Қорғаныс күш-қуаты қолдайтын құрметті дипломатия; Иранның Американың соғысқұмарлығы мен қорқытуларына жауабы
ParsToday - Америкалық шенеуніктер соңғы күндері өздерінің арандатушылық ұстанымдарын күшейту арқылы аймақтық атмосфераны шиеленістірген кезде, Иран Ислам Республикасы толық қорғаныс дайындығына сүйеніп, сонымен бірге аймақтық дипломатияны белсендіріп, күш-қуат, диалог және тұрақсыздықтың алдын алуға негізделген стратегияны қабылдады.
Аймақтық жедел өзгерістер және АҚШ президентінің дәстүрлі емес дипломатиялық мәлімдемелері Батыс Азияны тағы да қымбат тұратын қауіп-қатер сценарийлеріне ұшыратты. Мұндай жағдайда президент Масуд Пезешкианның басшылығымен Иран Ислам Республикасының үкіметі аймақтағы ықпалды елдермен лайықты дипломатия және тең құқылы диалог жолын ұстана отырып, қорғанысқа дайындық туралы айқын хабарлама жіберуге тырысты; бұл жол шиеленісті тежеуге, аймақтық интеграцияны нығайтуға және тұрақсыздық саясатына қарсы тұруға бағытталған.
Қауіп-қатерлер мен қысымға қарсы белсенді дипломатия
Соңғы күндері Сауд Арабиясы, Катар, Пәкістан, Түркия және бұрынғы Ресей басшыларымен және лауазымды тұлғаларымен телефон және дипломатиялық әңгімелерінде Иран президенті Масуд Пезешкиан ИИР-ның принциптік ұстанымын атап өтті; бұл ұстаным соғыс бастамауға, қорғанысқа толық дайын болуға және дипломатиялық шешімдерге басымдық беруге негізделген.
Бұл консультацияларда Иран президенті өткен тәжірибелерге сілтеме жасай отырып, Иранның диалогты құптайтынын, бірақ қысыммен, қорқытумен немесе күшпен келіссөздерді ешқашан қабылдамайтынын нақтылады. Пезешкианның айтуынша, дипломатия өзара құрмет пен ортақ мүдделерге негізделген кезде мағынаға ие болады.
Сауд Арабиясының тақ мұрагері Мұхаммед бин Салманмен телефон арқылы сөйлескен Пезешкиан АҚШ-тың бұрынғы келіссөздердегі уәделерін орындамағанын еске салып, былай деді: «Батыстың кейбір державаларының көзқарасы бойынша келіссөздер «біз айтамыз, сендер істейсіңдер» дегенді білдіреді және бұл негізінен келіссөз болып саналмайды». Иран президенті ислам елдерінің бірлігін аймақтағы тұрақты қауіпсіздікті қамтамасыз етудегі негізгі фактор деп атады. Сауд Арабиясының тақ мұрагері сонымен қатар Иранға қарсы кез келген қатерді қабылдамауды атап өтті және өз елінің бейбітшілік пен тұрақтылықты сақтау үшін аймақтық ынтымақтастыққа дайын екенін мәлімдеді.
Аймақ елдерінің тұрақсыздыққа қарсылығы
Иран президентімен келіссөздерінде Батыс Азия аймағының көшбасшылары Иранға қарсы кез келген санкцияларға, әскери шараларға ашық қарсылық білдірді және кез келген жаңа қақтығыс аймақты қауіпті зорлық-зомбылық пен тұрақсыздық шеңберіне түсіретінін баса айтты. Бұл ұстанымдар ИИР-ның БҰҰ-дағы өкілдігі Тегеран диалогқа дайын екенін, бірақ қысымға шешуші және тежеуші жауап беретінін мәлімдеген мәлімдемесіне сәйкес келеді.
Тегеран, Анкара және Мәскеудің жақындасуы
Осы оқиғалардан кейін Түркия мен Ресей президенттері де Иранға қарсы интервенциялық сценарийлерді қабылдамады. Түркия президенті Режеп Тайып Ердоған Иранның бейбітшілігі мен тұрақтылығын аймақтық қауіпсіздік үшін өте маңызды деп атады, ал Ресей президенті Владимир Путин Мәскеудің шиеленістің ушығуына жол бермеу үшін дипломатиялық күш-жігерін жалғастырып жатқанын баса айтты.
Қауіпсіздік және сыртқы істер министрліктері деңгейіндегі толықтырушы дипломатия
Сонымен қатар, ИИР Жоғарғы Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің хатшысы мен Иран сыртқы істер министрінің аймақтық шенеуніктермен консультациялары да күшейе түсті. Кейбір аймақтық елдердің сыртқы істер министрлерімен қарқынды келіссөздерге тоқталған Иран Сыртқы істер министрі Сейед Аббас Арақчи «аймақта әскери қауіптерге қарсы ортақ түсіністік бар» және күшке негізделген дипломатия ешқайда апармайтынын атап өтті.
Бұл қозғалыстардың жиынтығы Иран Ислам Республикасының қорғаныс күші мен белсенді дипломатиясына сүйене отырып, қысымды бейтараптандыруға және аймақтағы жаңа дағдарыстың пайда болуына жол бермеуге тырысып жатқанын көрсетеді; бұл стратегия рационалдылыққа, диалогқа және соғысқұмарлыққа қарсы табанды қарсылыққа негізделген.
