Գրքի հմայքը (10)
Ըստ որոշ մասնագետների ապրելակերպը անհատական կամ սոցիալական խորհրդանիշ է, որը սահմանում է կյանքի սովորական ձևը և ազդում է տարբեր գործոնների վրա:Այսօր, տարբեր գիտական և տեխնոլոգիական նվաճումներով, նոր սարքավորումներն ու տեխնոլոգիաները մուտք են գործել մարդու անձնական և սոցիալական կյանք և վերափոխել ամենօրյա հաղորդակցություններն ու փոխանակումները: Այնուամենայնիվ, գիրքը դեռ կարող է ձևավորել կենսակերպը։
Այս օրերին, երբ ամբողջ աշխարհը պայքարում է կորոնավիրուսի պանդեմիայի դեմ, գիրքը մարդու միակ և մշտական ուղեկիցն է: Հիվանդության դժվարին օրերին միակ մտերիմ ընկերը, ով կմնա ձեզ հետ, գիրքն է:
Գրքերը նույնքան կարևոր են, որքան կյանքի իրերը, ինչպիսիք են սնունդը և հագուստը: Վերջին մեկ տարում աշխարհի երկրները կարանտինում էին, իսկ բիզնեսները լճացած վիճակում էին, և հետաքրքիր է իմանալ, որ միայն որոշ երկրներ են հատուկ ուշադրություն դարձրել հրատարակիչներին և գրքերին և դրանք համարել որպես կարևոր բիզնես: Ֆրանսիան նրանցից մեկն էր, որը գրախանութները ճանաչեց որպես կարևոր բիզնես կորոնավիրուսի ճգնաժամի ժամանակշրջանում:
Ֆրանսիայի կառավարության որոշման համաձայն ՝ անկախ գրախանութներն ու մշակութային ապրանքանիշերը կորոնավիրուսային պայմաններում սահմանափակումներ մտցնելու դեպքում կարող են շարունակել իրենց բիզնեսը: Ֆրանսիական գրադարանային միավորումը մեծ հաջողություն համարեց գրախանութների ճանաչումը որպես մարդկանց կյանքի կարևոր բիզինես:
Ավելի վաղ այլ երկրներ, ինչպիսիք են Շվեյցարիան և Բելգիան, նույնպես գիրքը ճանաչեցին որպես հիմնական ապրանք ճգնաժամային պայմաններում:

Տարիներ առաջ ես ունեի մեծ գրադարան, որը տարիներ տևած ջանքերի և ծախսերի արդյունք էր: Գրքերն ինձ հետ էին դեռ ուսանողական տարիներից, և հետզհետե քանակն այնքան շատացավ, որ այլևս չէի պատկերացնում տան մի անկյուն առանց գրքերի: Ամեն մի ճանապարհորդության ժամանակ իմ գնումների մի մասն էին կազմում, մեկ կամ մի քանի գիրք, որոնք կարդում էի առաջին իսկ հնարավորության դեպքում և դնում մյուս գրքերի կողքին: Իմ գանձարանը հավաքվում էր յուրաքանչյուր տեղափոխման ժամանակ և նորից իրենց տեղը գտնում էին գրապահարաններում , և ես երբեք չէի մտածում դրանք կրճատել՝ տարածքի փոքրության պատճառով: Հետագայում երեխաներս ավելի շատ ժամանակ էին անցկացնում գրքերի հետ, քան խաղալիքներով: Գրքերը ծանոթ են ամբողջ ընտանիքին, և նրանցից յուրաքանչյուրը, ցանկացած տարիքում, այցելում էր գրադարան և գտնում կարդալու գրքեր: Իմ ընտանիքի անդամներն ունեն իրենց ուրույն զբաղմունքն ու հետաքրքրությունը, և նրանցից ոչ մեկը մյուսի հետ ընդհանուր, հետաքրքրություն կամ փորձ չունի: Բայց մի կետ նրանց բոլորին ի մի է բերել խաղաղության, հանգստության և հանդուրժողականության շուրջ: Նրանք հարգում են միմյանց կարծիքը և սիրում են ուրիշներին և ավելի շատ գիտելիքներ ունեն իրենց հասակակիցների համեմատ: Նրանք մեծացել են սովորելով: Հիմա ես տեսնում եմ, որ գրքերի հանդեպ սերը և գրքեր հավաքելը և իմ երեխաներին գրքեր հասանելի դարձնելը արդյունք տվեց: Գրքի հանդեպ մեր սերը և կյանքում գիտելիք և իրազեկություն ձեռք բերելու առաջնահերթությունը մեր հաջողություններին ավելի շատ են նպաստել, քան ցանկացած այլ բան: Ուսումնասիրությունը փոխել է մեր ապրելակերպը և դարձել կյանքի ձև:
