Qëndrimi dyfytyrësh i trojkës evropiane ndaj Iranit dhe pasojat e tij

Një rezolutë anti-iraniane në Këshillin Guvernatorëve të ANEA e propozuar nga treshja evropiane nënshkruese e marrëveshjes së Vjenës bën të duket si një përrallë pretendimit se Evropa ka bërë  gjithçka për të shpëtuar marrëveshjen bërthamore.

E megjithatë duke marrë parasysh ndjekjen e verbër të politikave amerikane nga Parisi, Londra dhe Berlini, asgjë nuk është për t'u habitur, veçanërisht pasi thuhet se treshja dëshiron të negociojë ruajtjen e marrëveshjes së Vjenës kundër një zgjatje të embargos së armëve ndaj Iranit ... A ka frikë nga armët iraniane Evropa, e cila është një nga furnizuesit kryesorë të armëve në Lindjen e Mesme? Ndërsa Shtetet e Bashkuara dhe fuqitë e tjera botërore nxituan në një konfrontim mbi marrëveshjen bërthamore iraniane, diplomatët evropianë u përpoqën të krijojnë një kompromis për të parandaluar shkatërrimin e marrëveshjes duke propozuar një zgjatje të kufizuar të embargos së armëve ndaj Teheranit, raporton The Wall Street Journal. Një ndalim pesë-vjeçar i tregtisë së armëve konvencionale me Iranin u përfshi në marrëveshjen bërthamore të vitit 2015 dhe do të skadojë në 18 tetor sipas kushteve të Rezolutës 2231 të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara. Kjo embargo është në fuqi që nga viti 2007. Korrespondenti i Wall Street Journal pohoi se diplomatët francezë, britanikë dhe gjermanë u takuan në Bruksel për të punuar mbi një plan të tillë. Kjo vjen pasi Rusia dhe Kina kanë hedhur poshtë propozimin e Uashingtonit për të zgjatur embargon e armëve kundër Iran. Disa diplomatë i thanë Wall Street Journal se ideja kryesore e planit Evropian është që të kufizojë pjesërisht embargon e Iranit në mënyrë që vendi të mos jetë në gjendje të sigurojë disa sisteme thelbësore ushtarake. Për të filluar, këto kufizime mund të vendosen në Iran për një periudhë të kufizuar prej 12 muajsh.Por Irani është i mendimit se propozimi i tre nënshkruesve evropianë të marrëveshjes bërthamore (Gjermani, Francë, Britani e Madhe) zbulon disa pika të rëndësishme:

1. Partnerët evropianë të marrëveshjes bërthamore iraniane kanë treguar edhe një herë se armiqësia e tyre ndaj iranianëve është po aq e madhe sa ajo e Shteteve të Bashkuara. Në vend që të njohin respektimin e Iranit për të gjitha angazhimet e tij në bazë të marrëveshjes bërthamore, Londra, Parisi dhe Berlini kanë ratifikuar një rezolutë bazuar në skedarin e mbyllur tashmë nga ANEA të DMP (dimensionet ushtarake të mundshme). Evropianët kanë dëmtuar kështu marrëveshjen e vitit 2015, tashmë të dobësuar rëndë nga tërheqja e njëanshme e Shteteve të Bashkuara në 2018.
2. Megjithëse tre nënshkruesit evropianë të marrëveshjes bërthamore propozuan këtë rezolutë të re anti-iraniane, të gjithë e dinë në Vjenë se kërkesa e re e ANEA për të inspektuar dy site në Iran është një iniciativë izraelito-amerikane e bazuar në akuza të Mossad pa paraqitur ndonjë provë të prekshme mbi këtë temë në Bordin e Guvernatorëve të ANEA. Thënë kështu, rezoluta e Bordit të Guvernatorëve bazohet në një qasje thjesht të politizuar.
3. Një tjetër shenjë e politizimit të dosjes nga palët perëndimore: midis 35 anëtarëve të Bordit të Guvernatorëve të ANEA, ata që kanë një kompetencë të lartë në çështjen bërthamore ushtarake kanë vënë në dyshim seriozisht bazat e akuzave kundër Republikës Islamike të Iranit dhe të dosjes së famshme DMP (dimensionet ushtarake të mundshme). Kina dhe Rusia votuan kundër rezolutës, ndërsa dy fuqi të tjera bërthamore (India, Pakistani) dhe Afrika e Jugut (ish mbajtësi i bombës atomike para vitit 1993) abstenuan.
4. Kina, një nga pesë anëtarët e përhershëm të Këshillit të Sigurimit të OKB, kritikoi në një deklaratë zyrtare qasjen e Drejtorit të Përgjithshëm të ANEA dhe e përshkroi atë si "një qasje në përputhje me interesat e shteteve të caktuara" .
5. Për vitin e kaluar, Republika Islamike e Iranit ka autorizuar inspektorët e ANEA të vizitojnë 33 site në territorin iranian. Nëse Teherani nuk dha një përgjigje pozitive për kërkesën në lidhje me dy sitet e tjera, kjo nuk është për shkak se ka diçka për të fshehur, por shenjë respekti për një çështje parimore: akuzat në lidhje me këto dy site datojnë pothuajse njëzet vjet më parë. Sidoqoftë, të gjitha këto dosje të vjetra u mbyllën nga ANEA në vitin 2015 duke i dhënë fund akuzave të bëra kundër Teheranit në dosjen DMP.

Pala iraniane beson se duke ju nënshtruar kërkesave të rreme e të pabaza të Uashingtonit dhe Tel Avivit, ANEA do të rrezikonte të prishte procesin e bashkëpunimit të saj të mirë me Republikën Islamike të Iranit.