ավերիչ երկրաշարժի մասին է: Նկարահանվել է երկրաշարժի 30-րդ տարելիցին: Թեև ֆիլմն անվանվել է «Սպիտակ», ռեժիսորը ֆիլմի առաջին մասը նկարահանել է Ղրիմում, երկրորդ մասը` Հայաստանում։

Ֆիլմի հերոսը՝ Գոռը, հեռացել էր Հայաստանից ավելի լավ կյանքի փնտրտուքներում: Երկրաշարժից հետո Մոսկվայից վերադառնում է հայրենիք` գտնելու իր տունը, ընտանիքին, սակայն, արդեն ուշ էր: Աղետն ամեն ինչ ոչնչացրել էր: Աղետի վայրում Գոռը հանդիպում է տարբեր կերպարների, որոնցից յուրաքանչյուրն իր անձնական ողբերգությունն ունի: Տեղացիները փորձում էին գտնել իրենց սիրելիներին` ողջ կամ մահացած: Բժիշկները փորձում էին օգնել փրկվածներին, օր ու գիշեր աշխատում էին չնայած դեղերի պակասին, վիրահատություններ կատարում էին ձեռքի տակ եղած նյութերով: Զինվորները, կամավորները վտանգելով իրենց կյանքը, մաքրում էին փլատակները: Գոռը շարունակում էր փնտրել կնոջն ու փոքրիկ դստերը, որոնք դեռևս ողջ էին, բայց փլատակների տակ: Նա նորից պետք է սովորի սիրել այն, ինչ ինքն է ոչնչացրել:

Սցենարի հեղինակը Մարինա Սոչինսկայան է։ «Սպիտակ» ֆիլմի երաժշտությունը գրել է Սերժ Թանկյանը։

Բեռլինում հոկտեմբերի 6-ին վախճանվել է հայ կինոռեժիսոր, լուսանկարիչ Դոն Ասկարյանը:

Դոն Ասկարյանը ծնվել է 1949 թվականին, Ստեփանակերտում: 1967 թվականին Մոսկվայում ուսուցանել է պատմություն և արվեստ, եղել է ռեժիսորի օգնական, ֆիլմերի քննադատ, աշակերտել է Անդրեյ Տարկովսկուն: 1973 թվականին ավարտել է Մոսկվայի մանկավարժական ինստիտուտը։ 1975-1977 թվականներին աքսորվել է Սիբիր՝ Խորհրդային բանակում ծառայությունից հրաժարվելու համար, 1978 թվականին ԽՍՀՄ-ից արտաքսվել է Արևմտյան Գերմանիա, որտեղ էլ կնոջ՝ Մարգարիտի հետ ստեղծել է «Մարգարիտ Ոսկանյան» կինոֆիրման։

Հայաստանի անկախությունից հետո վերադարձել է հայրենիք և սկսել նկարահանել ֆիլմեր:

Ասկարյանի ֆիլմերը ցուցադրվել են աշխարհի տարբեր երկրների հեղինակավոր հեռուստաընկերությունների կողմից՝ARD, WDR, ZDF, Channel 4, 3 sat, Arte և այլն։ «Վտանգավոր լույս» գրքի հեղինակն է։ Լուսանկարների անհատական ցուցահանդես է ունեցել Երևանի Նարեկացի արվեստի կենտրոնում, որտեղ ներկայացրել է 1969 թվականից Հայաստանում, Բեռլինում, Գյուլիստանում և շատ այլ վայրերում կատարած աշխատանքներ։ Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Տոկիոյում, Բեռլինում, Պոտսդամում, Երևանում և այլուր։

Հայտնի կինոռեժիսորի գործերից են՝ «Կոմիտաս», «Լեռնային Ղարաբաղ» (ցուցադրվել է գերմանական հեռուստատեսությամբ), «Ավետիք», «Փարաջանով», «Հին հռոմեական ճանապարհին»,«Արարատ. 14 տեսանկյուն», «Հայրիկ» ֆիլմերը:

Դոն Ասկարյանը բազմաթիվ միջազգային կինոմրցանակների դափնեկիր է՝ Վենետիկի կինոփառատոնի 6 մեդալ («Կոմիտաս» ֆիլմի համար), Ոսկե տեսախցիկ «Միջազգային ԱՐՏ կինոփառատոնում վաստակի համար»,Հարվարդյան կինեմատոգրաֆիայի արխիվի մրցանակ և այլն:

Արամ Խաչատրյանի տուն - թանգարանում հոկտեմբերի 25-27-ը տեղի է ունենալու երկօրյա միջազգային գիտաժողով «Արամ Խաչատրյանը և արդի աշխարհը» խորագրով՝ նվիրված աշխարհահռչակ կոմպոզիտոր, դիրիժոր Արամ Խաչատրյանի ծննդյան 115 և տուն – թանգարանի հիմնադրման 40 ամյակներին:

Տուն-թանգարանի ֆեյսբուքյան էջից տեղեկանում ենք, որ գիտաժողովի մասնակիցների թվում են նաև կոմպոզիտորի ուսանողները, անվանի երաժիշտներ և հետազոտողներ աշխարհի տարբեր երկրներից, այդ թվում՝ Շվեյցարիա, Գերմանիա, Եգիպտոս, Լատվիա, Տաջիկստան, Ռուսաստանի Դաշնություն, Թաթարստան, Վրաստան: Գիտաժողովին ներկա է լինելու նաև Արամ Խաչատրյանի թոռնուհին՝ հայտնի արվեստագետ Մոսկվայից, ինչպես նաև Հայաստանի տարբեր շրջանների, այդ թվում՝ Արամ Խաչատրյանի տուն-թանգարանի մասնագետները:

Գիտաժողովի նպատակն է նորովի լուսաբանել Արամ Խաչատրյանի ժառանգության տեղն ու դերը 21-րդ դարի երաժշտական աշխարհում:

Փարիզում Sotheby's աճուրդում 405 հազար եվրոյով վաճառվել է ֆրանսիացի բանաստեղծ Արթյուր Ռեմբոյի նամակը։

Պարբերականը նշում է, որ բանաստեղծը նամակը գրել է քրոջը 1891 թվականին։

Ըստ աղբյուրի՝  նամակում Ռեմբոն արտահայտվում այնպես, ինչպես վախեցած ու միայնակ մարդը: Սակայն նամակի բովանդակությունը չի ներկայացվում:

Անանուն գնորդը, ով Sotheby's աճուրդում ձեռք էր բերել  բրիտանացի հայտնի նկարիչ Բենքսիի «Կարմիր փուչիկով աղջիկը» (Girl With Red Balloon) կտավը, չի  հրաժարվի գործարքից։ Գազետա.ռու-ի հաղորդմամբ, այս մասին հայտնել են աճուրդային տնից։

Հիշեցնենք, որ Բենքսիի կտավը 1 042 000 եվրո վաճառվելուց անմիջապես հետո շրջանակի տակ թաքնված հատուկ մեխանիզմն աշխատել է ու կտրատել նկարը։

Sotheby's-ի ներկայացուցիչը պատմել է, որ Բենքսիի կտավի գնորդուհին եվրոպացի հայտնի կոլեկցիոներ է։

«Երբ անցած շաբաթ  աճուրդի ժամանակ հարվածեց փայտիկը և նկարը կտրտվեց, սկզբում ես շոկի մեջ էի, բայց կամաց-կամաց սկսեցի հասկանալ, որ այժմ իմ հավաքածուում կլինի արվեստի պատմության մի մաս»,- ասել է նկարի սեփականատերը։

The Wall Street Journal  թերթը նշել է, որ այժմ նկարն այլ անուն ունի՝ «Սեր՝ աղբամանում»։