«Կենսակերպը» նոր հասկացություն կամ տերմին չէ: Հազարավոր տարիներ մարդիկ փորձել են ճանաչել իրենց ապրելակերպը, և նույնիսկ կառավարությունները փորձել են ազդել մարդկանց կենսակերպի վրա: Բայց կենսակերպի և դրա հասկացությունների սահմանումը համեմատաբար նոր է: Ժամանակակից տեքստերում Life Stayle բառի առաջին օգտագործումը սովորաբար վերագրվում է ավստրիացի հոգեբույժ Ալֆրեդ Ադլերին: Սակայն Այն, ինչ ասում է Ադլերը կենսակերպի մասին, ավելի շատ կենտրոնանում է վարքագծի և անհատականության ասպեկտների և երեխաների դաստիարակության հետևանքները հասուն տարիքում մարդկանց վրա և դա շատ տարբեր է այն ամենից, ինչ մենք գիտենք այսօրվա ապրելակերպի մասին:
«Կենսակերպի» համադրությունը տարբեր լեզուներով նշվել է տարբեր ձևերով: Անգլերենում այն օգտագործվում է կենսակերպի կամ ապրելակերպի տեսքով, բայց դա նշանակում է գրեթե նույն բանը: Կենսակերպը ներառում է ընկալումների, արժեքների, վարքագծի, տրամադրությունների և նախասիրությունների մի ամբողջություն, որոնց մասին երաժշտությունը, հեռուստատեսությունը և գովազդները տալիս են պոտենցիալ պատկերացում և պատկեր: Անձի ապրելակերպը նրա անձնական վարքի բաղկացուցիչը չէ, բայց մարդկանց մեծամասնությունը կարծում է, որ նրանք պետք է ազատորեն ընտրեն իրենց ապրելակերպը:
Հաճախ, կենսակերպի տարրերը մի ամբողջություն են կազմում, և մարդիկ միավորվում են մեկ կենսակերպի ձևի շուրջ: Սոցիալական խմբերը հաճախ կազմում են մեկ տիպի ապրելակերպ և մեկ առանձնահատուկ ոճ: Կենսակերպը սերտորեն կապված է մարդկանց մշակույթի ձևավորման հետ: Օրինակ, հասարակության անհրաժեշտ գիտելիքները կարելի է ստանալ այդ հասարակության մարդկանց ապրելակերպից:
Հաստատ է, որ հասարակության մեջ ապրելակերպի իրողության վրա առավել շատ ազդում են լրատվամիջոցները: Այն պարագաները, որոնք լրատվամիջոցները ներկայացնում են որպես կենսակերպի հիմնական բաղադրիչներ, ազդում են նաև մարդկանց իրական կյանքի վրա: ԶԼՄ-ներում կենսակերպի հիմնական մասերը, ըստ էության, նվազեցնում կամ մեծացնում են դրանց կարևորությունը հասարակության մեջ, և երբեմն դրանք տանում են ոչնչացման եզրին և անտեսում դրա դերը մարդկանց կյանքում: ԶԼՄ-ներում կյանքի հիմնական միջամտությունները, չնայած տարբերվում են մեր կյանքի հիմնական մասերից, բայց իրական կյանքում իրատեսական են համարվում: Արդյո՞ք մեր ներկայիս կյանքի հիմնական մասերը. բարեմասնությունն ու գեղեցկությունը, տունն ու կահույքի ձևավորումը, խոհարարությունը, նորաձեւությունն ու հագուստը, զվարճանքներն ու աստղագուշակությունն են, թե՞ մենք ավելի շատ կենտրոնանում ենք հաջողության և երջանկության, հարաբերությունների, ընտանիքի, բիզնեսի և եկամտի ու ապագայի վրա:
Մարդիկ բոլորը քնում ու արթնանում են: Տարբեր տեսակներ և ժամեր կարելի է պատկերացնել այս քնի և արթնության համար: Բայց քունն ու արթնությունը անսահման ցանկությունների անընդհատ աճող բազմազանության տարողություն չունեն և սպառման հետ ևս շատ կապ չունեն: Առավելագույն սպառումը, ուտելու բազմազանությունը և ուտելուց հաճույք տանելը, շրջակա միջավայրը մշտապես փոխելու հաճույքը, անձնական հաճույքի կարևորությունը և անձնական կյանքի հանգստության հնարավորության վերացնելը և մշտական զբաղմունքի կարիքը, ըստ էության, ուշադրություն դարձրել հասարակ մարդկանց բոլոր հոգսերին ԶԼՄ-ների կողմից գովազդվող ապրելակերպ: Բայց այս մտահոգությունների իսկությունը լուրջ հարց է, որը պետք է մտածել այդ մասին: Այս բաները կարո՞ղ են ձևավորել մեր ապրելակերպը: Թե՞ կարո՞ղ է դրանք կազմակերպել նվազագույն խորքային մարտահրավերներով և դրանց հետ վարվելու մեր միջոցը կարող է լինել:
Մենության մեջ մտածելը, ստեղծագործության, կյանքի նպատակի և այս կյանքի որակի մասին մտածելը պահանջում է բացել կյանքի մի գլուխ, որը կոչվում է մտածողությունն որպես կամավոր գործողություն: Պետք է ժամանակ գտնել և պլանավորել դրա համար: Այստեղ է, որ պարզ է դառնում գրքի կարևորությունը: Ուսումնասիրությունը կարող է մեզ համար սահմանել կենսակերպը: Յուրաքանչյուր անձի համար գիրք ընտրելը կարող է կյանքի նոր իմաստ առաջարկել, և նույն կերպ, հասարակության ընդհանուր հայացքի մեջ, այն կարող է ընտրել և սահմանել իր կենսակերպը ուսումնասիրության և գիտելիքների միջոցով: Գրքի ընթերցանությունն իրականում ցույց է տալիս համայնքի ճիշտ ապրելակերպը: Ուսման մշակույթ խթանելու համար ընտանիքը, կրթության հաստատության հետ միասին, կարող է օգնել մարդկանց և ընթերցանության մշակույթի զարգացումը և ընդլայնումը որպես ցանկալի ապրելակերպի խորհրդանիշ ներկայացնել հասարակությանը: Կարևորն այն է, որ սովորենք, որ ընթերցանությունը մեր կյանքի մի մասն է և ընդունեք դա որպես ապրելակերպ:
Ճապոնացի հեղինակ Հարուկի Մուրակամին «Ափին գտնվող Կաֆկան» վեպում գիրք կարդալու հաճույքի մասին գրել է.«Ուղղակի նստում ես ու կարդում ինչ ուզում ես: Դպրոցից հետո ես միշտ հեծանիվով գնում էի հանրային գրադարան: Նույնիսկ արձակուրդների ժամանակ կարող էիք ինձ գտնել այնտեղ: Ես կարդում էի, որքան կարող էի: Վեպերից մինչեւ կենսագրություններ ու պատմություններ ...»:
Պատկերացրեք մի տղա, ով չի ուզում տուն գնալ, կամ գնալու տեղ չունի: Սրճարաներն ու կինոթատրոնները անհասանելի են: Ուրեման, մնում են միայն գրադարանները և որքան լավ տեղ են դրանք. ոչ ոք քեզ չի խանգարում և ուղղակի նստում ես ու կարդում ինչ ուզում ես: